Đang tạo bản xem trước...
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA --------------------------------------- TRẦN NGỌC DÔN THÀNH VAUBAN Ở VIỆT NAM TRƯỜNG HỢP KINH THÀNH HUẾ Chuyên ngành : Kiến trúc Mã số: LUẬN VĂN THẠC SĨ Người hướng dẫn khoa học: TS. LÊ MINH SƠN Đà Nẵng, 2018
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và tài liệu nghiên cứu nêu trong luận án là trung thực. Các đề xuất mới của luận án chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình khoa học nào khác. Đà Nẵng, năm 2018 Tác giả luận văn Trần Ngọc Dôn
ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Trường đại học Bách Khoa-Đại học Đà Nẵng, tới Khoa đào tạo Sau đại học, tới Ban giám hiệu nhà trường và các thầy giáo, cô giáo. Đặc biệt cảm ơn thầy giáo TS Lê Minh Sơn đã tận tâm hướng dẫn, tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và hoàn thành luận văn thạc sĩ. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới các cơ quan chuyên môn, các nhà khoa học, các đồng nghiệp và bạn bè, những người thân trong gia đình đã hết sức giúp đỡ, động viên và chia sẻ để tôi có thể hoàn thành luận văn.
iii THÀNH VAUBAN Ở VIỆT NAM, TRƯỜNG HỢP KINH THÀNH HUẾ Học viên: Trần Ngọc Dôn Chuyên ngành: Kiến trúc Mã số: 8580101 Khóa: 34 Trường Đại học Bách khoa - ĐHĐN Tóm tắt – Thành Vauban là một phát minh phòng thủ nỗi tiếng bậc nhất, được đặt theo tên của kỹ sư người Pháp Sebastien Le Prestre de Vauban dưới thời vua Louis XIV. Vauban được xem là một nhân vật có sức lan tỏa nhất thế kỷ XVII tại Châu Âu. Cuộc đời và sự nghiệp của Vauban luôn gắn liền với những bước đường phát triển lịch sử của nước Pháp. Vauban là một hệ thống thành công sự phòng thủ được cải tiến và thay đổi theo tiến trình đổi mới của thời đại. Tại châu Âu, khi mà công nghệ chiến tranh chưa phát triển, thành Vauban được sử dụng như là một lá chắn quân sự hiệu quả nhất cho các vương triều. Tại Việt Nam, thế kỷ XVIII đã có nhiều hệ thống thành phòng thủ kiểu kiến trúc Vauban được các kỹ sư người Pháp xây dựng dưới yêu cầu của triều Nguyễn. Cho đến ngày hôm nay, hệ thống thành lũy này vẫn được chính quyền Việt Nam gìn giữ một cách thận trọng, điều này chứng tỏ được rằng tính hiệu quả và những lợi ích mà thành Vauban đã mang lại cho các vương triều tại Việt Nam trong các giai đoạn lịch sử trước đây là không thể phủ nhận được. Luận văn này tập trung nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển thành của thành Vauban ở nước Pháp, thông qua đó sẽ làm rõ những đặc điểm và chức năng nỗi bật về phòng thủ của hệ thống thành quân sự này. Tiếp đên sẽ làm một nghiên cứu đối chiếu so sánh giữa hệ thống Thành Vauban tại nước Pháp với hệ thống thành Vauban được phát triển tại Việt Nam thông qua trường hợp kinh thành Huế, và cuối cùng sẽ nêu những nhận định và đóng góp của đề tài khi nghiên cứu về thành Vauban. Từ khóa – Vauban; Thành cổ; Nhà Nguyễn; Kinh thành Huế; Thành quân sự. VAUBAN: HUE JOINT-STOCK COMPANY Abstract Summary – Vauban was the most famous defense, named after the French engineer Sebastien Le Prestre de Vauban under Louis XIV. Vauban is considered to be one of the most influential figures of the 17th century in Europe. Vauban's life and career have always been linked to the development of France's history. Vauban is a successful defense system that has been improved and changed in the course of the modern era. In Europe, when war technology was not developed, Vauban was used as the most effective military shield for dynasties. In Vietnam, the eighteenth century, there were many defensive systems of Vauban architecture built by French engineers under the Nguyen Dynasty. Until today, this fortification system has been carefully preserved by the Vietnamese government, which proves that the effectiveness and benefits that Vauban has brought to the dynasty in Vietnam. In previous historical periods, it is undeniable. This dissertation focuses on the history of the formation and development of Vauban in France, thereby clarifying the defining features and functions of the military system. Next, we will do a comparative study of the Vauban system in France with the Vauban system developed in Vietnam through the case of the capital city of Hue, and finally, the statements and contributions of the topic of the study of Vauban. Key words - Vauban; Ancient citadel; Nguyen Dynasty; Hue capital; Military
iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN ...........................................................................................................i LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii TÓM TẮT ..................................................................................................................... iii MỤC LỤC.....................................................................................................................iv DANH MỤC CÁC BẢNG............................................................................................vi DANH MỤC CÁC HÌNH .......................................................................................... vii GIẢI THÍCH CÁC THUẬT NGHỮ TRONG LUẬN VĂN.....................................ix MỞ ĐẦU.........................................................................................................................1 1. Lý do chọn đề tài...................................................................................................1 2. Các công trình nghiên cứu liên quan đến luận văn...............................................1 3. Mục đích nghiên cứu.............................................................................................3 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................3 5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................4 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiển của đề tài ..............................................................4 7. Đóng góp mới của luận văn..................................................................................4 8. Cấu trúc của luận văn............................................................................................4 CHƯƠNG 1. THÀNH VAUBAN, NỀN VĂN MINH CỦA VÙNG LÃNH THỔ ...6 1.1. Chân dung của một kỹ sư.........................................................................................6 1.1.1. Tiểu sử Vauban (sebastien Le Prestre De Vauban)........................................6 1.1.2. Chân dung của một kỹ sư................................................................................7 1.2. Vauban trong triều đại vua Louis XIV (1661-1715) ................................................9 1.2.1. Vauban, một nhân tài xuất hiện từ cuộc nội chiến Fronde .............................9 1.2.2. Vauban trong triều đại vua Louis XIV. ........................................................10 1.3. Vauban, người canh giữ những thành phố .............................................................15 1.3.1. Vauban và những cuộc tấn công những thành lũy (1652-1672)...................15 1.3.2. Vauban người canh giữ những thành phố - người chỉ huy thành công các cuộc vây hãm.................................................................................................................18 1.4. Pháo đài phòng thủ Vauban....................................................................................21 1.4.1. Vauban, dưới góc nhìn về biên giới nước pháp............................................21 1.4.2. Những công trình phòng thủ quốc gia được đưa vào xây dựng ...................22 1.4.3. Hệ thống phòng thủ của Vauban...................................................................24 1.5. Vauban, từ kỹ sư đến chính trị gia..........................................................................27 1.5.1. Những nguyên nhân thay đổi nhận thức của một kỹ sư quân sự..................28 1.5.2. Vauban: từ bậc thiên tài trong quân sự đến dân sự.......................................30 1.5.3. Vauban: nhà toán học, nhân khẩu học và thuế khóa.....................................32
v 1.5.4. Vauban: quân nhân, nhà chiến lượt, chính trị gia.........................................33 1.6. Hiểu đúng về Vauban.............................................................................................35 1.7. Tóm tắt đặc điểm thành Vauban ở Pháp ................................................................37 Kết Luận Chương 1 .......................................................................................................50 CHƯƠNG 2. THÀNH VAUBAN TẠI VIỆT NAM. ................................................51 2.1. Lịch sử ra đời kiến trúc thành Vauban ở Việt Nam. ..............................................51 2.2. Đặc điểm kiến trúc thành Vauban ở Việt Nam. .....................................................52 2.3. Kiến trúc thành Vauban dưới sự chuyển giao từ Pháp sang Việt Nam..................54 2.4. Hệ thống phòng thủ kiểu Vauban ở Việt Nam.......................................................55 2.5. So sánh thành Vauban ở pháp và thành Vauban ở Việt Nam ................................64 2.5.1. Những điểm tương đồng...............................................................................64 2.5.2. Khác nhau .....................................................................................................64 2.6. Thực trạng hệ thống thành Vauban tại Việt Nam...................................................66 2.7. Hệ thống điểm phân bố thành Vauban ở Việt Nam ...............................................68 Kết luận Chương 2.........................................................................................................71 CHƯƠNG 3. TRƯỜNG HỢP THÀNH VAUBAN TRIỀU NGUYỄN TẠI HUẾ: GIÁ TRỊ VÀ GIÁ TRỊ ĐÓNG GÓP CHO THỜI ĐẠI MỚI.......................72 3.1. Thành Vauban triều Nguyễn ở Huế........................................................................72 3.1.1. Lịch sử xây dựng...........................................................................................72 3.1.2. Kiến trúc kinh thành Huế..............................................................................74 3.1.3. Đặc điểm kiến trúc Kinh thành Huế ............................................................79 3.1.4. Chức năng sử dụng Kinh thành Huế.............................................................81 3.1.5. Kinh thành Huế và những thay đổi với thời gian .........................................81 3.1.6. So sánh kinh thành Huế với nguyên mẫu thành Vauban ở Pháp..................84 3.2. Vai trò quan trọng của Kinh thành Huế trong bối cảnh đương đại........................86 3.2.1. Thực trạng bảo tồn và sử dụng thành Vauban Huế ......................................86 3.2.2. Đề xuất bảo tồn và phát huy di sản kiến trúc kinh thành Huế......................89 3.3. Các giá trị thành Vauban ở Việt Nam ....................................................................93 3.3.1. Giá trị về kỹ thuật xây dựng .........................................................................93 3.3.2. Giá trị về mặt kiến trúc .................................................................................94 3.3.3. Giá trị về lịch sử............................................................................................95 3.4. Những đóng góp khi nghiên cứu hệ thống thành Vauban tại Việt Nam................96 Kết luận Chương 3.........................................................................................................97 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.....................................................................................99 TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................................................................102 QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)
vi DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Tên bảng Trang bảng Bảng so sánh đặc điểm kiến trúc Thành Vauban ở Pháp và 2.1. 65 Thành Vauban ở Việt Nam Bảng thống kê thành Vauban ở Việt Nam đã được công nhận 2.2. 67 là di sản 2.3. Bảng hệ thống phân bố thành Vauban ở Việt Nam 69 Bảng so sánh đặc điểm kiến trúc Kinh thành Huế với nguyên 2.4. 85 mẫu thành Vauban ở Pháp
Hiển thị 7 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!