Trang 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NỢ THUẾ TẠI TỔNG CỤC THUẾ Ngành: Quản lý kinh tế NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN Hà Nội - 2023
Nội dung tài liệu
Trang 2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NỢ THUẾ TẠI TỔNG CỤC THUẾ Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 821201 Họ và tên học viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền Người hướng dẫn: TS Vũ Thị Minh Ngọc Hà Nội - 2023
Trang 3
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi, chưa từng được công bố trong bất kỳ tài liệu hay công trình nghiên cứu nào khác. Các số liệu, tư liệu nêu trong luận văn được trích dẫn trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thanh Huyền i
Trang 4
LỜI CẢM ƠN Luận văn là kết quả của sự nỗ lực cố gắng của bản thân trong quá trình học tập, nghiên cứu ở nhà trường. Đạt được kết quả này, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn đến quý thầy, cô giáo giảng dạy tại Trường Đại học Ngoại Thương đã nhiệt tình giúp đỡ hỗ trợ và truyền đạt những kiến thức quý báu. Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành sâu sắc đến TS. Vũ Thị Minh Ngọc, là người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã dày công giúp đỡ, chỉ bảo tận tình cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành đề tài này, do kinh nghiệm, kiến thức và thời gian còn nhiều hạn chế nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy, cô để luận văn được hoàn thiện hơn. Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thanh Huyền ii
Trang 5
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN..................................................................................... i LỜI CẢM ƠN.......................................................................................... ii MỤC LỤC............................................................................................... iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT................................................... vi DANH MỤC BẢNG.............................................................................. vii DANH MỤC HÌNH............................................................................... vii TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU..............................................viii MỞ ĐẦU.................................................................................................. 1 CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NỢ THUẾ TẠI CƠ QUAN THUẾ........................................................................................... 6 1.1. Tổng quan về thuế................................................................................ 6 1.1.1. Khái niệm về thuế........................................................................... 6 1.1.2. Đặc điểm của thuế........................................................................... 6 1.1.3. Vai trò của thuế............................................................................... 8 1.2. Các vấn đề chung về nợ thuế ............................................................ 10 1.2.1. Một số khái niệm liên quan đến nợ thuế....................................... 10 1.2.2. Đặc điểm của nợ thuế.................................................................... 11 1.2.3. Nguyên nhân nợ thuế và những tác động của nợ thuế.................. 13 1.2.4. Phân loại nợ thuế........................................................................... 15 1.3. Các vấn đề chung về quản lý nợ thuế............................................... 20 1.3.1. Khái niệm quản lý nợ thuế............................................................ 20 1.3.2. Nội dung quản lý nợ thuế.............................................................. 20 1.3.3. Vai trò của quản lý nợ thuế........................................................... 23 1.3.4. Tiêu chí đánh giá kết quả quản lý nợ thuế.................................... 24 1.3.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nợ thuế.............................. 26 iii
Trang 6
CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NỢ THUẾ TẠI TỔNG CỤC THUẾ............................................................................................ 28 2.1. Tổng quan về Tổng cục Thuế và Vụ Quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế ............................................................................................................. 28 2.1.1. Tổng quan về Tổng cục Thuế ....................................................... 28 2.1.2. Tổng quan về Vụ Quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế .................... 32 2.2. Tình hình nợ thuế tại Tổng cục Thuế............................................... 34 2.2.1. Tổng quan tình hình nợ thuế hiện nay .......................................... 34 2.2.2. Tình hình nợ thuế chi tiết theo từng nhóm nợ .............................. 35 2.3. Thực trạng quản lý nợ thuế tại Tổng cục Thuế.............................. 44 2.3.1. Thực trạng hành lang pháp lý quản lý nợ thuế ............................. 44 2.3.2. Thực trạng xây dựng quy trình quản lý nợ thuế ........................... 48 2.3.3. Thực trạng hoạt động tổ chức thực hiện quy trình quản lý nợ thuế50 2.3.4. Đánh giá tình hình thực hiện Quy trình quản lý nợ thuế.............. 62 2.4. Đánh giá chung về hoạt động quản lý nợ thuế tại Tổng cục Thuế 63 2.4.1. Những kết quả đạt được................................................................ 63 2.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân.................................................... 65 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NỢ THUẾ TẠI TỔNG CỤC THUẾ ............................................ 70 3.1. Bối cảnh Kinh tế - Xã hội và mục tiêu Quản lý nợ thuế tại Tổng cục Thuế trong thời gian tới..................................................................... 70 3.1.1. Bối cảnh kinh tế- xã hội................................................................ 70 3.1.2. Kinh nghiệm quản lý nợ thuế của một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam............................................................... 71 3.1.3. Mục tiêu, định hướng quản lý nợ thuế tại Tổng cục Thuế trong thời gian tới..................................................................................................... 75 3.2. Giải pháp hoàn thiện hoạt động quản lý nợ thuế tại Tổng cục Thuế77 iv
Trang 7
3.2.1. Nhóm giải pháp hoàn thiện hành lang pháp lý và quy trình quản lý nợ thuế..................................................................................................... 77 3.2.2. Nhóm giải pháp về hoạt động quản lý nợ thuế............................. 80 3.2.3. Nhóm giải pháp khác .................................................................... 83 3.3. Kiến nghị............................................................................................. 84 3.3.1. Đối với Bộ Tài chính..................................................................... 84 3.3.2. Đối với các cơ quan, tổ chức liên quan......................................... 85 KẾT LUẬN............................................................................................ 86 TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................... 87 v
Trang 8
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Ký hiệu viết tắt Nội dung 1. BTC Bộ Tài chính 2. CNTT Công nghệ thông tin 3. CQT Cơ quan thuế 4. CCNT Cưỡng chế nợ thuế 5. DN Doanh nghiệp 6. ĐTNT Đối tượng nộp thuế 7. KBNN Kho bạc Nhà nước 8. NSNN Ngân sách nhà nước 9. NHTM Ngân hàng thương mại 10. NNT Người nộp thuế 11. QLN Quản lý nợ 12. QLNT Quản lý nợ thuế 13. QLT Quản lý thuế 14. TCT Tổng cục Thuế 15. GTGT Thuế giá trị gia tăng 16. TNDN Thuế thu nhập doanh nghiệp 17. TMS Ứng dụng quản lý thuế tập trung vi
Trang 9
DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1. Tình hình nợ thuế của Việt Nam từ năm 2018-2022 ............. 34 Bảng 2.2. Phân loại nợ có khả năng thu theo tuổi nợ từ 2018-2022 ..... 36 Bảng 2.3. Phân loại nợ thuế theo tính chất nợ từ năm 2018 - 2022 ....... 38 Bảng 2.4. Phân loại số tiền thuế nợ theo sắc thuế từ năm 2020-2022.... 41 Bảng 2.5. Tình hình thu hồi nợ từ năm 2018-2022 ................................ 56 Bảng 2.6. Số lượng các biện pháp đôn đốc thu nợ đã thực hiện từ 2018- 2022......................................................................................................... 57 Bảng 2.7. Tổng hợp tình hình xử lý nợ theo Nghị quyết số 94/2019/QH14 năm 2020-2022 ............................................................. 59 DANH MỤC HÌNH Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức Tổng cục Thuế ........................................................ 31 vii
Trang 10
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Qua quá trình nghiên cứu và phân tích ở từng chương, luận văn đã tập trung làm rõ những vấn đề sau: Trình bày cơ sở lý luận về hoạt động quản lý thuế tại các cơ quan thuế, tổng quan và các vấn đề chung về QLNT để từ đó nhìn nhận hoạt động quản lý nợ là một chức năng quan trọng trong quản lý thuế. Nghiên cứu kinh nghiệm công tác QLNT của một số nước trên thế giới, mục tiêu và yêu cầu của công tác quản lý nợ để có thể nghiên cứu áp dụng vào thực tiễn nước ta. Giới thiệu tổng quan chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức ở Tổng cục Thuế và tiến hành nghiên cứu, phân tích thực trạng quản lý nợ thuế thông qua các phương diện là hành lang pháp lý, xây dựng, tổ chức quy trình QLN trong những năm vừa qua. Đánh giá hoạt động QLNT tại Tổng cục Thuế về kết quả đạt được, những mặt hạn chế và nguyên nhân trong công tác quản lý nợ thuế. Từ đó đề xuất một số giải pháp cơ bản, đồng bộ có tính khả thi trên tất cả các mặt: Hoàn thiện pháp luật, hoàn thiện về cơ cấu tổ chức về công tác quản lý, về con người, hoàn thiện quy trình quản lý nợ, ứng dụng công nghệ hiện đại và đầy đủ vào công tác quản lý nợ và thu nợ thuế. viii
Trang 11
MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Quản lý nợ thuế (QLNT) là một trong bốn chức năng quan trọng trong hoạt động quản lý thuế. Các cơ quan thuế quan tâm chú trọng đến hoạt động QLNT nhằm nâng cao tính tuân thủ của người nộp thuế trong chấp hành pháp luật thuế. Thông qua thực hiện hoạt động quản lý nợ thuế để góp phần thu đủ, thu kịp thời nghĩa vụ thuế phát sinh vào ngân sách nhà nước (NSNN). Xuất phát từ vai trò quan trọng đó, cơ quan thuế luôn chú trọng hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý nợ thuế. Trong những năm qua, cùng với sự đổi mới và phát triển của ngành thuế, hoạt động quản lý thuế (QLT) nói chung cũng như hoạt động QLNT nói riêng đã có những bước tiến đáng kể, đạt được những kết quả đáng ghi nhận, góp phần quan trọng trong việc hoàn thành nhiệm vụ thu NSNN của ngành. Trong đó, việc triển khai áp dụng Luật Quản lý thuế cùng với việc thành lập bộ phận QLNT tại cơ quan thuế (CQT) các cấp từ ngày 1/7/2007 là một dấu ấn quan trọng, mang tính bước ngoặt đối với hoạt động quản lý nợ thuế cũng như hoạt động quản lý thuế. Theo đó, hoạt động QLNT đã ngày càng được chú trọng, nguồn nhân lực được tăng cường, cơ chế quản lý, quy trình thực hiện ngày càng được hoàn thiện, hệ thống báo cáo đánh giá kết quả hoạt động thu đã được thực hiện theo quy trình và thống nhất từ trung ương tới địa phương nhờ đó đã kịp thời cung cấp thông tin phục vụ cho hoạt động chỉ đạo, quản lý điều hành của CQT, góp phần nâng cao tính tuân thủ thực hiện pháp luật thuế của người nộp thuế, giảm nợ đọng thuế. Tuy nhiên, trước bối cảnh kinh tế xã hội có nhiều biến động hiện nay, cùng với số lượng NNT ngày càng tăng, các biểu hiện về né tránh nghĩa vụ thuế ngày càng phức tạp làm gia tăng áp lực đối với hoạt động QLNT của CQT, tổng số tiền thuế nợ ngày càng tăng, tỷ lệ nợ đọng thuế còn cao, nhiều khoản nợ thuế không còn khả năng thu hồi. Có nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến tình trạng nợ thuế tăng cao như: sản xuất, kinh doanh của NNT gặp nhiều khó khăn; ý thức chấp hành pháp luật của NNT chưa tốt; hành lang pháp lý còn nhiều lỗ hổng, còn 1
Hiển thị 11 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!