Đang tạo bản xem trước...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP & PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI VŨ VĂN THẮNG GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC THỰC HIỆN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐỊNH HÓA, TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2017 - 2021 LUẬN VĂN THẠC SĨ HÀ NỘI - 2018
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP & PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI VŨ VĂN THẮNG GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC THỰC HIỆN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐỊNH HÓA, TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2017 - 2021 Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8.34.04.10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS Nguyễn Xuân Phú HÀ NỘI - 2018
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng nội dung của bản luận văn này chưa được nộp cho bất kỳ một chương trình cấp bằng cao học nào cũng như bất kỳ một chương trình cấp bằng nào khác.Và công trình nghiên cứu này là của riêng cá nhân tôi, không sao chép từ bất cứ công trình nghiên cứu nào khác. Tất cả số liệu trong luận văn là trung thực, chính xác và các thông tin trích dẫn trong luận văn có ghi rõ nguồn gốc. Nếu sai sự thực, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Tác giả luận văn Vũ Văn Thắng i
LỜI CẢM ƠN Đề tài “Giải pháp huy động nguồn lực thực hiện xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2017 - 2021” là đề tài luận văn tốt nghiệp chương trình đào tạo thạc sỹ quản lý kinh tế của trường Đại học Thủy lợi. Trong quá trình thực hiện đề tài này tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của PGS. TS Nguyễn Xuân Phú - người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Bên cạnh đó, sự giúp đỡ và cung cấp số liệu của Ủy ban nhân dân, phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Qua đây, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS. TS Nguyễn Xuân Phú đã hướng dẫn tôi thực hiện đề tài này, xin cảm ơn UBND huyện Định Hóa và các phòng chuyên môn đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu. Do kinh nghiệm cũng như kiến thức còn hạn chế, đề tài của tôi không thể tránh khỏi những thiếu xót, kính mong người đọc đánh giá và đưa ra những góp ý để đề tài hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Tác giải luận văn Vũ Văn Thắng ii
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN...................................................................................................i LỜI CẢM ƠN .......................................................................................................ii MỤC LỤC............................................................................................................iii DANH MỤC BẢNG............................................................................................vi DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT...............................................vii MỞ ĐẦU ..............................................................................................................1 1. Tính cấp thiết của đề tài ....................................................................................1 2. Mục tiêu nghiên cứu..........................................................................................3 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.....................................................................3 4. Phương pháp nghiên cứu...................................................................................4 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn...........................................................................6 6. Kết quả dự kiến đạt được..................................................................................7 7. Cấu trúc của luận văn........................................................................................7 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN HUY ĐỘNG CÁC NGUỒN LỰC THỰC HIỆN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI......................8 1.1. Cơ sở lý luận về xây dựng nông thôn mới.....................................................8 1.1.1. Khái niệm về xây dựng nông thôn mới.......................................................8 1.1.2. Nguồn lực trong xây dựng nông thôn mới..................................................9 1.1.3. Nội dung chủ yếu về chương trình xây dựng nông thôn mới...................10 1.2. Cơ sở pháp lý về xây dựng nông thôn mới..................................................16 1.2.1. Cơ chế, chính sách huy động nguồn lực trong xây dựng NTM................16 1.2.2. Điểm tích cực của chính sách....................................................................11 1.3. Cơ sở thực tiễn của huy động nguồn lực xây dựng Nông thôn mới..................12 1.3.1. Bài học quốc tế..........................................................................................12 1.3.2. Bài học trong nước....................................................................................16 Kết luận chương 1...............................................................................................19 iii
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG CÁC NGUỒN LỰC THỰC HIỆN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐỊNH HÓA........................................................................................20 2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Định Hóa..................................20 2.1.1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và môi trường ..........................................20 2.1.2. Điều kiện phát triển kinh tế - xã hội..........................................................24 2.2. Kế hoạch triển khai xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên ...31 2.3. Kết quả thực hiện các tiêu chí nông thôn mới trên địa bàn huyện Định Hóa từ 2015 - 2017 (theo Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng NTM) ..................33 2.4. Kết quả huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện.........40 2.4.1. Kết quả huy động nguồn lực đầu tư theo các nguồn vốn..........................41 2.4.2. Kết quả huy động nguồn lực theo các lĩnh vực đầu tư..............................44 2.4.3. Kết quả tuyên truyền, tập huấn, đào tạo về phát triển sản xuất nâng cao thu nhập cho người dân.................................................................................47 2.5. Tình hình huy động nguồn lực xây dựng NTM ở 3 xã nghiên cứu .............55 2.5.1. Khái quát chung 3 xã nghiên cứu..............................................................55 2.5.2. Đánh giá chung tình hình huy động nguồn lực tại 3 xã nghiên cứu .........58 2.5.3 . Tình hình huy động nguồn lực cộng đồng cho chương trình xây dựng NTM của từng xã nghiên cứu..............................................................................68 2.6. Đánh giá chung về thực trạng tăng cường huy động nguồn lực đầu tư xây dựng nông thôn mới tại huyện Định Hóa.....................................................70 2.6.1. Những kết quả đạt được ............................................................................70 2.6.2. Những tồn tại hạn chế của huyện Định Hóa trong công tác huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới và phân tích nguyên nhân ..........................72 Kết luận chương 2 ...............................................................................................73 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG CÁC NGUỒN LỰC THỰC HIỆN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐỊNH HÓA GIAI ĐOẠN 2017 - 2021.............................................................76 3.1. Mục tiêu xây dựng NTM đến năm 2021......................................................76 iv
3.1.1. Mục tiêu chung..........................................................................................76 3.1.2. Các mục tiêu cụ thể và nội dung cần thực hiện ........................................76 3.2. Định hướng công tác xây dựng nông thôn mới của huyện Định Hóa trong giai đoạn mới .............................................................................................83 3.3. Những thuận lợi và khó khăn thách thức của Định Hóa trong việc huy động nguồn lực....................................................................................................85 3.3.1. Những thuận lợi.........................................................................................85 3.3.2. Những khó khăn thách thức......................................................................86 3.4. Các nguyên tắc và căn cứ đề xuất giải pháp................................................86 3.4.1. Các nguyên tắc đề xuất giải pháp..............................................................86 3.4.2. Các căn cứ đề xuất giải pháp.....................................................................87 3.5. Các giải pháp huy động nguồn lực thực hiện chương trình nông thôn mới..............................................................................................................88 Kết luận chương 3.............................................................................................112 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ........................................................................113 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................120 v
DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 Tăng trưởng giá trị sản xuất qua các năm ......................................... 24 Bảng 2.2 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế qua các năm.......................................... 25 Bảng 2.3 Tăng trưởng ngành nông nghiệp ...................................................... 26 Bảng 2.4 Dân số trung bình phân theo giới tính và phân theo thành thị, nông thôn ..........................................................................................30 Bảng 2.5 Kế hoạch các xã xây dựng nông thôn mới của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2016 và giai đoạn 2017 - 2020..............................32 Bảng 2.6 Kết quả thực hiện các tiêu chí NTM trên địa bàn huyện trong 3 năm......33 Bảng 2.7 Kết quả huy động nguồn lực để xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện...........................................................................................40 Bảng 2.8 Người dân hiến đất xây dựng các công trình GTNT......................... 42 Bảng 2.9 Kết quả tuyên truyền, tập huấn, đào tạo về phát triển sản xuất nâng cao thu nhập cho người dân...................................................... 52 Bảng 2.10 Một số thông tin 3 xã nghiên cứu thời điểm cuối năm 2017............. 57 Bảng 2.11 Sự hiểu biết của người dân về chương trình xây dựng NTM............58 Bảng 2.12 Đánh giá của cán bộ và người dân về việc triển khai XD NTM tại địa phương.................................................................................... 59 Bảng 2.13 Những công việc người dân tham gia vào xây dựng nông thôn mới tại địa phương mình .................................................................. 60 Bảng 2.14 Ý kiến của cán bộ xã, thôn về khó khăn trong huy động nguồn lực đóng góp bằng tiền ......................................................................62 Bảng 2.15 Ý kiến đánh giá của cán bộ xã, thôn về sự tham gia của cộng đồng trong xây dựng NTM ............................................................... 63 Bảng 2.16 Nhận thức của người dân nguồn lực trong xây dựng NTM .............64 Bảng 2.17 Tổng hợp nguồn vốn xây dựng NTM tại 03 xã nghiên cứu..............66 Bảng 2.18 Nợ đọng xây dựng cơ bản 03 xã nghiên cứu.....................................69 vi
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầu đủ BCĐ Ban chỉ đạo CHND Cộng hòa nhân dân CSHT Cơ sở hạ tầng CSXH Chính sách xã hội CCN Cụm công nghiệp CNH-HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa DN Doanh nghiệp GTNT Giao thông nông thôn HĐND Hội đồng nhân dân KT-XH Kinh tế - xã hội MTQG Mục tiêu quốc gia NTM Nông thôn mới NSTW Ngân sách Trung ương NSNN Ngân sách nhà nước NHPT Ngân hàng phát triển NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn TDĐT Tín dụng đầu tư THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TTCN Trung tâm công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân XDCB Xây dựng cơ bản vii
MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Trải qua gần 30 năm đổi mới, cùng với quá trình xây dựng và phát triển kinh tế đất nước, nông thôn Việt Nam đã có nhiều biến đổi trên cả hai khía cạnh tích cực và tiêu cực. Tích cực được thể hiện ở chỗ kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn được tăng cường; kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng tăng công nghiệp, dịch vụ, ngành nghề; nhiều hình thức tổ chức sản xuất mới được hình thành và phát triển; đời sống vật chất và tinh thần của dân cư nông thôn ngày càng được cải thiện; hệ thống chính trị ở nông thôn được củng cố. Bên cạnh những điểm tích cực cũng cho thấy môi trường nông thôn ngày càng ô nhiễm; năng lực thích ứng, đối phó với thiên tai còn nhiều hạn chế. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn còn thấp, tỉ lệ hộ nghèo cao, nhất là vùng đồng bào dân tộc, vùng sâu, vùng xa; chênh lệch giàu, nghèo giữa nông thôn và thành thị, giữa các vùng còn lớn, phát sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc... Xuất phát từ những bất cập trên, Nghị quyết 26- NQ/TW ngày 05/8/2008 của Hội nghị lần thứ 7, Ban Chấp hành Trung ương khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã nhấn mạnh mục tiêu: “Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường”. Như vậy, xây dựng nông thôn mới (NTM) là nhằm tạo ra những giá trị mới của nông thôn Việt Nam, đó là một nông thôn hiện đại hàm chứa những giá trị kinh tế mới trên cơ sở hạ tầng hiện đại, sản xuất phát triển bền vững theo hướng kinh tế hàng hoá; đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn ngày càng cao, bản sắc văn hoá dân tộc được giữ gìn và phát triển, xã hội nông thôn an ninh tốt, phát huy tính dân chủ cao trong xây dựng nông thôn mới. Theo đó, 1
Chương trình mục tiêu quốc gia nông thôn mới đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định ban hành là một chương trình khung toàn diện nhất để cộng đồng chung sức xây dựng một nông thôn mới hiện đại. Định Hóa là một huyện miền núi phía Bắc của tỉnh Thái Nguyên, với phần lớn dân số sống ở nông thôn, sản xuất nông nghiệp là chủ yếu, song nông nghiệp, nông dân, nông thôn còn nhiều khó khăn. Trong những năm qua, Định Hóa đã tập trung phát triển nông nghiệp, nông thôn, nhất là kể từ khi triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới, nhờ vậy cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn bước chuyển biến tích cực; kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn được tăng cường; các hình thức tổ chức sản xuất trong nông nghiệp phát triển đa dạng hơn; nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật được chuyển giao và áp dụng; đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được cải thiện, nâng cao; hệ thống chính trị cơ sở được tăng cường và củng cố. Tuy nhiên, kết quả đạt được chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu đặt ra. Nông nghiệp phát triển chưa bền vững, chuyển dịch cơ cấu và đổi mới cách thức sản xuất ở nhiều địa phương còn chậm; nguồn lực đầu tư xây dựng NTM còn ít; sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp còn yếu; năng suất lao động, hiệu quả kinh tế còn thấp; công nghiệp dịch vụ ở nông thôn phát triển chậm; công tác quy hoạch, quản lý đất đai ở nông thôn còn nhiều hạn chế; đời sống của một bộ phận dân cư nông thôn, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn. Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới là Chương trình tổng thể về phát triển kinh tế - xã hội và an ninh - quốc phòng. Vì vậy, việc nghiên cứu đề xuất các “Giải pháp huy động nguồn lực thực hiện xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2017 - 2021” là hết sức cần thiết. 2
Hiển thị 14 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!