CÔNG THỨC LÝ THUYẾT THẶNG DƯ KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC – LÊNIN 1. Các lưu ý cơ bản  Tiền tư bản bỏ ra gồm 2 phần : + Tư bản cố định : Tiền đầu tư vào máy móc thiết bị + nhà xưởng + Tư bản lưu động : Tiền đầu tư vào dưới dạng nguyên , nhiên , vật liệu + sức lao động. VD : TB bỏ ra 2tr $ vào : - 1.2tr $ máy móc nhà xưởng - 500k $ nguyên , nhiên , vật liệu → 300k $ sẽ là tiền công cho sức lao động Kết luận : - ∑ ( TB cố định + TB lưu động ) = Chí phí sản xuất - Giá trị thặng dư dôi ra ngoài khi người làm thuê bỏ sức lao động ra và bị TB chiếm ko Chí phí sản xuất Giá trị sản phẩm mới -Tiền mua phụ NVL (đinh ốc v..v ): 30$ -Tiền hao mòn máy móc : 5$ -Tiền mua sức lao động / ngày : 2$ 1 ngày = 12h lao động -Giá trị của phụ tùng đc chuyển vào: 30$ -Giá trị của máy móc đc chuyển vào: 5$ -Giá trị mới do lao động tạo ra trong 12h lao động: 6$ Tổng cộng 37$ Tổng cộng 41$  Thời gian lao động gồm 2 phần : + Tgian lao động tất yếu : Là thời gian lao động bỏ ra để bù vào cho bằng chi phí ban đầu. ( hay sản xuất số sản phẩm cần thiết để bán ) + Tgian lao động thặng dư : Là thời gian lao động tạo ra giá trị thặng dư cho xã hội  PP tính giá trị thặng dư gồm 2 kiểu : + PP Tuyệt đối : Kéo dài thêm tg lao động / ngày mà giữ nguyên tg lao động tất yếu. ( hay là tăng cường độ lao động ) + PP Tương đối : Cải thiện trình độ lao động , giảm tg lao động tất yếu mà tg lao động / ngày vẫn ko đổi. ( hay là tăng năng suất lao động ) VD : 1 ngày làm 8h chia làm 4h tất yếu – 4h thặng dư * Theo PP Tuyệt đối : tăng từ 8h – 10h - Do tg tất yếu ko đổi nên tg thặng dư tăng lên = 6h - Theo trc khi tăng giờ Tỷ suất GTTD = m’ = (4/4) .100% = 100% - Sau khi tăng 2 h : m’ = (6/4).100% = 150 % ( tăng 50 % ) * Theo PP Tương đối : giảm tg tất yếu từ 4h xuống còn 2h - Do tg lao động / ngày ko đổi nên tg thặng dư tăng lên = 6h - m’ = (6/2).100% = 300%  Bản chất TB được chia ra 2 phần : + TB bất biến : Là bộ phân TB đầu tư biến thành giá trị mới mà đc bảo toàn trong suốt quá trình sản xuất rồi bán – kí hiệu c = Giá trị (Chí phí máy móc + Chi phí mua nguyên , nhiên , vật liệu) + TB khả biến : Là bộ phận TB đầu tư dưới dạng sức lao động , khi tiêu dụng nó tạo ra giá trị mới lớn hơn – kí hiệu v