Trang 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƢƠNG …….***……. LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ RỦI RO HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THƢƠNG MẠI SẢN PHẨM SỮA CỦA CÔNG TY CP SỮA VIỆT NAM Ngành: Kinh doanh thƣơng mại PHẠM LÊ HUY Hà Nội – 2023
Nội dung tài liệu
Trang 2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƢƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ RỦI RO HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THƢƠNG MẠI SẢN PHẨM SỮA CỦA CÔNG TY CP SỮA VIỆT NAM Ngành: Kinh doanh thƣơng mại Mã số: 8340121 Họ và tên học viên: Phạm Lê Huy Ngƣời hƣớng dẫn: PGS, TS. Trần Sĩ Lâm Hà Nội - 2023
Trang 3
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng luận văn này là công trình nghiên cứu độc lập của tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS, TS. Trần Sĩ Lâm. Tất cả tài liệu tham khảo, số liệu, kết quả nêu trong bản luận văn là trung thực, có nguồn gốc và được trích dẫn đầy đủ luận văn. Nội dung của luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu dưới bất kỳ hình thức nào. Hà Nội, tháng 10 năm 2023 Học viên thực hiện Phạm Lê Huy
Trang 4
ii LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy cô Khoa Sau Đại học đã dành rất nhiều thời gian và công sức hỗ trợ tôi trong suốt quá trình học tập tại trường. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy cô trong Trường Đại học Ngoại Thương đã giảng dạy và truyền đạt kiến thức cho tôi trong suốt quá trình học tập tại trường. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS, TS. Trần Sĩ Lâm, giảng viên hướng dẫn khoa học của tôi. Thầy đã dành rất nhiều tâm huyết để hướng dẫn tôi hoàn thành bản luận văn này. Thầy đã giúp tôi định hướng đề tài, cung cấp kiến thức và hướng dẫn tôi tiếp cận và thực hiện luận văn một cách khoa học, bài bản. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn Gia đình và bạn bè đã luôn động viên, ủng hộ và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn. Trân trọng,
Trang 5
iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN...................................................................................................... i LỜI CẢM ƠN........................................................................................................... ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................................v DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH ............................................................................. vi TÓM TẮT LUẬN VĂN......................................................................................... vii LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KINH DOANH THƢƠNG MẠI..............................................................................7 1.1. Khái niệm quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại............................7 1.1.1. Rủi ro trong kinh doanh thương mại.......................................................7 1.1.2. Quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại........................................11 1.2. Nội dung quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại............................15 1.2.1. Biện pháp quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại .......................15 1.2.2. Tiêu chuẩn quốc tế về quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại .....18 1.3. Đánh giá hoạt động quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại ..........31 1.3.1. Tiêu chí đánh giá...................................................................................31 1.3.2. Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại............................................................................................36 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ RỦI RO HOẠT ĐỘNG KINH DOANH SẢN PHẨM SỮA CỦA CÔNG TY CP SỮA VIỆT NAM ......42 2.1. Tổng quan hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa của Công ty CP Sữa Việt Nam...............................................................................................................42 2.1.1. Giới thiệu về Công ty.............................................................................42 2.1.2. Giới thiệu về sản phẩm sữa của Công ty...............................................43 2.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa của Vinamilk..............46 2.2. Thực trạng quản lý rủi ro hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa .............49 2.2.1. Chính sách quản lý rủi ro......................................................................49 2.2.2. Khuôn khổ quản lý rủi ro.......................................................................51 2.2.3. Mô hình quản lý rủi ro...........................................................................51
Trang 6
iv 2.2.4. Quy trình quản lý rủi ro.........................................................................54 2.3. Đánh giá hoạt động quản lý rủi ro hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa của Công ty CP Sữa Việt Nam ............................................................................66 2.3.1. Thành công............................................................................................66 2.3.2. Hạn chế..................................................................................................70 2.3.3. Nguyên nhân của hạn chế......................................................................73 CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ RỦI RO HOẠT ĐỘNG KINH DOANH SẢN PHẨM SỮA TẠI CÔNG TY CP SỮA VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI ...............................................................76 3.1. Xu thế thị trường và định hướng chiến lược kinh doanh sản phẩm sữa của Công ty CP Sữa Việt Nam ............................................................................76 3.1.1. Xu thế phát triển thị trường sản phẩm sữa tại Việt Nam ......................76 3.1.2. Mục tiêu, định hướng chiến lược kinh doanh sản phẩm sữa của Công ty CP Sữa Việt Nam..............................................................................................78 3.1.3. Yêu cầu đặt ra đối với công tác quản lý rủi ro trong hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa.........................................................................................79 3.2. Phân tích SWOT quản lý rủi ro trong hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa tại Công ty CP Sữa Việt Nam trong thời gian tới........................................81 3.2.1. Điểm mạnh.............................................................................................81 3.2.2. Điểm yếu................................................................................................83 3.2.3. Cơ hội ....................................................................................................85 3.2.4. Thách thức.............................................................................................87 3.3. Giải pháp và kiến nghị hoàn thiện công tác quản lý rủi ro hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa tại Công ty CP Sữa Việt Nam ..........................................89 3.3.1. Giải pháp đề xuất với Công ty CP Sữa Việt Nam .................................89 3.3.2. Kiến nghị đề xuất với Nhà nước............................................................95 KẾT LUẬN ..............................................................................................................99 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................100
Trang 7
v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Ngành hàng tiêu dùng FMCG Fast Moving Consumer Goods nhanh HĐQT Hội đồng Quản trị International Organization for Tổ chức tiêu chuẩn hóa ISO Standardization quốc tế Chỉ số đo lường hiệu quả KPI Key performance indicator công việc KRI Key risk indicator Chỉ số rủi ro chính Organization for Economic Tổ chức Hợp tác và Phát OECD Cooperation and Development triển Kinh tế QLRR Quản lý rủi ro THQG Thương hiệu Quốc gia
Trang 8
vi DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH Danh mục Bảng Bảng 1.1: 5 mức độ mô hình trưởng thành QLRR ...................................................32 Bảng 2.1: Giá trị thương hiệu Vinamilk 2018-2022 .................................................43 Bảng 2.2: Danh mục sản phẩm sữa của Vinamilk theo tiêu chí ...............................44 Bảng 2.3: Doanh thu bán hàng của Vinamilk 2018 – 2022 ......................................46 Bảng 2.4: Biện pháp kiểm soát rủi ro của Vinamilk trong thời gian qua .................59 Danh mục Hình Hình 1.1: Nguyên tắc, khuôn khổ và quy trình quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại ...............................................................................................................19 Hình 1.2: Nguyên tắc quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại..........................20 Hình 1.3: Khuôn khổ quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại ..........................21 Hình 1.4: Quy trình quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại.............................25 Hình 1.5: Quy trình QLRR trong kinh doanh thương mại theo AN/NZS 4360 .......29 Hình 1.6: Quy trình QLRR trong kinh doanh thương mại cho từng loại rủi ro........30 Hình 1.7: Khuôn khổ và quy trình quản lý rủi ro theo COSO ..................................31 Hình 2.1: Khuôn khổ quản lý rủi ro của Vinamilk ...................................................51 Hình 2.2: Mô hình quản lý rủi ro của Vinamilk........................................................52 Hình 2.3: Mô hình phòng vệ trong quản lý rủi ro của Vinamilk ..............................53 Hình 2.4: 3 tầng kiểm soát trong quản lý rủi ro của Vinamilk .................................54 Hình 2.5: Quy trình quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại của Vinamilk ......54 Hình 3.1: Phân tích SWOT QLRR trong kinh doanh thương mại của Vinamilk .....88
Trang 9
vii TÓM TẮT LUẬN VĂN Đề tài luận văn: ―Quản lý rủi ro hoạt động kinh doanh thương mại sản phẩm sữa của Công ty CP Sữa Việt Nam” được trình bày theo 3 chương. Trong Chương 1, luận văn đã trình bày tổng quan lý thuyết về rủi ro và quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại để làm cơ sở cho quá trình nghiên cứu. Trong đó, luận văn đã trình bày các khái niệm và đặc điểm của quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại, đưa ra các tiêu chuẩn quốc tế phổ biến về quản lý rủi ro đang được áp dụng, tiêu biểu là tiêu chuẩn ISO 31000. Đồng thời, đưa ra một hệ thống các tiêu chí đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại, phục vụ cho nghiên cứu Chương 2. Trong Chương 2, luận văn tập trung đi sâu vào nghiên cứu và phân tích thực trạng quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại sản phẩm sữa của Công ty CP Sữa Việt Nam. Cụ thể, luận văn đã nêu rõ mô hình, chính sách, khuôn khổ, quy trình quản lý rủi ro mà Công ty hiện tại đã và đang áp dụng trong thời gian qua. Từ đó, rút ra một số thành công, hạn chế và nguyên nhân dẫn đến những hạn chế đó trong hoạt động quản lý rủi ro kinh doanh sản phẩm sữa. Trong Chương 3, tác giả đã khái quát xu thế phát triển thị trường sản phẩm sữa và định hướng phát triển của Công ty CP Sữa Việt Nam trong thời gian tới. Kết hợp với phân tích SWOT công tác quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại sản phẩm sữa của Công ty, tác giả đã đề xuất một số giải pháp và kiến nghị cho Công ty và Nhà nước để nâng cao hiệu quả và hoàn thiện hoạt động quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại sản phẩm sữa tại Công ty CP Sữa Việt Nam.
Trang 10
1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày nay, các điều kiện kinh tế đang liên tục biến đổi do sự đổi mới, thay đổi bản chất của môi trường kinh doanh và các yếu tố rủi ro. Các thay đổi này có thể xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau, chẳng hạn như công nghệ thay đổi nhanh chóng, biến đổi khí hậu, quá trình toàn cầu hóa toàn cầu hóa hay sự rút ngắn của vòng đời sản phẩm. Hơn nữa, những sự kiện dịch bệnh, chiến tranh gần đây đã ảnh hưởng nặng nề tới hoạt động kinh doanh của các tổ chức trên toàn cầu, số lượng không ít đã phải đóng cửa do tình trạng gián đoạn kinh doanh kéo dài. Điều này minh họa thực tế rằng các tổ chức đang phải đối mặt với những áp lực ngày càng tăng từ các rủi ro trong hoạt động kinh doanh, một số thậm chí có khả năng đe dọa sự tồn tại của họ. Do đó, rủi ro trong kinh doanh thương mại đã trở thành yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng đạt được mục tiêu của các tổ chức và cách hiểu bản chất cùng cách đối phó chúng đã trở thành ưu tiên hàng đầu của họ. Quản lý hiệu quả các rủi ro trong kinh doanh thương mại sẽ giúp bảo vệ sự tồn tại và phát triển bền vững của tổ chức, đem lại lợi thế cạnh tranh, giảm thiểu chi phí phát sinh và tối đa hóa lợi nhuận. Tương tự như các ngành hàng khác, ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro khác nhau như cạnh tranh gay gắt, thay đổi thị hiếu người tiêu dùng, giá cả không ổn định, …Những rủi ro này xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau và ảnh hưởng đến các khía cạnh khác nhau trong hoạt động kinh doanh của tổ chức như làm gia tăng chi phí, sụt giảm doanh thu, lợi nhuận, gây thiệt hại về danh tiếng, giảm vị thế trên thị trường, … Do đó, trong ngữ cảnh này, nghiên cứu về quản lý rủi ro trong hoạt động kinh doanh thương mại sản phẩm sữa trở nên cực kỳ cấp thiết. Sản phẩm sữa đang đứng trước nhiều yếu tố rủi ro, từ biến động giá nguyên liệu, chuỗi cung ứng không ổn định đến thay đổi thị hiếu người tiêu dùng. Đối diện với những vấn đề này, việc xác định và quản lý rủi ro trở thành quan trọng để giảm thiểu tác động tiêu cực đến doanh thu, lợi nhuận, và danh tiếng thương hiệu.
Trang 11
2 Đối với Công ty CP Sữa Việt Nam là công ty sản xuất và kinh doanh sữa lớn nhất trong ngành tại Việt Nam hiện nay với nhiều sản phẩm khác nhau, phù hợp với nhu cầu đa dạng của khách hàng thì hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa là nghiệp vụ chủ yếu đem lại nguồn thu nhập cho Công ty, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu lợi nhuận. Với vị thế là doanh nghiệp hàng đầu trong ngành sản xuất sữa tại Việt Nam, Vinamilk đang đối mặt với sức ép lớn từ sự cạnh tranh và biến động thị trường. Việc chọn lựa Công ty để nghiên cứu không chỉ mang lại cái nhìn chi tiết về cách một doanh nghiệp hàng đầu quản lý rủi ro mà còn là cơ hội hiểu rõ hơn về những chiến lược mà doanh nghiệp triển khai để giảm thiểu rủi ro và tăng cường sự linh hoạt trong môi trường kinh doanh đầy biến động. Vinamilk không chỉ là biểu tượng của sự thành công trong ngành sản xuất sữa mà còn là một điển hình cho việc ứng phó, phòng ngừa trước những thách thức và rủi ro trong môi trường kinh doanh ngày nay. Do đó, nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động quản lý rủi ro trong hoạt động kinh doanh thương mại sản phẩm sữa nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đem lại hiệu quả phát triển bền vững cho Công ty, tác giả quyết định chọn đề tài: “Quản lý rủi ro hoạt động kinh doanh thương mại sản phẩm sữa của Công ty CP Sữa Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ của mình. 2. Tình hình nghiên cứu Hiện này, những vấn đề liên quan tới hoạt động quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại không còn quá mới mẻ trên thế giới, tuy nhiên, tại Việt Nam, các nghiên cứu cho vấn đề này còn tương đối hạn chế, chủ yếu tập trung vào các tổ chức tài chính như ngân hàng hoặc các công ty chứng khoáng. Đối với ngành FMCG nói chung và cụ thể cho Công ty CP Sữa Việt Nam nói riêng, các nghiên cứu liên quan quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại còn rất ít. Một số nghiên cứu tiêu biểu liên quan có thể kể đến như: Nghiên cứu của tác giả Trần Thị Mỹ Hạnh (2013) tập trung vào tổng thể quản trị rủi ro trong toàn bộ Vinamilk. Công trình áp dụng phương pháp phân tích định lượng chỉ ra hai yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động này là ―Sự cam kết và hỗ trợ của quản lý cấp cao‖ và ―Quá trình trao đổi thông tin tham vấn‖. Từ
Trang 12
3 đó, đề ra giải pháp cải thiện hoạt động quản trị rủi ro cho Vinamilk xoay quanh 2 vấn đề trên. Tuy nhiên, nghiên cứu được thực hiện khi mà hệ thống quản lý rủi ro của Vinamilk mới đi vào vận hành hơn 3 năm nên còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu của tác giả Neelam Gulati (2015) tập trung vào việc nghiên cứu hoạt động quản lý rủi ro doanh nghiệp trong lĩnh vực FMCG. Nghiên cứu được thực hiện bằng cách sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu và phân tích dữ liệu thống kê cùng việc thu thập và xem xét thông tin từ 3 công ty FMCG lớn tại Ấn Độ. Kết quả nghiên cứu đã xác định được cách mà các công ty trong ngành FMCG áp dụng và thực hiện quản lý rủi ro, đồng thời phân tích đưa ra 4 thách thức chính mà các công ty này phải đối mặt khi triển khai và thực hiện quản lý rủi ro. Nghiên cứu của tác giả Sumit Kumar Maji (2015) tập trung vào việc đánh giá rủi ro kinh doanh trong các công ty FMCG được lựa chọn tại Ấn Độ trong thời kỳ sau giai đoạn tự do hóa. Thông qua việc sử dụng Ginni's Coefficient (một chỉ số phổ biến trong việc đo độ phân bố thu nhập, được áp dụng để đánh giá mức độ biến động của doanh thu và lợi nhuận của các công ty trong ngành) và phân tích dữ liệu thống kê, nghiên cứu này đã xác định các yếu tố bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến rủi ro kinh doanh trong ngành, đông thời so sánh mức độ rủi ro giữa các công ty được lựa chọn để tìm hiểu sự khác biệt và những đặc điểm riêng của từng công ty. Nghiên cứu của tác giả Geraldine J. Kikwasi (2018) đã sử dụng phương pháp phân tích hồi quy và phân tích thống kê để đánh giá mối quan hệ giữa các yếu tố quản lý rủi ro và hiệu suất tổng thể của dự án hoặc hoạt động kinh doanh doanh nghiệp. kết quả nghiên cứu rút ra và nhấn mạnh vai trò của 4 yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo đạt được kết quả tích cực trong hoạt động kinh doanh và quản lý dự án. Có thể thấy, các nghiên cứu trên còn khá hạn chế. Về mặt dữ liệu, phụ thuộc vào dữ liệu sẵn có từ các công ty hoặc nguồn tài liệu công khai, và dữ liệu này có thể bị hạn chế về tính khách quan hoặc độ phủ song, đồng thời, dữ liệu không còn tính mới so với thời điểm hiện tại. Hay về phạm vi địa lý, một số nghiên cứu tập trung vào một khu vực địa lý cụ thể (như Ấn Độ) hoặc chỉ áp dụng cho một số công ty
Trang 13
4 FMCG cụ thể, àm giảm tính khái quát của kết quả và không thể áp dụng trực tiếp cho tất cả các thị trường và công ty FMCG khác nhau trên toàn cầu. Như vậy, căn cứ vào các công trình nghiên cứu liên quan và tìm hiểu cá nhân, luận văn sẽ phân tích, đánh giá thực trạng và các yếu tố tác động tới hoạt động quản lý rủi ro trong hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa của Công ty CP Sữa Việt Nam, từ đó, kiến nghị một số giải pháp để hoàn thiện công tác này dựa trên các nghiên cứu và số liệu mới nhất. 3. Mục đích nghiên cứu 3.1. Mục tiêu tổng quát Trên cơ sở nghiên cứu những lý luận về quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại, thực trạng quản lý rủi ro hoạt động kinh doanh thương mại sữa của Công ty CP Sữa Việt Nam (Vinamilk), đề tài đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại sữa của Công ty. 3.2. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về rủi ro và quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại. - Đánh giá thực trạng hoạt động quản lý rủi ro trong hoạt động kinh doanh sữa của Công ty CP Sữa Việt Nam, phân tích những thành công, hạn chế và tìm hiểu nguyên nhân cốt lõi để giải quyết - Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm góp phần thúc đẩy hoàn thiện công tác quản lý rủi ro hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa của Công ty CP Sữa Việt Nam. 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4.1. Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại sản phẩm sữa tại Công ty CP Sữa Việt Nam. 4.2. Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: Nghiên cứu lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động quản lý rủi ro trong kinh doanh thương mại sản phẩm sữa tại Công ty CP Sữa Việt Nam
Hiển thị 13 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!