Đang tạo bản xem trước...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN TRƢƠNG XUÂN TRANG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƢỜNG HỌC TẠI CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC Ở HUYỆN TUY ĐỨC, TỈNH ĐẮK NÔNG CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC MÃ SỐ: 81 40 114 Ngƣời hƣớng dẫn: PGS.TS LÊ KHÁNH TUẤN
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình này là do tôi tự tìm hiểu và nghiên cứu của bản thân, các số liệu được nêu trong luận văn là trung thực, khách quan, kết quả nghiên cứu của luận văn chưa từng được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào khác. Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về luận văn của mình. Tác giả luận văn Trƣơng Xuân Trang
LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và triển khai thực hiện luận văn, tôi đã nhận được sự động viên khuyến khích và tạo điều kiện giúp đỡ của các thầy cô giáo và các anh chị, bạn bè đồng nghiệp và gia đình. Tôi xin chân thành cảm ơn tới Trường Đại học Quy Nhơn cùng các thầy cô giáo đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Lê Khánh Tuấn, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và truyền đạt cho tác giả những kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo, Bán giám hiệu, giáo viên và nhân viên các nhà trường tiểu học huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi được học tập, nghiên cứu, cung cấp số liệu và tham gia giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn này. Trong quá trình thực hiện luận văn không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót, kính mong nhận được sự góp ý của quý thầy cô giáo và bạn bè đồng nghiệp để đề tài nghiên cứu được hoàn thiện hơn./. Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận văn Trƣơng Xuân Trang
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1 1. Lý do chọn đề tài....................................................................................... 1 2. Mục đích nghiên cứu................................................................................. 4 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.......................................................... 4 4. Giả thuyết khoa học .................................................................................. 4 5. Nhiệm vụ nghiên cứu................................................................................ 5 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu.................................................................... 5 7. Phương pháp nghiên cứu........................................................................... 5 8. Cấu trúc của luận văn................................................................................ 6 Chƣơng 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƢỜNG HỌC TẠI TRƢỜNG TIỂU HỌC............................... 7 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề.................................................................... 7 1.2. Một số khái niệm cơ bản.......................................................................... 12 1.3. Hoạt động kiểm tra nội bộ trường học tại các trường tiểu học................ 17 1.3.1. Vai trò của kiểm tra nội bộ tại trường tiểu học................................. 17 1.3.2. Mục tiêu của kiểm tra nội bộ tại trường tiểu học.............................. 18 1.3.3. Nội dung kiểm tra nội bộ tại trường tiểu học.................................... 19 1.3.4. Phương pháp tổ chức kiểm tra nội bộ tại trường tiểu học ................ 24 1.3.5. Hình thức tổ chức kiểm tra nội bộ tại trường tiểu học...................... 25 1.3.6. Điều kiện hỗ trợ hoạt động kiểm tra nội bộ ở trường tiểu học ......... 26 1.4. Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học tại trường tiểu học ......... 27 1.4.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về hoạt động kiểm tra nội bộ trường học................................................................. 27 1.4.2. Kế hoạch hoá hoạt động kiểm tra nội bộ tại trường tiểu học............ 29 1.4.3. Tổ chức triển khai hoạt động kiểm tra nội bộ tại trường tiểu học.... 31
1.4.4. Chỉ đạo thực hiện hoạt động kiểm tra nội bộ tại trường tiểu học..... 33 1.4.5. Kiểm tra, giám sát thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động kiểm tra nội bộ tại trường tiểu học............................................................................ 34 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học tại trường tiểu học ........................................................................................... 35 1.5.1. Các yếu tố khách quan...................................................................... 35 1.5.2. Các yếu tố chủ quan.......................................................................... 37 Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC Ở HUYỆN TUY ĐỨC, TỈNH ĐẮK NÔNG....................................................................................................39 2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng.............................................................. 39 2.2. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông ........................................................................................................ 41 2.3. Thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ trường học tại các trường tiểu học huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông...................................................................... 44 2.3.1. Thực trạng nhận thức về vai trò của kiểm tra nội bộ trường học ..... 44 2.3.2. Thực trạng thực hiện mục tiêu của kiểm tra nội bộ trường học ....... 46 2.3.3. Thực trạng nội dung kiểm tra nội bộ trường học.............................. 47 2.3.4. Thực trạng về phương pháp tổ chức kiểm tra nội bộ........................ 50 2.3.5. Thực trạng về hình thức tổ chức kiểm tra nội bộ.............................. 51 2.3.6. Thực trạng điều kiện hỗ trợ hoạt động kiểm tra nội bộ.................... 53 2.4. Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học tại các trường tiểu học ở huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông..................................................... 54 2.4.1. Thực trạng quản lý việc nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về kiểm tra nội bộ trường học............................................................. 54 2.4.2. Thực trạng kế hoạch hóa hoạt động kiểm tra nội bộ trường học...... 57 2.4.3. Thực trạng tổ chức triển khai hoạt động kiểm tra nội bộ trường học59 2.4.4. Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động kiểm tra nội bộ trường học61 2.4.5. Thực trạng kiểm tra, giám sát thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động kiểm tra nội bộ trường học................................................................. 63
2.5. Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ tại các trường tiểu học ở huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông......................... 65 2.5.1. Ảnh hưởng của các yếu tố khách quan ............................................. 65 2.5.2. Ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan................................................. 66 2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học tại các trường tiểu học ở huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông....................... 67 Chƣơng 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƢỜNG HỌC TẠI CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC Ở HUYỆN TUY ĐỨC, TỈNH ĐẮK NÔNG........................................................................................ 73 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp............................................................ 73 3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ tại các trường tiểu học ở huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông...................................................................... 77 3.2.1. Nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm đối với hoạt động kiểm tra nội bộ trường học cho cán bộ, giáo viên, nhân viên................................... 77 3.2.2. Đổi mới công tác lập kế hoạch hoạt động kiểm tra nội bộ trường học....79 3.2.3. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng tổ chức kiểm tra nội bộ cho đội ngũ công tác viên.................................................. 82 3.2.4. Tổ chức xây dựng và đảm bảo hiệu quả việc thực hiện qui trình kiểm tra nội bộ ..................................................................................................... 85 3.2.5. Thường xuyên kiểm tra, giám sát, đánh giá, rút kinh nghiệm các hoạt động kiểm tra nội bộ ................................................................................... 88 3.2.6. Bảo đảm các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động kiểm tra nội bộ .......... 91 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp .............................................................. 92 3.4. Đánh giá tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp............................... 95 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ............................................................. 103 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ............... 107 TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................... 108 PHỤ LỤC QUYẾT ĐỊNH GIAO TÊN ĐỀN TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO)
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BDTX Bồi dưỡng thường xuyên CBQL Cán bộ quản lý GD&ĐT Giáo dục và đào tạo CNXH Chủ nghĩa xã hội CSVC-KT Cơ sở vật chất – kỹ thuật GD Giáo dục GV Giáo viên HS Học sinh HT Hiệu trưởng QL Quản lý KTNB Kiểm tra nội bộ TBDH Thiết bị dạy học
DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1. Đánh giá về vai trò của hoạt động kiểm tra nội bộ......................45 Bảng 2.2. Đánh giá về kết quả việc thực hiện mục tiêu.................................. 46 Bảng 2.3. Thực trạng về tần suất sử dụng nội dung........................................ 48 Bảng 2.4. Thực trạng về kết quả thực hiện nội dung...................................... 49 Bảng 2.5. Thực trạng về tần suất sử dụng phương pháp................................. 50 Bảng 2.6. Thực trạng về kết quả sử dụng phương pháp ................................. 51 Bảng 2.7. Thực trạng về tần suất sử dụng hình thức tổ chức.......................... 52 Bảng 2.8. Thực trạng về kết quả sử dụng hình thức tổ chức .......................... 52 Bảng 2.9. Thực trạng đảm bảo các điều kiện hỗ trợ hoạt động...................... 53 Bảng 2.10. Kết quả thực hiện 4 chức năng quản lý của hiệu trưởng.............. 55 Bảng 2.11. Đánh giá việc thực hiện các nội dung tuyên truyền, .................... 56 Bảng 2.12. Thực trạng kết quả thực hiện kế hoạch hoá.................................. 57 Bảng 2.13. Thực trạng kết quả tổ chức thực hiện hoạt động.......................... 59 Bảng 2.14. Thực trạng kết quả chỉ đạo thực hiện hoạt động .......................... 61 Bảng 2.15. Thực trạng kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả....................... 63 Bảng 2.16. Đánh giá sự ảnh hưởng của các yếu tố khách quan...................... 65 Bảng 2.17. Đánh giá sự ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan ......................... 66 Bảng 3.1. Thang đánh giá mức độ cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học ........................................ 95 Bảng 3.2. Tính cấp thiết của các biện pháp quản lý hoạt động ...................... 96 Bảng 3.3. Tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động......................... 98 Bảng 3.5. Tương quan giữa tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học........................................... 100
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Biểu đồ 3.1. Kết quả khảo sát tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất......... 97 Biểu đồ 3.2. Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp đề xuất............ 99 Sơ đồ 3.1. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý hoạt động...................... 93
1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đảng và Nhà nước ta đã xác định giáo dục là quốc sách hàng đầu với nhận thức: “Phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đào tạo những con người có kiến thức văn hóa, khoa học kĩ thuật, có kĩ năng nghề nghiệp, lao động tự chủ, sáng tạo và có kỉ luật, giàu lòng nhân ái, yêu nước, yêu CNXH, sống lành mạnh đáp ứng được những yêu cầu phát triển đất nước”. Giáo dục ở thời kỳ nào cũng giữ một vai trò đặc biệt trong đời sống xã hội. Mặt khác, trong thời đại ngày nay khi mà giáo dục, khoa học, công nghệ thế giới phát triển như vũ bão “Một ngày bằng 10 năm”. Trong nền kinh tế tri thức, toàn cầu hóa đòi hỏi mỗi quốc gia, dân tộc muốn phát triển phải đầu tư cho sự nghiệp giáo dục - khoa học và công nghệ. Kế tục truyền thống của dân tộc, cùng với sự phát triển của khoa học và công nghệ, vai trò của giáo dục là vô cùng quan trọng trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao - nhân tố trung tâm có tính quyết định sự phát triển kinh tế - xã hội để nước ta hội nhập với các nước trong khu vực và thế giới. Xuyên suốt nhiều kỳ Đại hội Đảng cũng như nhiều Hội nghị Trung ương, quan điểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu không thay đổi. Xuất phát từ quan điểm chỉ đạo của Đảng về giáo dục đào tạo, ngành giáo dục đang tích cực từng bước đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới công tác quản lý giáo dục, công tác kiểm tra nội bộ trường học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo qua quá trình hình thành nhân cách công dân. Thực hiện tốt công tác kiểm tra nội bộ trường học là thực hiện chức năng quản lý giáo dục, chức năng thiết yếu của các cơ quan quản lý giáo dục, là công cụ sắc bén góp phần vào chất lượng và hiệu quả giáo dục. Công tác kiểm tra nội bộ trường học là một việc rất quan trọng. Kiểm tra vừa là điều tra, xem xét kết quả của một quá trình, một sự việc đã kết thúc,
2 vừa chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho chu trình quản lý chỉ đạo tiếp theo. Quản lý mà không có kiểm tra thì quản lý sẽ kém hiệu quả và trở thành quan liêu. Chúng ta cũng biết rằng: Kiểm tra đảm bảo được thực thi quyền lực quản lý của những người lãnh đạo, nhờ kiểm tra nhà quản lý có thể kiểm soát được những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự thành công của tổ chức. Điều này rất quan trọng vì mất quyền kiểm soát, đồng nghĩa với nhà quản lý bị vô hiệu hóa. Tổ chức (nhà trường) có thể lái theo hướng không mong muốn. Kiểm tra nhằm có tác động thích hợp. Kiểm tra nội bộ trường tiểu học là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý, đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp người quản lý (hiệu trưởng) hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản lý nhà trường. Kiểm tra nội bộ trường học là một công cụ góp phần tăng cường hiệu lực quản lý, mở rộng dân chủ và chế độ ủy quyền trong quản lý nhà trường. Nếu kiểm tra, đánh giá chính xác, chân thực sẽ có tác dụng giúp Hiệu trưởng xác định mức độ, giá trị, các yếu tố ảnh hưởng. Từ đó tìm ra được những nguyên nhân và đề ra những giải pháp điều chỉnh có hiệu quả. Qua kiểm tra nó tác động tới ý thức, hành vi và hoạt động của con người, nâng cao tinh thần trách nhiệm, động viên thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ, uốn nắn, giúp đỡ, sửa chữa những sai sót, khuyết điểm và tuyên truyền kinh nghiệm Giáo dục tiên tiến. Kiểm tra, đánh giá tốt sẽ dẫn tới tự kiểm tra, đánh giá tự giác. Vậy đổi mới hoạt động kiểm tra nội bộ trường học là chúng ta phải làm gì? làm như thế nào? Đổi mới quản lí hoạt động kiểm tra nội bộ trường học của phòng giáo dục ra sao? Thanh tra, kiểm tra giáo dục là sự nghiệp của cán bộ lãnh đạo giáo dục. Lãnh đạo cần phải kiểm tra, thanh tra thường xuyên: “Không coi trọng kiểm tra nội bộ trường học tức là tự tước mất vũ khí cần thiết của người lãnh đạo” (Phạm Văn Đồng). Các trường tiểu học huyện Tuy Đức nằm trong hệ thống giáo dục của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện
3 và nằm trong hệ thống giáo dục công lập của Nhà nước, vì thế phải tuân thủ các văn bản pháp quy, quy chế quyết định về tổ chức hoạt động của hệ thống thanh tra kiểm tra các cấp. Trong những năm qua công tác thanh tra, kiểm tra của Phòng Giáo dục và Đào tạo Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông đã tổ chức tiến hành thường xuyên ở các nhà trường góp phần vào việc duy trì kỷ cương nề nếp trong các nhà trường nói chung, các trường tiểu học nói riêng. Đồng thời nắm bắt kịp thời các thông tin từ cơ sở để có những biện pháp chỉ đạo phù hợp. Tuy nhiên nhận thức về công tác quản lí hoạt động kiểm tra nội bộ các trường học của cán bộ quản lí các cấp còn nhiều hạn chế. Công tác quản lí hoạt động kiểm tra nội bộ các trường học của phòng giáo dục vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại, các biện pháp quản lý chưa được hoàn thiện, đồng bộ. Nghiệp vụ kiểm tra nội bộ trường học của hiệu trưởng còn nhiều lúng túng, chưa cập nhật. Hơn nữa đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường hiện nay họ là những giáo viên giỏi, có chút ít năng lực quản lý được lựa chọn làm cán bộ quản lý nhưng chưa được đào tạo cơ bản và có hệ thống về quản lý giáo dục. Ở họ kinh nghiệm có thể có nhiều nhưng lý luận quản lý thì còn hạn chế. Các điều kiện trang bị cho hoạt động quản lý còn nhiều thiếu thốn..., là một huyện biên giới, kinh tế xã hội còn gặp nhiều khó khăn, người dân sống di cư tự do dân tạm trú nhiều nên việc điều hành thực hiện mục tiêu giáo dục còn gặp không ít khó khăn. Do đó hiệu quả của việc thanh tra, kiểm tra nội bộ nhà trường chưa cao, dẫn đến hiệu quả giáo dục - đào tạo còn thấp và nói chung công tác “quản lý giáo dục - đào tạo còn những mặt yếu kém, bất cập”. Vì vậy trong giai đoạn hiện nay, để đạt được mục tiêu quản lý nhà trường nói chung, trường tiểu học nói riêng, người hiệu trưởng phải coi trọng chức năng kiểm tra của mình. Việc xác định cơ sở lí luận, khảo sát và nghiên cứu thực trạng tình hình quản lí hoạt động kiểm tra nội bộ nhà trường tiểu học nhằm đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ nhà trường,
Hiển thị 12 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!