KS. PHAN SƠN HẢI KẾT CẤU TÀU (Dùng cho ngành ĐIỀU KHIỂN TÀU BIỂN) ĐẠI HỌC HÀNG HẢI – NĂM 2007 MUC LUC Ch¬ng,môc Tªn ch¬ng,môc Trang sè Môc lôc 1 Ch¬ng 1 KÕt cÊu th©n tµu 2 1.1 S¬ ®å chung vÒ kÕt cÊu 2 1.2 Ph©n chia thÓ tÝch bªn trong th©n tµu thµnh c¸c khoang 3 1.3 T«n vá bao vµ c¸c c¬caaus th©n tµu 5 1.4 C¸c hÖ thèng th©n tµu 7 1.5 Kh¸i niÖm vÒ søc bÒn th©n tµu 9 1.6 KÕt cÊu dµn ®¸y 12 1.7 KÕt cÊu dµn m¹n 17 1.8 KÕt cÊu dµn boong 20 1.9 KÕt cÊu dµn v¸ch kÝn níc 22 1.10 KÕt cÊu vïng mót mòi vµ mót ®u«i 24 1.11 KÕt cÊu thîng tÇng 28 Ch¬ng 2 ThiÕt bÞ tµu 30 2.1 ThiÕt bÞ neo 30 2.2 ThiÕt bÞ buéc tµu 40 2.3 ThiÕt bÞ l¸i 45 2.4 ThiÕt bÞ hµng hãa 56 2.5 ThiÕt bÞ cøu sinh 59 Tµi liÖu tham kh¶o 72 Ch¬ng 1. KÕt cÊu th©n tµu 1.1. S¬ ®å chung kÕt cÊu th©n tµu Trong kÕt cÊu th©n tµu ngêi ta coi tµu thñy lµ c«ng tr×nh næi cã hai thµnh phÇn: Th©n tµu. Thîng tÇng vµ lÇu . 1.1.1. Th©n tµu Th©n tµu ®îc ®¸nh gi¸ lµ thµnh phÇn chÝnh cña tµu gåm cã hai bé phËn kÕt cÊu. *Vá bao tµu Gåm c¸c tÊm t«n ®îc nèi ghÐp víi nhau b»ng ph¬ng ph¸p (t¸n ®inh, hµn) t¹o thµnh mét líp vá máng vµ ph¶i kÝn níc bao xung quanh th©n tµu. * C¸c c¬ cÊu th©n tµu Gåm c¸c thanh thÐp h×nh (L, T, U, I) ®îc nèi ghÐp víi nhau, ®Æt vu«ng gãc víi nhau t¹o thµnh mét bé khung x¬ng dïng ®Ó gia cêng cho vá bao tµu. 2 1.1.2. Thîng tÇng vµ lÇu Thîng tÇng lµ phÇn kiÕn tróc trªn boong m¹n kh« hoÆc boong che chë kÐo tõ m¹n nµy sang m¹n kia. Kho¶ng kh«ng gian díi boong che chë vµ boong n©ng còng ®îc gäi lµ thîng tÇng. Theo chiÒu dµi tµu tÝnh tõ mòi, cã thÓ ph©n biÖt: thîng tÇng mòi, thîng tÇng l¸i, thîng tÇng gi÷a. PhÇn dung tÝch cña thîng tÇng dïng ®Ó bè trÝ c¸c phßng cho thuyÒn viªn vµ hµnh kh¸ch (®èi víi tµu kh¸ch). Bè trÝ c¸c phßng sinh ho¹t: phßng ¨n, nhµ bÕp, kho dù tr÷, thùc phÈm, phßng vÖ sinh, c©u l¹c bé, v.v. ë tµu hµng, thîng tÇng cßn dïng ®Ó xÕp hµng hãa vµ cã thÓ coi lµ mét khoang hµng. *T¸c dông cña thîng tÇng: -Lµm t¨ng tÝnh hµng h¶i cña tµu, t¨ng ®é an toµn cho tµu, gi¶m m¹n kh« tèi thiÓu cña tµu. -Che ®îc c¸c miÖng hÇm hµng sau nã, bao quanh buång m¸y, cöa trong tµu vµ b¶o vÖ chóng tríc sãng lín. Thîng tÇng ®îc ¸p dông réng r·i vµ díi nhiÒu d¹ng kh¸c nhau theo yªu cÇu khai th¸c. LÇu ®îc x¸c ®Þnh tõ yªu cÇu vÒ diÖn tÝch cña c¸c lo¹i buång: buång ë, buång c«ng t¸c, buång sinh ho¹t c«ng céng, v.v. ë tµu hµng, lÇu thêng ®îc bè trÝ trªn buång m¸y, ®«i khi ë khoang ®u«i ®Ó bè trÝ buång ë cho thuyÒn viªn vµ che khoang m¸y l¸i. Trªn c¸c tµu lín cã thÓ bè trÝ lÇu ë riªng phÇn mòi ®Ó dÔ dµng quan s¸t. ChiÒu dµi lÇu ®îc giíi h¹n tèi thiÓu ®Ó cã diÖn tÝch mÆt boong lín nhÊt ë vïng khoang hµng, do vËy lµm lÇu nhiÒu tÇng. Sè tÇng lÇu sao cho tõ lÇu l¸i cã thÓ quan s¸t dÔ dµng trong kho¶ng kh«ng gian gÇn nhÊt tríc mòi tµu. Ngêi ta so s¸nh chiÒu réng cña thîng tÇng vµ lÇu víi chiÒu réng cña tµu (B). T¹i vÞ trÝ ®ã: NÕu b ≤ 4%B th× cÊu tróc ®ã gäi lµ thîng tÇng. NÕu b > 4%B th× kiÕn tróc ®ã gäi lµ lÇu. 1.1.3. Dung tÝch tµu * §Þnh nghÜa Dung tÝch ®¨ng ký lµ mét ®¹i lîng ®Ó ®¸nh gi¸ dung tÝch cña tµu vµ ®îc biÓu diÔn b»ng tÊn ®¨ng ký (TR). 1 TR = 100 ft3 ≈ 2,83 m3 * Ph©n lo¹i Dung tÝch ®¨ng ký ®îc chia thµnh 2 lo¹i: Tæng dung tÝch (GRT) nã biÓu diÔn dung tÝch toµn bé cña tµu, dïng lµm c¬ së tÝnh gi¸ thµnh ®ãng tµu, gi¸ mua b¸n tµu, thuª tµu, tÝnh c¸c chi phÝ nh: hoa tiªu, cÇu bÕn, qua kªnh ®µo. Dung tÝch tinh (NRT): lµ phÇn dung dung tÝch cña tµu ®Ó chë hµng. 1.2. Ph©n chia thÓ tÝch bªn trong th©n tµu thµnh c¸c khoang khoang 1.2.1. Ph©n khoang theo chiÒu dµi tµu §Ó ®¶m b¶o tÝnh chèng ch×m cho tµu, thÓ tÝch bªn trong th©n tµu sÏ ®îc ng¨n ra thµnh nhiÒu khoang (yªu cÇu c¸c khoang ph¶i kÝn níc) theo chiÒu dµi tµu b»ng c¸c v¸ch ngang kÝn níc. ViÖc ph©n khoang nh»m môc ®Ých: -C¸ch ly c¸c khoang cã nh÷ng c«ng dông kh¸c nhau. 3 b<4 %B LÇu Th îng tÇng H×nh 1.1. Thîng tÇng vµ lÇu