Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 LỜI MỞ ĐẦU Kể từ khi Pháp lệnh về Ngân hàng ra đời năm 1990, hệ thống ngân hàng thƣơng mại Việt Nam (NHTM VN) đã đổi mới một cách căn bản về mô hình và tổ chức hoạt động. Các nghiệp vụ và dịch vụ ngân hàng thƣơng mại hiện đại đã đƣợc mở rộng và phát triển nhanh chóng, mạnh mẽ, trong đó có nghiệp vụ thanh toán quốc tế. Thanh toán quốc tế là một mắt xích không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại. Hoạt động thanh toán quốc tế của ngân hàng ngày càng chứng tỏ vị trí và vai trò quan trọng của mình. Hoạt động thanh toán quốc tế không chỉ đơn giản là sự lựa chọn một phƣơng thức thanh toán cho phù hợp hay sử dụng một phƣơng tiện thanh toán thông dụng nào đó. Thanh toán quốc tế là một hoạt động mạnh nhất của Ngân hàng Ngoại thƣơng Việt Nam (NHNT VN). Hoạt động thanh toán xuất khẩu là một nghiệp vụ quan trọng của thanh toán quốc tế. Yêu cầu đặt ra là: hoạt động thanh toán xuất khẩu phải đƣợc thực hiện nhanh chóng, an toàn chính xác, đạt hiệu quả đối với cả khách hàng và NHNT. Hoạt động thanh toán xuất khẩu trực tiếp tác động vào việc rút ngắn thời gian chu chuyển vốn, giảm thiểu rủi ro liên quan tới sự biến động tiến tệ, tới khả năng thanh toán của khách hàng, tạo điều kiện cho việc mở rộng và phát triển hoạt động ngoại thƣơng của mỗi nƣớc. Phƣơng thức tín dụng chứng từ là phƣơng thức thanh toán quốc tế chủ yếu, phổ biến nhất. Đó là phƣơng thức giải quyết tốt nhất việc đảm bảo quyền lợi của hai bên, nhƣng đồng thời là phƣơng thức xảy ra nhiều tranh chấp nhất do mức độ phức tạp của nó. NHNT VN là NHTM đầu tiên thực hiện hoạt động thanh toán quốc tế nói chung và hoạt động thanh toán xuất khẩu theo phƣơng thức tín dụng chứng từ nói riêng. Nhƣng NHNT VN vẫn không thể tránh nhiều hạn chế cả về số lƣợng và chất lƣợng trong hoạt động này. Một mặt do bản thân ngân hàng chƣa đáp ứng đƣợc những đòi hỏi ngày càng phức tạp và phát triển của giao dịch xuất Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2 nhập khẩu, mặt khác do những nguyên nhân từ phía khách hàng và sự bất cập trong quản lý vĩ mô. Chính vì vậy, việc nghiên cứu đề tài: “Giải pháp hoàn thiên hoạt động thanh toán xuất khẩu theo phương thức tín dụng chứng từ ở Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam” là rất cấp thiết để đánh giá những kết quả đạt đƣợc và tìm ra những nguyên nhân cũng nhƣ các giải pháp, kiến nghị khắc phục những hạn chế. Trên cơ sở phân tích thực trạng thanh toán xuất khẩu theo phƣơng thức tín dụng chứng từ qua các năm 2004 – 2006, với những khó khăn và tồn tại riêng của Ngân hàng ngoại thƣơng Việt Nam, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và phát triển hoạt động thanh toán xuất khẩu tại NHNT VN. Chuyên đề áp dụng các phƣơng pháp nghiên cứu khoa học kinh tế, dựa trên lý luận cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, của phép duy vật biện chứng, phân tích và tổng hợp để làm rõ đối tƣợng nghiên cứu. Đồng thời chuyên đề sử dụng các tài liệu điều tra, khảo sát, số liệu thống kê qua các năm 2003 - 2005 của các báo cáo, đề tài, dự án, các công trình nghiên cứu đã đƣợc công bố về thanh toán quốc tế và phƣơng pháp phân tích thống kê theo chỉ tiêu, phƣơng pháp so sánh, tổng hợp,... để phân tích thực trạng từ đó đƣa ra kiến nghị giải pháp nhằm nâng cao hệ thống thanh toán xuất khẩu bằng phƣơng pháp tín dụng chứng từ tại NHNT VN. Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3 CHƢƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG NGOẠI THƢƠNG VIỆT NAM. I. Tổng quan về Ngân hàng Ngoại thƣơng Việt Nam: Ngày 1/4/1963, Ngân hàng Ngoại thƣơng Việt Nam với tên giao dịch quốc tế là Bank For Foreign Trade Of Việt Nam, tên viết tắt là VIETCOMBANK, đƣợc thành lập và chính thức đi vào hoạt động với tƣ cách là một pháp nhân Ngân hàng thƣơng mại giao dịch trên thƣơng trƣờng quốc tế và trong nƣớc. Trải qua 44 năm xây dựng và phát triển, NHNT VN hiện nay đã đóng vai trò chủ lực trong hệ thống ngân hàng Việt Nam, đƣợc Nhà nƣớc xếp hạng là một trong 23 doanh nghiệp