Đang tạo bản xem trước...
LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả. Kết quả nêu trong luận văn là trung thực, không sao chép từ bất kỳ một nguồn nào và dưới bất kỳ hình thức nào và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào trước đây. Các thông tin, tài liệu trích dẫn trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc tài liệu tham khảo đúng quy định. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả Chu Văn Hải i
LỜI CÁM ƠN Được sự giúp đỡ của các thầy, cô giáo trường Đại học Thủy lợi, đặc biệt là PGS.TS. Nguyễn Bá Uân cùng với sự nỗ lực của bản thân. Đến nay, tác giả đã hoàn thành luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Quản lý kinh tế. Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS. Nguyễn Bá Uân, đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình và cung cấp các kiến thức khoa học cần thiết trong quá trình thực hiện luận văn. Xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo thuộc Khoa Kinh tế và Quản lý, phòng Đào tạo Đại học và Sau Đại học trường Đại học Thủy lợi đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả hoàn thành tốt luận văn thạc sĩ của mình. Tác giả chân thành cảm ơn lãnh đạo Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và PTNT Lạng Sơn, Chi cục Thủy lợi Lạng Sơn, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Lạng Sơn, các anh chị, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã động viên, khích lệ tác giả học tập và thực hiện luận văn này. Tuy nhiên, trong khuôn khổ luận văn, do điều kiện thời gian và trình độ có hạn nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, tác giả rất mong tiếp tục nhận được sự chỉ bảo của các thầy cô cũng như những ý kiến đóng góp quý báu của bạn bè và đồng nghiệp. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả Chu Văn Hải ii
MỤC LỤC DANH MỤC HÌNH VỄ..................................................................................................v DANH MỤC BẢNG BIỂU............................................................................................vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ....................... viii PHẦN MỞ ĐẦU.............................................................................................................1 CH NG 1. C SỞ L LUẬN VÀ TH C TIỄN V HI U QUẢ KINH TẾ C A C NG T ÌNH TH L I.............................................................................................3 1.1. Tổng quan về hệ thống công trình thu lợi........................................................3 1.1.1. Khái niệm về hệ thống công trình thủy lợi (CTTL)...................................3 1.1.2. Phân loại hệ thống công trình thủy lợi (CTTL)..........................................3 1.1.3. Các giai đoạn của một dự án đầu tư xây dựng công trình thủy lợi ............4 1.1. . Vai trò của hệ thống công trình thu lợi ....................................................5 1.2. Phương pháp và chỉ tiêu đánh giá đến hiệu quả kinh tế của hệ thống công trình thủy lợi......................................................................................................................8 1.2.1. Khái niệm về hiệu quả kinh tế....................................................................8 1.2.3. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế của CTTL....................................11 1.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của CTTL trong giai đoạn quản lý khai thác.....................................................................................................18 1.3.1. Nhóm nhân tố chủ quan............................................................................18 1.3.2. Nhóm nhân tố khách quan........................................................................20 1. . Hiện trạng hệ thống công trình thủy lợi ở nước ta...........................................20 1. .1. Hiện trạng các hệ thống công trình thủy lợi.............................................20 1. .2. Tình hình quản lý khai thác các hệ thống công trình thủy lợi..................21 1. .3. Các mặt hiệu quả mà công trình thủy lợi mang lại ..................................22 1.5. Kinh nghiệm thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả CTTL trong giai đoạn quản lý khai thác.....................................................................................................24 1.6. Tổng quan những công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài....................25 1.6.1. Kết quả điều tra về quản lý, khai thác và sử dụng công trình thủy lợi.....26 1.6.2. Đề án nâng cao hiệu quả quản lý khai thác công trình thủy lợi hiện có ban hành kèm theo quyết định số 78 /QĐ-BNN-TCTL ngày 21/4/201 của Bộ Nông nghiệp & PTNT........................................................................................26 iii
1.6.3. Các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trong nước.................. 26 1.6. . Các luận văn các các thạc sĩ..................................................................... 27 Kết luận chương 1...................................................................................................28 CH NG 2. PH N TÍCH HI U QUẢ KINH TẾ CÁC C NG T ÌNH TH L I T ONG QUẢN L VẬN HÀNH................................................................................ 29 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội tỉnh Lạng Sơn........................................... 29 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên.................................................................................... 29 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội......................................................................... 32 2.2. Hiện trạng các công trình thu nông trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.................... 33 2.2.1. Hiện trạng đầu tư xây dựng và phân cấp quản lý..................................... 33 2.2.2. Hiện trạng thủy lợi phục vụ nông nghiệp và dân sinh kinh tế ................. 34 2.3. Nghiên cứu hiệu quả kinh tế của công trình thu lợi trong giai đoạn quản lý khai thác - áp dụng cho công trình Tà Keo.............................................................38 2.3.1 Giới thiệu khái quát về công trình............................................................. 38 2.3.2. Hiệu quả kinh tế theo thiết kế .................................................................. 38 2.3.3. Hiệu quả kinh tế thực tế của các công trình............................................. 43 2. . Phân tích những thành công và hạn chế trong việc phát huy hiệu quả kinh tế của hệ thống các CTTL trong giai đoạn quản lý vận hành..................................... 50 2. .1. Những thành công.................................................................................... 50 2. .2. Những hạn chế cần khắc phục và nguyên nhân....................................... 52 Kết luận chương 2 .........................................................................................................59 CH NG 3. Đ XUẤT M T S GIẢI PHÁP NH M N NG CAO HI U QUẢ KINH TẾ C A CÁC CTTL T N Đ A BÀN T NH L NG S N T ONG GIAI ĐO N QUẢN L VẬN HÀNH .................................................................................. 60 3.1. Định hướng phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Lạng Sơn ................................ 60 3.1.1. Định hướng chung.................................................................................... 60 3.1.2. Định hướng trong quản lý khai thác các công trình thủy lợi ................... 62 3.2. Những cơ hội và thách thức trong đầu tư xây dựng và quản lý vận hành các CTTL trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn........................................................................... 64 3.2.1. Những cơ hội............................................................................................ 64 3.2.2. Những thức thức....................................................................................... 65 iv
3.3. Đề xuất một số giải pháp nh m nâng cao hiệu quả kinh tế các công trình thủy lợi trong quá trình quản lý vận hành.......................................................................66 3.3.1. Hoàn thiện công tác quy hoạch các hệ thống trên cơ sở quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương....................................................................66 3.3.2. Đầu tư hoàn chỉnh, nâng cấp, cải tạo hệ thống công trình.......................67 3.3.3. Tăng cường công tác nghiên cứu bảo vệ và khai thác công trình trong điều kiện biến đổi khí hậu. .................................................................................69 3.3. . Hoàn thiện công tác quản lý khai thác công trình....................................70 3.3.5 Giải pháp chuyển đổi cơ cấu cây trồng .....................................................73 3.3.6. Hoàn thiện việc phân cấp quản lý khai thác hệ thống công trình ............74 3.3.7. Tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của cộng đồng ....................79 3.3.8. Đẩy mạnh xã hội hóa trong đầu tư xây dựng và quản lý vận hành CTTL81 Kết luận chương 3...................................................................................................84 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGH .......................................................................................85 DANH MỤC TÀI LI U THAM KHẢO ......................................................................87 v
DANH MỤC HÌNH VỄ Hình 1.1. Công trình thủy lợi hồ Suối Tre Bình Thuận .................................................. 6 Hình 1.2. Sơ đồ đánh giá kinh tế các dự án đầu tư xây dựng .......................................10 Hình 2.1. Bản đồ phạm vi vùng nghiên cứu tỉnh Lạng Sơn..........................................29 vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1.1 Thống kê diện tích, năng suất, sản lượng trong nông nghiệp những năm qua ...23 Bảng 1.2 Thống kê lao động, việc làm, số hộ nghèo và tổng mức đầu tư xã hội..............24 Bảng 2.1. Danh mục các CTTL thuộc Công ty khai thác quản lý....................................35 Bảng 2.2: Tổng hợp hiện trạng CTTL tưới toàn tỉnh....................................................37 Bảng 2.3: Bảng tổng hợp chi phí của dự án theo thiết kế .............................................39 Bảng 2. : Diện tích, năng suất, sản lượng cây trồng, thu nhập thuần túy trên 1 ha của vùng khi chưa có dự án hồ chứa nước Tà Keo..............................................................40 Bảng 2.5: Diện tích, năng suất, sản lượng cây trồng, thu nhập thuần túy trên 1 ha của vùng khi có dự án hồ chứa nước Tà Keo (theo TK).....................................................41 Bảng 2.6: Bảng tính các chỉ tiêu NPV, B/C và I của dự án theo thiết kế ................42 Bảng 2.7: Bảng tổng hợp chi phí của dự án theo thực tế ..............................................45 Bảng 2.8: Diện tích, năng suất, sản lượng nông nghiệp của vùng khi chưa có dự án...45 Bảng 2.9: Diện tích, năng suất, sản lượng nông nghiệp của vùng khi có dự án ...........46 Bảng 2.10: Giá trị thu nhập thuần túy của dự án...........................................................46 Bảng 2.11: Bảng tính các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế (với hệ số chiết khấu rc = 12%) ...48 Bảng 2.12: Bảng so sánh các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế theo thiết kế và theo thực tế của hệ thống công trình thủy lợi Hồ Tà Keo........................................................................50 vii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ Chữ viết tắt Nghĩa đầy đủ BNN Bộ Nông nghiêp BTC Bộ Tài chính HTX Hợp tác xã KTCT Khai thác công trình MTV Một thành viên NĐ-CP Nghị định Chính phủ PGS.TS Phó giáo sư, tiến sĩ PGS.TS Phó giáo sư Tiến sĩ PCLB Phòng chống lụt bão PL Pháp lệnh PTNT Phát triển nông thôn QLĐĐ Quản lý đê điều QĐ Quyết định TNHH Trách nhiệm hữu hạn TCTL Tổng cục Thủy lợi UBTVQH y ban thường vụ quốc hội UBND y ban nhân dân XDCB Xây dựng cơ bản viii
PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của Đề tài Phần lớn các công trình thủy lợi ở nước ta được xây dựng từ những năm 60 đến 70 của thế k trước. Trong quá trình quản lý, vận hành, khai thác đến nay đã xuống cấp, hàng năm Nhà nước ta đầu tư hàng ngàn t đồng cho các dự án đầu tư sửa chữa cải tạo, nâng cấp và xây mới những công trình thủy lợi phục vụ phát triển kinh tế, phục vụ đời sống dân sinh, và bảo vệ môi trường. Cho đến nay trên cả nước đã xây dựng được 75 hệ thống thủy lợi lớn, 800 hồ đập loại lớn và vừa, hơn 3.500 hồ có dung tích trên 1 triệu m3 nước và hàng vạn công trình thủy lợi vừa và nhỏ. Các công trình thủy lợi đã góp phần đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế của đất nước, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn. Năm 2016, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thu sản của nước ta đạt trên 32,1 t USD. Năng suất lúa năm 2016 đạt trên 50 tạ/ha, gấp , lần năng suất năm 19 5 và gần gấp 2 lần năm 1985 (trước thời kỳ Đổi mới). Năm 2010 sản lượng lúa đạt gần 5 triệu tấn, sản lượng thịt tăng gấp 5 lần so với năm 1985, khai thác và nuôi trồng thu sản đạt tổng sản lượng ,8 triệu tấn. Nhiều mặt hàng nông, lâm, thủy sản xuất khẩu có sức cạnh tranh cao như: gạo, cà phê,... Hệ thống thu lợi đã được xây dựng và đang phát huy hiệu quả là thành tựu hết sức to lớn của đất nước ta. Trong những năm qua, tỉnh Lạng Sơn đã phấn đấu đạt được những thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội của tỉnh, trong đó Hệ thống các công trình thủy lợi được trên địa bàn đã góp phần xoá đói giảm nghèo, thay đổi bộ mặt nông thôn, chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong tỉnh, góp phần quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực của tỉnh và thực hiện mục tiêu chung của đất nước. Có thể khẳng định r ng các công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Lạng sơn đã đem lại những hiệu quả kinh tế xã hội, góp phần tạo nên sự thành công của tỉnh trong sự nghiệp xây dựng và phát triển. Tuy nhiên bên cạnh những kết quả còn tồn tại nhiều bất cập cần phải khắc phục như: hiệu quả và chất lượng lập các dự án đầu tư, tình trạng đầu tư dàn trải, thực hiện đầu tư còn nhiều bất cập từ khâu giải phóng mặt b ng, đến việc thời gian thi công kéo dài, trình độ quản lý còn thấp. Công tác quản lý khai thác các công trình thủy lợi sau khi hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng còn nhiều yếu kém,… Việc nghiên cứu tìm ra các giải pháp để nâng cao hơn nữa hiệu quả các công trình thủy lợi nói riêng đặc biệt giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế trong quản lý khai thác các 1
công trình thủy lợi nh m góp phần sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nguồn lực xã hội, góp phần thúc đẩy sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế tỉnh Lạng Sơn đang là một yêu cầu thực sự cấp thiết. Đó cũng chính là lý do tác giả đã lựa chọn đề tài luận văn “Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý khai thác các công trình thủy lợi trên địa bản tỉnh Lạng Sơn” làm đề tài luận văn tốt nghiệp của mình. 2. Mục đích nghiên cứu Đề tài nghiên cứu đề xuất một số giải pháp khả thi và thiết thực nh m nâng cao hiệu quả kinh tế trong quản lý khai thác các công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. 3. Phương pháp nghiên cứu Đề tài áp dụng phương pháp nghiên cứu như: phương pháp thống kê; phương pháp phân tích tổng hợp, so sánh; phương pháp khảo sát điều tra thu thập số liệu; phương pháp phân tích kinh tế, và một số phương pháp nghiên cứu hỗ trợ khác để giải quyết các vấn đề của đề tài nghiên cứu. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu a. Đối tượng nghiên cứu của đề tài Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hiệu quả kinh tế của hệ thống các công trình thủy lợi trong giai đoạn quản lý khai thác. b. Phạm vi nghiên cứu: - Phạm vi về nội dung và không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu hiệu quả kinh tế của các công trình thủy lợi được xây dựng b ng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Luận văn sẽ lấy công trình Hồ Tà Keo làm trường hợp nghiên cứu điển hình. - Phạm vi về thời gian nghiên cứu: Những số liệu sử dụng trong phân tích tính toán hiệu quả kinh tế của các công trình được thu thập tới năm 2016. Những giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2017 đến 2020. 2
Hiển thị 10 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!