Đang tạo bản xem trước...
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính quốc tế PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI TỚI HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU CỦA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2008 – 2014 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU - SƠ ĐỒ DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI TỚI HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU .......................... 3 1.1 Khái quát chung về tỷ giá hối đoái................................................................. 3 1.1.1 Khái niệm tỷ giá hối đoái ........................................................................... 3 1.1.2 Phân loại..................................................................................................... 5 1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái trong nền kinh tế mở.......... 8 1.2 Tác động của tỷ giá hối đoái lên hoạt động xuất nhập khẩu ..................... 27 1.2.1 Tác động của tỷ giá hối đoái lên hoạt động xuất khẩu .......................... 28 1.2.2 Tác động của tỷ giá hối đoái lên hoạt động nhập khẩu ......................... 30 1.2.3 Tác động của phá giá, nâng giá tiền tệ lên tổng thể hoạt động xuất nhập khẩu .......................................................................................................... 31 CHƢƠNG 2: TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI TỚI HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU CỦA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2008 - 2014.................... 36 2.1 Đánh giá sơ bộ hoạt động xuất nhập khẩu Việt Nam giai đoạn 2008 - 2014 ..................................................................................................................... 36 2.1.1 Quy mô và tốc độ tăng trưởng của hoạt động xuất nhập khẩu.............. 38 2.1.2 Cơ cấu các mặt hàng xuất nhập khẩu..................................................... 40 2.1.3 Thị trường xuất nhập khẩu Việt Nam..................................................... 45 2.2 Diễn biến tỷ giá hối đoái và kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam giai đoạn 2008 - 2014................................................................................................... 49 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang 2.2.1 Giai đoạn năm 2008 ................................................................................. 49 2.2.2 Giai đoạn năm 2009 ................................................................................. 51 2.2.3 Giai đoạn năm 2010 ................................................................................. 53 2.2.4 Giai đoạn năm 2011 ................................................................................. 55 2.2.5 Giai đoạn năm 2012. ................................................................................ 57 2.2.6 Giai đoạn năm 2013. ................................................................................ 59 2.2.7 Giai đoạn năm 2014 ................................................................................. 61 2.3 Nghiên cứu định lƣợng sự ảnh hƣởng của tỷ giá hối đoái đến hoạt động xuất nhập khẩu giai đoạn 2008 - 2014 ............................................................... 63 2.3.1 Mô hình xuất khẩu................................................................................... 63 2.3.2 Mô hình nhập khẩu.................................................................................. 66 CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI LÊN HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU CỦA VIỆT NAM .............................................................................................................. 71 3.1 Dự đoán cơ chế điều hành tỷ giá của Việt Nam trong thời gian tới.......... 71 3.2 Một số giải pháp cụ thể ................................................................................. 73 3.2.1 Giải pháp vĩ mô: ....................................................................................... 73 3.2.2 Giải pháp vi mô......................................................................................... 80 KẾT LUẬN .............................................................................................................. 87 TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 89 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang DANH MỤC BẢNG BIỂU - SƠ ĐỒ STT Tên bảng biểu – sơ đồ Trang 1 Hình 1.1: Sơ đồ giới hạn mức độ mở cửa 9 2 Hình 1.2: Sơ đồ tác động của cán cân thƣơng mại lên tỷ giá 15 3 Hình 1.3: Sơ đồ đƣờng cầu ngoại tệ 17 4 Hình 1.4: Sơ đồ đƣờng cung ngoại tệ 18 5 Hình 1.5: Sơ đồ sự vận động lãi suất trong tƣơng quan với cung tiền 24 6 Hình 1.6: Sơ đồ hiệu ứng tuyến J trong trƣờng hợp nâng giá nội tệ 34 Bảng 2.1: Thứ hạng xuất khẩu, nhập khẩu của Việt Nam trên toàn 7 thế giới theo thống kê của Tổ chức Thƣơng mại thế giới giai đoạn 36 2007-2012 Bảng 2.2: Kim ngạch và tốc độ tăng trƣởng xuất nhập khẩu giai 8 38 đoạn 2008-2014 Bảng 2.3: Giá trị nhập siêu và tỷ lệ nhập siêu trên xuất khẩu của 9 39 Việt Nam giai đoạn 2008 – 2014 Hình 2.1: Biểu đồ kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam giai đoạn 10 39 2008 – 2014 Bảng 2.4: Giá trị và tỷ trọng xuất khẩu các mặt hàng chủ yếu của 11 40 Việt Nam giai đoạn 2008 – 2014 Hình 2.2: Biểu đồ cơ cấu các mặt hàng xuất khẩu chính Việt Nam 12 41 giai đoạn 2008-2014 Bảng 2.5: Giá trị và tỷ trọng các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu của 13 43 Việt Nam giai đoạn 2008-2014 Hình 2.3: Biểu đồ cơ cấu hàng nhập khẩu Việt Nam giai đoạn 2008- 14 44 2014 Hình 2.4: Biểu đồ các thị trƣờng xuất khẩu lớn của Việt Nam giai 15 46 đoạn 2008-2014 Hình 2.5: Biểu đồ các thị trƣờng nhập khẩu chính của Việt Nam giai 16 47 đoạn 2008 - 2014 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 4
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang Hình 2.6: Biểu đồ biến động của tỷ giá USD/VND và kim ngạch 17 49 xuất nhập khẩu năm 2008 Hình 2.7: Biểu đồ biến động của tỷ giá USD/VND và kim ngạch 18 52 xuất nhập khẩu năm 2009 Hình 2.8: Biểu đồ biến động của tỷ giá USD/VND và kim ngạch 19 53 xuất nhập khẩu năm 2010 Hình 2.9: Biểu đồ biến động của tỷ giá USD/VND và kim ngạch 20 55 xuất nhập khẩu năm 2011 Hình 2.10: Biểu đồ biến động của tỷ giá USD/VND và kim ngạch 21 57 xuất nhập khẩu năm 2012 Hình 2.11: Biểu đồ biến động của tỷ giá USD/VND và kim ngạch 22 59 xuất nhập khẩu năm 2013 Hình 2.12: Biểu đồ biến động của tỷ giá USD/VND và kim ngạch 23 61 xuất nhập khẩu năm 2014 Hình 2.13: Mô hình hồi quy 2 biến RER và EX của Việt Nam giai 24 65 đoạn 2008-2014 Hình 2.14: Mô hình hồi quy 2 biến RER và IM giai đoạn 2008- 25 68 2014 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 5
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Tên tiếng Anh Tên tiếng Việt Asia - Pacific Economic Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu 1 APEC Cooperation Á – Thái Bình Dƣơng Association of South East Hiệp hội các quốc gia Đông 2 ASEAN Asian Nations Nam Á 3 AUD Đồng Đô la Úc 4 CAD Đồng Đô la Canada 5 EU European Union Liên Minh Châu Âu 6 EUR Đồng Euro 7 FED Federal Reserve System Cục dự trữ Liên bang Mỹ 8 GBP Đồng Bảng Anh International Monetary 9 IMF Quỹ tiền tệ thế giới Fund 10 JYP Đồng Yên Nhật 11 NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc 12 NHTM Ngân hàng Thƣơng mại 13 NK Nhập khẩu Phƣơng pháp bình phƣơng 14 OLS Ordinary Least Square nhỏ nhất 15 SDR Đồng tiền của quỹ tiền tệ IMF 16 USD Đồng Đô la Mỹ 17 VND Việt Nam đồng 18 WTO World Trade Organization Tổ chức thƣơng mại thế giới 19 XK Xuất khẩu 20 XNK Xuất nhập khẩu www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 6
1 LỜI MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Trong vòng 25 năm trở lại đây, Việt Nam đang từng bƣớc hội nhập quốc tế mạnh mẽ và đạt đƣợc nhiều thành tựu đáng kể về kinh tế. Với việc gia nhập ASEAN năm 1995, APEC năm 1998 và đặc biệt WTO năm 2007, kinh tế Việt Nam nói chung và hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam nói riêng tăng trƣởng liên tục. Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng lên qua từng năm và Việt Nam lần đầu tiên trở thành nƣớc xuất siêu vào năm 2012. Tuy đạt đƣợc những thành tựu đáng ghi nhận nhƣng kinh tế Việt Nam cũng phải trải qua những thời kì vô cùng khó khăn. Có thể kể đến là tác động của cuộc khủng khoảng tài chính toàn cầu năm 2008 tới nền kinh tế Việt Nam. Nó đã khiến nhu cầu nhập khẩu của các nƣớc trên thế giới giảm mạnh, lƣợng xuất khẩu của nƣớc ta giảm sút. Tại Việt Nam, cuộc khủng hoảng khiến tỷ giá USD/VND tăng cao cùng tình trạng nhập siêu ngày càng trầm trọng đã tạo áp lực rất lớn đến lạm phát. Nhƣ một hệ quả tất yếu, cơn sốt đô la và cơn sốt vàng khiến thị trƣờng ngày càng trở nên căng thẳng. Việc Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng hơn trên trƣờng quốc tế đã khiến vai trò của tỷ giá hối đoái ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn, đặc biệt là với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Tỷ giá thay đổi cũng kéo theo sự thay đổi trong hoạt động xuất nhập khẩu. Hay nói cách khác, hoạt động xuất nhập khẩu có thể bị ảnh hƣởng tích cực hay tiêu cực có sự đóng góp quan trọng của việc điều hành chính sách tỷ giá. Nhƣ vậy, trong bối cảnh hiện nay, việc nghiên cứu những ảnh hƣởng của tỷ giá tới hoạt động xuất nhập khẩu là vấn đề thực sự cần thiết. Do đó em chọn nghiên cứu đề tài “Phân tích tác động của tỷ giá hối đoái tới hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam giai đoạn 2008-2014”. 2 Mục đích nghiên cứu đề tài Việc nghiên cứu đề tài này với mục đích chỉ ra mỗi quan hệ thực sự giữa tỷ giá hối đoái và hoạt động xuất khẩu cũng nhƣ nhập khẩu ở Việt Nam giai đoạn từ
2 năm 2008 đến năm 2014. Nghiên cứu cũng để kiểm định xem trong thực tế tỷ giá hối đoái có thực sự tác động đến xuất khẩu và nhập khẩu hay không và mức độ ảnh hƣởng của nó đang ở đâu. Bằng những kết luận về những mối quan hệ đó, khóa luận sẽ đề xuất một số giải pháp nhằm đem lại những tác động tích cực lên hoạt động xuất nhập khẩu thông qua cơ chế tỷ giá thích hợp, tạo động lực phát triển cho nền kinh tế. 3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu của khóa luận là tác động của tỷ giá hối đoái tới hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu: Về thời gian: giai đoạn từ 2008 đến 2014. Về không gian: trong khuôn khổ khóa luận chỉ nghiên cứu tỷ giá hối đoái song phƣơng USD/VND vì Hoa Kỳ là đối tác xuất khẩu và nhập khẩu hàng đầu của Việt Nam. 4 Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng trong khóa luận bao gồm: thu thập số liệu, tính toán, tổng hợp, phân tích số liệu, nghiên cứu định lƣợng, hồi quy. Số liệu trong khóa luận đƣợc tổng hợp từ những nguồn có uy tín và rất đáng tin cậy nhƣ: website của Tổng cục Hải quan, website của Tổng cục Thống kê, website của Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, website của Quỹ tiền tệ quốc tế IMF, website của Ngân hàng Thế giới World Bank, website của Cục dự trữ liên bang Mỹ FED… 5 Kết cấu của khóa luận Khóa luận gồm 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan về tỷ giá hối đoái và tác động của tỷ giá hối đoái tới hoạt động xuất nhập khẩu. Chƣơng 2: Tác động của tỷ giá hối đoái tới hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam trong giai đoạn 2008-2014. Chƣơng 3: Một số giải pháp tăng cƣờng tác động tích cực của tỷ giá hối đoái lên hoạt động xuất nhập khẩu Việt Nam.
3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI TỚI HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU 1.1 Khái quát chung về tỷ giá hối đoái 1.1.1 Khái niệm tỷ giá hối đoái 1.1.1.1 Khái niệm Nhƣ chúng ta đã biết, khi kinh tế thế giới phát triển và hội nhập, nhu cầu giao thƣơng giữa các quốc gia tăng lên đáng kể. Nếu nhƣ sự buôn bán trong cùng một nƣớc cả ngƣời bán và ngƣời mua có thể sử dụng một đồng tiền chung, thế nhƣng việc giao thƣơng giữa các quốc gia đòi hỏi một cơ chế thanh toán khác so với buôn bán thông thƣờng giữa các chủ thể trong cùng một quốc gia. Do đó đã phát sinh nhu cầu về tỷ giá hối đoái. Nhìn lại lịch sử, nhà triết học vĩ đại Karl Mark (1818-1883) chính là ngƣời đầu tiên đƣa ra khái niệm tỷ giá hối đoái. Ông viết: “Tỷ giá hối đoái là một phạm trù kinh tế lịch sử, gắn với giai đoạn phát triển sản xuất của xã hội, tính chất,cường độ tác động của nó phụ thuộc vào trình độ phát triển thị trường và các giai đoạn cụ thể trong lưu thông tiền tệ thế giới” trong bộ “Tƣ bản”(1858). Có thể thấy, khái niệm mà Mark đƣa ra mang nặng tính lý luận hơn nghiên cứu thực tế nhƣng nó cũng đã cho thấy phần nào tính lịch sử cũng nhƣ sự vận động của tỷ giá. Sau Mark, tỷ giá hối đoái đã đƣợc hiểu đơn giản hơn và cho đến nay khái niệm thƣờng đƣợc sử dụng nhất là: Tỷ giá hối đoái là giá cả của đồng tiền nƣớc này tính theo đồng tiền nƣớc khác. Điều đó có nghĩa tỷ giá hối đoái cũng là giá cả song giá cả của một loại hàng hóa đặc biệt: tiền tệ. Theo giáo trình “Thanh toán quốc tế” của GS. Đinh Xuân Trình, tỷ giá hối đoái đƣợc định nghĩa theo hai cách: Định nghĩa thứ nhất là khái niệm cơ bản: “Tỷ giá hối đoái là quan hệ so sánh giữa tiền tệ của hai nƣớc với nhau.”
4 Định nghĩa thứ hai là khái niệm có tính thị trƣờng: “Giá cả của một đơn vị tiền tệ này thể hiện bằng một số đơn vị tiền tệ kia đƣợc gọi là tỷ giá hối đoái.” Các công cụ lƣu thông tín dụng ghi bằng ngoại tệ đƣợc mua và bán trên thị trƣờng hối đoái bằng tiền tệ quốc gia của một nƣớc theo một giá cả nhất định. 1.1.1.2 Phương pháp yết giá ngoại tệ Phƣơng pháp yết tỷ giá trực tiếp Phƣơng pháp yết tỷ giá trực tiếp là phƣơng pháp biểu thị giá trị 1 đơn vị cố định của đồng ngoại tệ thông qua một số lƣợng biến đổi của đồng nội tệ. 1 ngoại tệ = x nội tệ. Ví dụ: Tại Việt Nam, ngày 12/01/2015, các tỷ giá giao dịch của Ngân hàng thƣơng mại đƣợc công bố nhƣ sau: USD/VND = 21.495/21.500; JPY/VND = 249,20/254,39; EUR/VND = 26.739,93/27.242,74 Trong phƣơng pháp này, đồng tiền yết giá là ngoại tệ, đồng tiền định giá là nội tệ Phƣơng pháp yết tỷ giá gián tiếp Phƣơng pháp yết tỷ giá gián tiếp là phƣơng pháp biểu thị giá trị 1 đơn vị cố định của đồng nội tệ thông qua một số lƣợng biến đổi của đồng ngoại tệ. 1 nội tệ = x ngoại tệ Ví dụ: Tỷ giá trên thị trƣờng Anh vào ngày 11/01/2015 công bố nhƣ sau: GBP/AUD = 1.5858/67; GBP/CAD = 1.5454/63; GBP/JPY = 130.12/130.19; GBP/USD = 1.5635/38 Phƣơng pháp này rất ít đƣợc sử dụng ở các quốc gia trên thế giới. Tiêu biểu là Anh, Newzealand, Úc và các nƣớc dùng đồng tiền chung euro là các nƣớc có áp dụng phƣơng pháp yết tỷ giá gián tiếp. Đồng SDR (tiền tệ của quỹ tiền tệ quốc tế) cũng đƣợc yết giá theo phƣơng pháp này. Ví dụ:
Hiển thị 10 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!