Đang tạo bản xem trước...
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng: Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ cho một học vị nào. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Tác giả luận văn Ngọ Thị Hiền i
LỜI CẢM ƠN Cho phép tôi được trân trọng và đặc biệt bày tỏ lời cám ơn sâu sắc đến Tiến sĩ Đỗ Văn Quang, người thầy đã nhiệt tình, tận tâm, đầy trách nhiệm hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cám ơn các Quý Thầy Cô giáo và cán bộ công chức của trường Đại học Thủy Lợi Hà Nội đã dạy bảo và giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình học tập và làm luận văn. Cám ơn lãnh đạo, cán bộ các phòng ban của Sở lao động, tỉnh Thái Nguyên. Cám ơn các đồng nghiệp, bạn bè lớp cao học 25QLKT14, cùng toàn thể những người đã giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra phỏng vấn và thu thập số liệu cũng như góp ý kiến để xây dựng luận văn. Để thực hiện luận văn, bản thân tôi đã cố gắng tìm tòi, học hỏi, tự nghiên cứu với tinh thần chịu khó, nghị lực và ý chí vươn lên. Tuy nhiên, không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót nhất định. Kính mong Quý Thầy, Cô giáo và bạn bè, đồng nghiệp tiếp tục đóng góp ý kiến để đề tài được hoàn thiện hơn. Do trình độ còn hạn chế, việc có một số lỗi sẽ là điều không thể tránh khỏi, tác giả luận văn mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ quý vị, mong muốn cho bản luận văn được hoàn chỉnh hơn. Cuối cùng, tôi xin được cám ơn gia đình và người thân đã động viên, giúp tôi an tâm công tác và hoàn thành được luận văn này. ii
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.............................................................................................................i LỜI CẢM ƠN................................................................................................................. ii MỤC LỤC..................................................................................................................... iii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU...................................................................................vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.............................................................................. vii PHẦN MỞ ĐẦU.............................................................................................................1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ VIỆC LÀM VÀ TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG ......................................................................................................4 1.1 Những khái niệm cơ bản............................................................................... 4 1.1.1 Nguồn nhân lực và nguồn lao động..................................................... 4 1.1.2 Việc làm............................................................................................. 4 1.1.3 Tình trạng việc làm ............................................................................ 6 1.1.4 Thất nghiệp ........................................................................................ 7 1.1.5 Tạo việc làm....................................................................................... 8 1.2 Vai trò, ý nghĩa của công tác tạo việc làm đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội........................................................................................................ 8 1.2.1 Về mặt kinh tế.................................................................................... 8 1.2.2 Về mặt xã hội..................................................................................... 9 1.3 Nội dung tạo việc làm.................................................................................. 9 1.3.1 Tạo việc làm thông qua phát triển kinh tế ........................................... 9 1.3.2 Tạo việc làm thông qua xuất khẩu lao động ...................................... 17 1.3.3 Đào tạo nghề cho người lao động...................................................... 20 1.3.4 Phát triển thị trường lao động .......................................................... 21 1.3.5 Chương trình mục tiêu quốc gia về giải quyết việc làm..................... 23 1.4 Các chủ trương, chính sách của nhà nước và địa phương về tạo việc làm cho người lao động...................................................................................................... 24 1.4.1 Các chủ trương, chính sách của Nhà nước......................................... 24 1.4.2 Các chủ trương, chính sách của Thái Nguyên.................................... 24 1.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến tạo việc làm cho người lao động...................... 28 1.5.1 Số lượng, chất lượng nguồn lao động và cơ cấu đào tạo .................... 28 iii
1.5.2 Tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tăng năng suất lao động ................................................................................................................. 28 1.5.3 Sự ổn định kinh tế chính trị .............................................................. 28 1.5.4 Sự dịch chuyển lao động................................................................... 29 1.5.5 Cơ chế, chính sách và các biện pháp phát triển kinh tế xã hội ........... 29 1.5.6 Hỗ trợ cộng đồng và dịch vụ việc làm............................................... 29 1.5.7 Trợ giúp quốc tế và giải quyết việc làm ............................................ 30 1.6. 1 Mô hình của kinh tế chính trị học tiểu tư sản ................................... 30 1.6.2 Mô hình của trường phái cổ điển mới ............................................... 31 1.6.3 Mô hình của trường phái Keynes. .................................................... 32 1.6.4 Mô hình về việc làm của Michael P. Todaro ..................................... 33 1.7. Kinh nghiệm tạo việc làm cho người lao động ........................................... 35 1.7.1 Kinh nghiệm công tác tạo việc làm một số tỉnh................................. 35 1.7.2 Bài học học kinh của công tác việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.............................................................................................. 39 Kết luận chương 1..................................................................................... 40 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN ...............................................................................42 2. Khái quát 1 về tỉnh Thái Nguyên .................................................................. 42 2.1.1 Đặc điểm tự nhiên ............................................................................ 42 2.1.2 Đặc điểm kinh tế xã hội.................................................................... 44 2.2 Thực trạng tạo việc làm cho người lao động ở tỉnh Thái Nguyên ................ 45 2.2.1 Thực trạng cung lao động ở tỉnh Thái Nguyên ................................. 45 2.2.2 Thực trạng cầu lao động ở tỉnh Thái Nguyên ................................... 49 2.2.3 Nội dung tạo việc làm cho lao động ở tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 – 2017 .............................................................................................................. 51 2.2.4 Kết quả tạo việc làm cho lao động ở tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2017 ............................................................................................................... 58 2.2.5 Đánh giá công tác tạo việc làm ở tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2017 ................................................................................................................. 64 2.3 Đánh giá tạo việc làm cho người lao động tại tỉnh Thái Nguyên ................. 74 iv
2.3.1 Những thành tựu đạt được ................................................................ 74 2.3.2 Những mặt tồn tại và nguyên nhân.................................................... 75 Kết luận chương 2..................................................................................... 78 CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP CỦA CÔNG TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN....................................................................80 3.1 Định hướng về công tác tạo việc làm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên .......... 80 3.1.1 Phương hướng, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của huyện đến năm 2020 ................................................................................................................. 80 3.1.2 Phương hướng tạo việc làm của huyện giai đoạn 2015 - 2020 ........... 80 3.2 Những thuận lợi, khó khăn và thách thức trong tạo việc làm cho người lao động tại tỉnh Thái Nguyên .................................................................................... 82 3.2.1 Thuận lợi.......................................................................................... 82 3.2.2 Khó khăn......................................................................................... 85 3.2.3 Thách thức ....................................................................................... 85 3.3 Đề xuất một số giải pháp tạo việc làm cho người lao động tại tỉnh Thái Nguyên ................................................................................................................. 85 3.3.1 Đẩy mạnh xuất khẩu lao động........................................................... 85 3.3.2 Giải pháp tăng chất lượng cung lao động .......................................... 89 3.3.3 Nhóm giải pháp tăng cầu lao động .................................................... 92 3.3.4 Đẩy mạnh chương trình cho vay vốn thông qua Quỹ Quốc gia về giải quyết việc làm .................................................................................................. 98 Kết luận chương 3..................................................................................... 99 KẾT LUẬN .................................................................................................................103 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................106 v
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Dân số và lao động tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 - 2017.......................45 Bảng 2.2. Lực lượng lao động theo trình độ học vấn giai đoạn 2004-2017 .................47 Bảng 2.3. Lực lượng lao động theo trình độ đào tạo giai đoạn 2004-2017 ..................48 Bảng 2.4. Số lượng lao động trong doanh nghiệp có nhu cầu tuyển thêm phân theo loại hình doanh nghiệp.........................................................................................................49 Bảng 2.5. Cơ cấu lao động trong danh nghiệp có nhu cầu tuyển thêm phân theo ngành kinh tế............................................................................................................................50 Bảng 2.6. Kết quả công tác cho vay vốn giải quyết việc làm giai đoạn 2015 - 2017...59 Bảng 2.7. Tình hình lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài ..............................61 Bảng 2.8. Số lao động tại Thái Nguyên tham gia XKLĐ năm 2017 ............................61 Bảng 2.9. Tổng hợp kinh phí hỗ trợ đào tạo giáo dục định hướng cho NLĐ giai đoạn 2015 - 2017....................................................................................................................62 vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ BHTN : Bảo hiểm thất nghiệp BHXH : Bảo hiểm xã hội BHYT : Bảo hiểm y tế CMKT : Chuyên môn kỹ thuật CNKT : Công nhân kỹ thuật CNTB : Chủ nghĩa tư bản CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa DNNN : Doanh nghiệp Nhà nước ILO : Tổ chức lao động Quốc tế KCN : Khu công nghiệp LĐ- TBXH : Lao động- Thương binh xã hội LĐ : Lao động NLĐ : Người lao động TCTN : Trợ cấp thất nghiệp TP : Thành phố TX : Thị xã XHCN : Xã hội chủ nghĩa HĐLĐ/ HĐLV : Hợp đồng lao động/ Hợp đồng làm việc TVGTVL: Tư vấn giới thiệu việc làm XKLĐ: Xuất khẩu lao động LNTT: Làng nghề truyền thống vii
PHẦN MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Việc làm có ý nghĩa to lớn đối với đời sống kinh tế xã hội của mỗi quốc gia. Trên thế giới có khoảng trên 100 triệu người không có đủ việc làm để đảm bảo mức sống tối thiểu, trong đó phần lớn là ở các nước đang phát triển. Lao động - Việc làm là một trong những vấn đề được ưu tiên hàng đầu trong các chính sách phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia và từng địa phương. Giải quyết tốt vấn đề lao động - việc làm không những đem lại một nền kinh tế phát triển mà còn bình ổn được chính trị bởi các vấn đề: đói nghèo, thất nghiệp, tệ nạn xã hội,… được đẩy lùi. Thái Nguyên là trung tâm kinh tế văn hóa xã hội của vùng trung du miền núi Bắc Bộ, là cửa ngõ giao lưu kinh tế xã hội giữa vùng trung du miền núi Bắc Bộ với vùng đồng bằng Bắc Bộ, là tỉnh có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế, được nhiều ưu đãi về tài nguyên thiên nhiên và là nơi tập trung nhiều trường đại học, cao đẳng đứng thứ ba trên cả nước. Tuy nhiên quy mô dân số tăng nhanh, dân số trong độ tuổi lao động ngày càng tăng đã và đang là sức ép lớn về vấn đề giải quyết việc làm của tỉnh. Cụ thể về quy mô dân số: năm 2014 có 1.137,6 ngàn người, tăng 39,1 ngàn người so với năm 2015; năm 2017 có 1.190,0 ngàn người, tăng thêm 52,4 ngàn người so với năm 2016 và dự đoán năm 2020 có 1244,7 ngàn người, tăng thêm 54,8 ngàn người so với năm 2015; Dân số đô thị năm 2014 có khoảng 400-410 ngàn người (chiếm 35% tổng số) và ước tính năm 2020 ước tính có khoảng 580-600 ngàn người (chiếm trên 45% tổng số). Tuy nhiên, Thái Nguyên kinh tế còn chưa phát triển mạnh, cơ cấu kinh tế chưa hợp lý, khả năng mở rộng và phát triển sản xuất còn hạn chế, nguồn vốn, thiết bị còn thiếu cùng với trình độ học vấn, trình độ chuyên môn còn chưa cao đã gây ra sức ép rất lớn trong vấn đề tạo việc làm cho người lao động. Theo Dự thảo Quy hoạch Phát triển nhân lực tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011- 2020, nhu cầu vốn dự kiến cho phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2011-2020 ở mức trên 17.400 tỷ đồng, trong đó vốn cho đào tạo nhân lực chiếm trên 6.000 tỷ đồng. Phần còn lại là nhu cầu vốn cho xây dựng cơ sở đào tạo nhân lực. Trong 9 tháng đầu năm 2017 cho thấy tỷ lệ lao động công nghiệp và dịch vụ đã trên 1
50 %, thất nghiệp theo vùng khá chênh lệch. Điểm “sáng” dễ nhận thấy là chỉ số sử dụng lao động tăng, phản ánh phần nào sự khởi sắc của nền kinh tế. Trong tổng số lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc trong nền kinh tế, lao động trong ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 47,0%. Lao động trong ngành công nghiệp chiếm 21,1%; lao động dịch vụ chiếm 31,9%. * Tỷ lệ thất nghiệp của lao động trong độ tuổi 9 tháng năm nay là 2,12%. Trong đó tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị là 3,51% (Quý 3 là 3,52%), khá chênh với tỷ lệ thất nghiệp khu vực nông thôn là 1,56% (Quý 3 là 1,66%). Sự chênh lệch còn thể hiện ở tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên từ 15 - 24 tuổi trong 9 tháng năm 2017 là 6,31% (Quý 3 là 7,14%), trong đó khu vực thành thị là 11,71% và khu vực nông thôn là 4,51%. Trong những năm qua, mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng công tác giải quyết việc làm của tỉnh còn chưa khai thác, tận dụng được hết nguồn lực vô giá là con người. Làm thế nào để tạo việc làm cho người lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp đang là vấn đề cấp thiết đòi hỏi chính quyền Thái Nguyên ưu tiên giải quyết trong thời gian tới. Chính vì lý do đó mà tôi chọn đề tài “Giải pháp tăng cường công tác tạo việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên” làm luận văn tốt nghiệp. 2 Mục đích nghiên cứu đề tài Đề xuất một số giải pháp tăng cường công tác tạo việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. 3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1 Đối tượng nghiên cứu Tạo việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. 3.2 Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: Khóa luận tập trung vào nghiên cứu các vấn đề cốt lõi của tạo việc làm cho người lao động tại tỉnh Thái Nguyên. - Về không gian: Phạm vi tỉnh Thái Nguyên. 2
- Về thời gian: Số liệu sử dụng để nghiên cứu trong luận văn chủ yếu được thu thập trong khoảng thời gian từ năm 2014 đến năm 2017, giải pháp cho công tác tạo việc làm trên địa bàn tỉnh từ năm 2018- 2024. 4 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu 4.1 Cách tiếp cận. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác tạo việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh trên địa bàn cấp tỉnh. Khảo sát đánh giá thực trạng hoạt động tạo việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, từ đó rút ra kết quả đạt được cần phát huy và những hạn chế và nguyên nhân của những mặt hạn chế cần đề xuất giải pháp khắc phục. Đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện tăng cường công tác tạo việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh. 4.2 Phương pháp nghiên cứu Các phương pháp cụ thể được sử dụng trong nghiên cứu gồm: phương pháp thu thập nghiên cứu tài liệu, phương pháp thống kê kết hợp với phương pháp chuyên gia thông qua việc tham khảo các ý kiến của các chuyên gia, các báo cáo của Sở Lao động Thương binh và xã hội tỉnh Thái Nguyên, các đơn vị trực thuộc ngành có liên quan. Các phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh sẽ là những phương pháp được sử dụng trong phân tích thực trạng. 5 Cấu trúc của luận văn Chương 1: Tổng quan về vấn đề việc làm và tạo việc làm cho người lao động Chương 2: Thực trạng công tác tạo việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Chương 3: Một số giải pháp trong công tác tạo việc làm cho lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. 3
Hiển thị 11 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!