[Luận văn thạc sĩ]_Giải pháp quản lý sử dụng đất nông nghiệp trong điều kiện đô thị hóa trên địa bàn huyện Đồng Hỷ

THThiNganHang
0 lượt tải
107
0

Nội dung tài liệu

Trang 1

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn được hoàn thành là do sự cố gắng, nỗ lực của bản thân, dựa vào kiến thức đã học trong trường và kiến thức thực tế qua quá trình công tác tại Phòng Tài chính – Kế hoạch, Phòng Kinh tế và Hạ tầng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu trong luận văn đảm bảo trung thực và chưa được công bố trong bất cứ một công trình khoa học nào trước đây. Luận văn là công trình nghiên cứu độc lập của tác giả và phù hợp với chuyên ngành đào tạo, số liệu thực tế dựa vào các tài liệu báo cáo của phòng Tài Nguyên và Môi Trường huyện, Chi cục thống kê huyện và một số phòng ban liên quan của huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Hoàng Mạnh Hùng i

Trang 2

LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, tác giả đã nhận được sự quan tâm, hướng dẫn tận tình của Phó Giáo sư-Tiến sĩ Trần Văn Hòe, cùng nhiều ý kiến góp ý của các thầy, cô Khoa Kinh tế và Quản lý - Trường Đại học Thuỷ lợi. Với lòng kính trọng và sự biết ơn sâu sắc, tác giả xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo phòng Quản lý đào tạo Đại học và Sau đại học, các thầy cô giáo Khoa Kinh tế và Quản lý đã giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập tại Trường Đại học Thủy Lợi cũng như quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài luận văn, xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới các thầy giáo, cô giáo đã nhiệt tình giảng dạy, trang bị kiến thức để tác giả có cơ sở khoa học hoàn thành bản luận văn. Tác giả xin trân trọng cảm ơn sự động viên, giúp đỡ nhiệt tình của lãnh đạo UBND huyện, của phòng Kinh tế và Hạ tầng, Tài chính – Kế hoạch, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài nguyên và Môi trường, Ban bồi thường GPMB, Chi cục thống kê cùng một số phòng ban liên quan của huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện để tác giả hoàn thành luận văn này. Do trình độ, kinh nghiệm và thời gian nghiên cứu hạn chế nên luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót, tác giả rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo để luận văn được hoàn thiện hơn và có giá trị thực tiễn hơn nữa. Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận văn Hoàng Mạnh Hùng ii

Trang 3

MỤC LỤC DANH MỤC BIỂU ĐỒ HÌNH ẢNH.............................................................................vi DANH MỤC BẢNG.................................................................................................... vii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT................................................................................... viii PHẦN MỞ ĐẦU.............................................................................................................1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRONG ĐIỀU KIỆN ĐÔ THỊ HÓA..................................................6 1.1 Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về đất đai............................................................6 1.1.1 Khái niệm, vai trò, ý nghĩa của đất đai..........................................................6 1.1.2 Phân loại đất đai.............................................................................................7 1.1.3 Sử dụng đất đai ..............................................................................................8 1.1.4 Nội dung quản lý nhà nước về đất đai.........................................................13 1.1.5 Tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước về đất đai............................................14 1.1.6 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước về đất đai .............18 1.2 Cơ sở thực tiễn: Kinh nghiệm quản lý nhà nước về đất đai, đất nông nghiệp trong điều kiện đô thị hóa ở một số địa phương .......................................................30 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1..........................................................................................31 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRONG ĐIỀU KIỆN ĐÔ THỊ HÓA Ở HUYỆN ĐỒNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN ......................................................................................................................32 2.1 Khái quát đặc điểm của huyện Đồng Hỷ ............................................................32 2.1. 1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Đồng Hỷ ...........................32 2.2. Tình hình đô thị hóa trên địa bàn huyện Đồng Hỷ.............................................43 2.2.1. Quá trình hình thành và phát triển đô thị hoá trên địa bàn huyện Đồng Hỷ ...............................................................................................................................43 2.2.2 Một số ảnh hưởng quá trình đô thị hóa tác động đất nông nghiệp..............44 2.3 Thực trạng công tác quản lý, sử dụng đất đai trong điều kiện đô thị hóa của huyện Đồng Hỷ. ........................................................................................................55 2.3.1. Thực trạng công tác ban hành văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện văn bản đó. .....................................................55 iii

Trang 4

2.3.2 Thực trạng công tác xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính................................................................60 2.3.3 Thực trạng công tác khảo sát, đo đạc, lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất; điều tra, đánh giá tài nguyên đất; điều tra xây dựng giá đất ...............................................................................61 2.3.4 Thực trạng công tác quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất...................61 2.3.5 Thực trạng công tác quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất............................................................................................62 2.3.6 Thực trạng quản lý việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất .....63 2.6.7 Thực trạng công tác đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất...................................................................................................................63 2.3.8 Thực trạng công tác Thống kê, kiểm kê đất đai, xây dựng hệ thống thông tin đất đai. ..................................................................................................................64 2.3.9 Thực trạng công tác quản lý tài chính về đất đai và giá đất, Quản lý hoạt động dịch vụ về đất đai.........................................................................................64 2.3.10 Thực trạng công tác Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất...........................................................................................65 2.3.11 Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai ..............................................................................................................................65 2.3.12 Thực trạng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai, Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo trong quản lý và sử dụng đất đai .........................................................................................................................66 2.4. Đánh giá chung về công tác quản lý, sử dụng đất đai trong điều kiện đô thị hóa của huyện Đồng Hỷ ..................................................................................................66 2.4.1. Những kết quả đạt được .............................................................................66 2.4.2. Những vấn đề còn tồn tại............................................................................67 2.4.3. Nguyên nhân của những tồn tại..................................................................68 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .........................................................................................68 iv

Trang 5

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRONG ĐIỀU KIỆN ĐÔ THỊ HÓA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐỒNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN.........70 3.1. Giải pháp chung .................................................................................................70 3.1.1 Nhóm giải pháp về chính sách.....................................................................70 3.1.2 Nhóm giải pháp khoa học kỹ thuật..............................................................70 3.1.3 Nhóm giải pháp thị trường...........................................................................71 3.2 Giải pháp cụ thể ..................................................................................................71 3.2.1 Giải pháp về Định hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2015 – 2020 tầm nhìn 2025 .......................................................................................................72 3.2.2 Giải pháp về đầu tư......................................................................................75 3.2.3 Giải pháp tổ chức, quản lý, thực hiện quy hoạch xây dựng, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng nông thôn mới .....................................................80 3.2.4 Giải pháp phát triển ngành nông nghiệp, tái cơ cấu ngành nông nghiệp trong điều kiện đô thị hóa đối với việc sử dụng đất nông nghiệp ........................85 3.2.5 Giải pháp trong sử dụng, đánh giá, đào tạo bồi dưỡng cán bộ công chức thực hiện công tác quản lý nhà nước về đất đai tại các phòng quản lý nhà nước cấp huyện..............................................................................................................96 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.............................................................................................97 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................99 v

Trang 6

DANH MỤC BIỂU ĐỒ HÌNH ẢNH Biểu đồ 2.1: Cơ cấu các ngành theo GTSX trong nền kinh tế năm 2012 và 2016 .......39 vi

Trang 7

DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: So sánh diện tích đất trước và sau chia tách huyện ......................................35 Bảng 2.2: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế (theo GTSX).....................................................38 Bảng 2.3: So sánh giữa mục tiêu QH 2012 và hiện trạng huyện Đồng Hỷ...................40 Bảng 2.4 : Thu chi ngân sách nhà nước..........................................................................42 Bảng 2.5: Kết quả được tổng hợp theo kiểm kê, thống kê đất đai của UBND huyện Đồng Hỷ từ năm 2014 đến năm 2017 ..........................................................................48 Bảng 2.6: Diễn biến diện tích năng xuất sản lượng một số cây trồng, vật nuôi............50 DIỆN TÍCH VÀ NĂNG SUẤT MỘT SỐ LOẠI CÂY TRỒNG CHỦ YẾU...............50 Bảng 2.7: Số lượng các hộ bị thu hồi đất Nông nghiệp của huyện Đồng Hỷ từ năm 2014-2017 ...............................................................................................................54 Bảng 2.8: Số liệu thống kê cơ bản về các hộ gia đình được điều tra tại 2 xã, thị trấn thuộc huyện Đồng Hỷ....................................................................................................55 Bảng 2.9: Tổng hợp các văn bản chỉ đạo, điều hành của UBND huyện trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giai đoạn 2015-2017 .....................................57 Bảng 3.1: Hệ số ICOR giai đoạn 2018-2025.................................................................77 Bảng 3.2: Cơ cấu vốn đầu tư theo ngành giai đoạn 2018-2030 ....................................78 Bảng 3.3: Dự báo nhu cầu sử dụng đất huyện Đồng Hỷ đến năm 2020.......................82 vii

Trang 8

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viêt tăt Chữ viêt đầy đủ UBND Uy ban nhân dân QSD Quyền sử dụng QH Quy hoạch Kinh tế xã hội KTXH Kinh tế xã hội HTX Hợp tác xã KT - XH Kinh tế - xã hội LĐ Lao động LUT Land Use Type (Loại hình sử dụng đất) STT Số thứ tự UBND Uy ban nhân dân viii

Trang 9

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất nông nghiệp là đất được sử dụng chủ yếu vào mục đích sản xuất nông nghiệp như trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản hoặc nghiên cứu thí nghiệm về nông nghiệp. Đất nông nghiệp đóng vai trò vô cùng quan trọng nó vừa là tư liệu sản xuất đặc biệt vừa là tư liệu lao động. Đất nông nghiệp ở nước ta phân bố không đồng đều giữa các vùng trong cả nước. Tuy nhiên, Việt Nam là một trong những quốc gia có mức độ phân mảnh đất đai cao nhất so với khu vực và thế giới. Diện tích đất sản xuất nông nghiệp bình quân đầu người trên thế giới là 0,52ha, trong khu vực là 0,36ha thì ở Việt Nam là 0,25ha. Sau mỗi hai chục năm, tình trạng phân mảnh tăng gấp đôi. Sự phân mảnh còn dẫn đến tình trạng lãng phí đất đai được sử dụng làm ranh giới, bờ bao. Con số này không dưới 4% diện tích canh tác. Quỹ đất nông nghiệp tiếp tục suy giảm do công nghiệp hóa và đô thị hóa. Theo số liệu của Tổng cục Quản lý đất, Bộ Tài nguyên Môi trường, bình quân mỗi năm đất nông nghiệp giảm gần 100 nghìn hécta, trong khi mỗi năm số lao động bước ra khỏi ruộng đồng chỉ vào khoảng 400 ngàn người. Hơn nữa, mức gia tăng dân số ở nông thôn không giảm nhiều như mong đợi, khiến cho bình quân đất canh tác trên đầu người ngày càng giảm mạnh. Nước ta đang thực hiện quá trình CNH-HĐH đất nước, Theo báo cáo của Vụ Quản lý các khu kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến hết tháng 5 năm 2017, cả nước có 325 khu công nghiệp (KCN) được thành lập với tổng diện tích đất tự nhiên 94,9 nghìn ha. Diện tích đất công nghiệp có thể cho thuê đạt 64 nghìn ha, chiếm khoảng 67% tổng diện tích đất tự nhiên. Trong đó, 220 KCN đã đi vào hoạt động với tổng diện tích đất tự nhiên 60,9 nghìn ha và 105 KCN đang trong giai đoạn đền bù giải phóng mặt bằng và xây dựng cơ bản với tổng diện tích đất tự nhiên 34 nghìn ha. Tỷ lệ lấp đầy các KCN đạt 51,5%, riêng các KCN đã đi vào hoạt động tỷ lệ lấp đầy đạt 73%. Theo đó, là các khu đô thị được hình thành và ngày càng phát triển, đó là quá trình tất yếu. Đây là trung tâm phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, ứng dụng công nghệ tiến bộ khoa học công nghệ trong mọi lĩnh vực, thương mại, dịch vụ, du lịch, là trung tâm phát 1

Trang 10

triển văn hoá giáo, giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực, trình độ dân trí ngày càng cao, an ninh quốc phòng được giữ vững, kinh tế tăng trưởng và phát triển cao. Trong đó, Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là 2 trung tâm hành chính - chính trị - kinh tế, văn hoá - xã hội... lớn nhất của cả nước, tiếp đến là các thành phố lớn: Hải phòng, Huế, Đà Nẵng, thành phố loại hai: Thái Nguyên, Vinh, Nam Định..., đối với các huyện là các thị trấn, phường, trung tâm cụm xã, khu đô thị nông thôn. Các khu công nghiệp, các khu chế xuất, trung tâm thương mại và dịch vụ, các khu đô thị được hình thành và phát triển đã tạo công ăn việc làm cho nhiều lực lượng lao động. Kinh tế nông nghiệp, nông thôn ngày càng đổi mới, hộ nông dân nhờ quá trình đó, có điều kiện áp dụng những tiến bộ khoa học công nghệ vào trong quá trình sản xuất, tạo năng suất, sản lượng ngày một tăng lên trên một đơn vị diện tích đất canh tác. Trong những năm gần đây, đã có nhiều nghiên cứu có liên quan đến công nghiệp hóa, đô thị hóa phục vụ cho phát triển bền vững của vùng. Tuy nhiên, các nghiên cứu này hầu hết tập trung vào vấn đề về bảo vệ môi trường nói chung cho các khu công nghiệp, đô thị. Các nghiên cứu ảnh hưởng đến số lượng đất chỉ mang tính thống kê, ảnh hưởng đến chất lượng đất hầu như chưa có, ảnh hưởng đến môi trường đất mới chỉ mang tính điểm ở xung quanh một số khu công nghiệp cũ, làng nghề và một số vùng nông nghiệp thâm canh cao. Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao đã được xây dựng đem lại hiệu quả kinh tế cao, nhưng vốn đầu tư lớn, khó áp dụng trên diện rộng, đặc biệt là đối với những hộ nông dân có nhiều đất nông nghiệp bị thu hồi. Những nghiên cứu về hệ thống các giải pháp để bố trí cơ cấu cây trồng, vật nuôi thích hợp với điều kiện khí hậu, đất đai của từng vùng trong quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên một đơn vị diện tích, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu cho tiêu dùng trong nước và xuất khẩu vẫn còn khá ít và thiếu tính liên ngành. Hiện quỹ đất chưa sử dụng có thể tiếp tục khai thác ở nước ta còn không đáng kể. Trong khi đó biến đổi khí hậu có khả năng làm cho diện tích đất có thể sử dụng có nguy cơ bị thu hẹp. Vấn đề quản lý, sử dụng đất đai đang bộc lộ nhiều hạn chế, ảnh hưởng không nhỏ đến phát triển kinh tế-xã hội như diện tích đất ngày càng thu hẹp, quản lý sử dụng kém hiệu quả, mất đất canh tác…. 2

Hiển thị 10 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.

Bình luận (0)

Đăng nhập để tham gia bình luận

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!