Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại Chương IX: Nguyên lý cắt gọt kim loại I. Những khái niệm cơ bản về quá trình cắt gọt kim loại: Bào ngang giường 1. Các chuyển động để thực hiện việc cắt gọt: Chuyển động cơ bản Chuyển động phụ Chuyển động chính Chuyển động chạy dao
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại 1.1. Chuyển động chính: là chuyển động cơ bản có tốc độ lớn hơn tất cả các chuyển động khác 1.2. Chuyển động chạy dao (chuyển động bước tiến): là chuyển động cơ bản có tốc độ nhỏ hơn chuyển động chính 2. Các thông số cơ bản của chế độ cắt gọt: Những thông số cơ bản của chế độ cắt gọt là: vận tốc cắt, lượng chạy dao (bước tiến), chiều sâu cắt, diện tích lớp cắt (chiều rộng cắt và chiều dày cắt), thời gian để gia công một chi tiết và thời gian máy 2.1. Vận tốc cắt - v: là đoạn đường đi trong một đơn vị thời gian của một điểm trên bề mặt gia công hoặc một điểm trên lưỡi dụng cụ cắt Đối với máy có phôi hoặc dụng cụ cắt quay tròn (ví dụ: tiện) vận tốc cắt tính theo công thức: πDn D: Đường kính của phôi (mm); v m/ph n: Số vòng quay của phôi hoặc của dụng cụ cắt trong một phút 1000 Đối với máy có dụng cụ cắt hoặc phôi chuyển động thẳng (ví dụ: bào), vận tốc cắt tính theo công thức: L L: Chiều dài hành trình (mm); v m/ph t: Thời gian của một hành trình (phút) 1000.t
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại 2.2. Lîng ch¹y dao - S: Lîng ch¹y dao (bíc tiÕn) S khi tiÖn lμ kho¶ng di ®éng cña dông cô c¾t theo chiÒu däc khi ph«i quay mét vßng [mm/vßng] Lîng ch¹y dao khi phay lμ sù di chuyÓn cña ph«i (tÝnh b»ng mm) khi dao phay quay mét vßng (So) hoÆc khi dao phay quay mét r¨ng (Sz), hoÆc lμ sù di chuyÓn cña ph«i (tÝnh b»ng mm) trong mét phót (Sm) So = Sz . Z Z: sè r¨ng cña dao phay Sm = So . n = Sz . Z . n n: sè vßng quay cña dao phay trong mét phót Lîng ch¹y dao khi khoan lμ kho¶ng di ®éng cña mòi khoan däc theo trôc trong 1 vßng quay cña mòi khoan 2.3. ChiÒu s©u c¾t - lμ kho¶ng c¸ch gi÷a mÆt cÇn ®îc gia c«ng vμ mÆt ®· gia c«ng sau mét t: lÇn dông cô c¾t ch¹y qua (lît c¾t) Khi tiÖn ngoμi, chiÒu s©u c¾t ®o theo ®êng vu«ng gãc víi trôc ph«i vμ tÝnh theo c«ng thøc: D d t mm 2 D: ®êng kÝnh cña mÆt cÇn ®îc gia c«ng (mm) d: ®êng kÝnh cña mÆt ®· gia c«ng (mm)
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại ChiÒu s©u c¾t khi phay ®o trong mÆt ph¼ng vu«ng gãc víi trôc dao phay vμ b»ng chiÒu dμy cña líp kim lo¹i bÞ hít ®i sau mét lÇn ch¹y dao ChiÒu s©u c¾t khi khoan b»ng nöa ®êng kÝnh cña mòi khoan: D D: ®êng kÝnh cña mòi khoan [mm] t mm 2 2.4. DiÖn tÝch líp c¾t - f: lμ tÝch sè gi÷a bíc tiÕn S vμ chiÒu s©u c¾t hoÆc lμ tÝch sè gi÷a chiÒu dμy c¾t a vμ chiÒu réng c¾t b f = s. t = a. b 2.5. Thêi gian ®Ó gia c«ng mét chi tiÕt trªn m¸y gåm thêi gian m¸y, thêi gian phô, thêi gian phôc vô vμ thêi gian nghØ ng¬i
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại 2.5.1. Thêi gian m¸y (cßn gäi lμ thêi gian chÝnh) lμ thêi gian trùc tiÕp dïng ®Ó c¾t gät kim lo¹i Thêi gian m¸y Tm dïng ®Ó tiÖn mét chi tiÕt víi nhiÒu lÇn ch¹y dao ®îc tÝnh theo c«ng thøc: L.i L: ChiÒu dμi hμnh tr×nh cña dao theo híng ch¹y dao (mm) T [phót] i: sè lÇn ch¹y dao (số lượt cắt) m S.n S: lîng ch¹y dao cña dao (mm/vßng) n: sè vßng quay cña ph«i trong mét phót 2.5.2. Thêi gian phô TP lμ thêi gian mμ ngêi thî dïng ®Ó b¶o ®¶m hoμn thμnh nhiÖm vô c«ng nghÖ c¬ b¶n nh thêi gian ®Æt, kÑp vμ th¸o chi tiÕt, thêi gian ®iÒu khiÓn c¸c c¬ cÊu cña m¸y, thêi gian di chuyÓn dông cô vμ thêi gian ®o chi tiÕt 2.5.3. Thêi gian phôc vô chç lμm viÖc Tpv lμ thêi gian ®Ó ngêi thî dïng ®Ó chuÈn bÞ chç lμm viÖc (m¸y, dông cô, ®å g¸) trong vßng mét ca 2.5.4. Thêi gian nghØ ng¬i Tn gåm thêi gian h¹n ®Þnh bëi c¸c ®iÒu kiÖn lμm viÖc cña m¸y vμ cña s¶n xuÊt Thêi gian ®Ó gia c«ng mét chi tiÕt trªn m¸y (møc thêi gian cho mét s¶n phÈm) ®îc tÝnh theo c«ng thøc: Tc = Tm + Tp + Tpv + Tn [phót ] N¨ng suÊt trong mét phót cña m¸y cã thÓ tÝnh theo c«ng 1 thøc: N [c¸i/phót] T c
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại II. H×nh d¸ng h×nh häc vμ c¸c th«ng sè cña dông cô c¾t:1. CÊu t¹o cña dông cô c¾t: Dao tiÖn
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại II. H×nh d¸ng h×nh häc vμ c¸c th«ng sè cña dông cô c¾t:1. CÊu t¹o cña dông cô c¾t: Dao tiÖn C¸c h×nh d¹ng lìi c¾t b»ng m¶nh HK cøng
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại Dao phay Ta r« ren Phay Phay nghÞch thuËn
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại Dao phay mÆt ph¼ng Phay ®Þnh h×nh S¬ ®å chuèt Dao chuèt
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại Lìi ca Dao phay b¸nh r¨ng Dao tiện bằng mảnh HK cứng
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại 2. C¸c mÆt trªn ph«i : Cã ba lo¹i bÒ mÆt khi gia c«ng chi tiÕt: - BÒ mÆt cÇn gia c«ng lμ bÒ mÆt cÇn hít phoi - 1 - BÒ mÆt ®· gia c«ng lμ bÒ mÆt cã ®îc sau khi hít phoi - 3 - BÒ mÆt ®ang gia c«ng lμ bÒ mÆt do lìi c¾t chÝnh t¹o nªn - 2 3. C¸c th«ng sè h×nh häc cña ®Çu dao: - MÆt ph¼ng c¾t gät lμ mÆt ph¼ng tiÕp tuyÕn víi bÒ mÆt ®ang gia c«ng vμ ®i qua lìi c¾t chÝnh. - MÆt ph¼ng c¬ së lμ mÆt ph¼ng song song víi híng ch¹y ch¹y dao däc vμ híng ch¹y dao ngang
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại - Gãc sau chÝnh : lμ gãc hîp thμnh bëi mÆt ph¼ng c¾t gät và mặt sau chính. Gãc sau chính có tác dụng gi¶m ma s¸t gi÷a bÒ mÆt ®ang gia c«ng vμ mÆt sau cña dao. - Gãc tríc chÝnh :(góc thoát phoi) lμ gãc hîp thμnh bëi mÆt tríc cña dao vμ mÆt ph¼ng vu«ng gãc víi mÆt ph¼ng c¾t gät vμ ®i qua lìi c¾t chÝnh. Gãc tríc chÝnh lμm cho qu¸ tr×nh c¾t ®îc dÔ dμng, phoi dễ thoát. - Gãc s¾c : lμ gãc hîp bëi mÆt tríc vμ mÆt sau chÝnh. Gãc nμy cã ¶nh hëng ®Õn ®é s¾c khi c¾t vμ quan hÖ víi gãc tríc , gãc sau theo c«ng thøc sau: + + = 900 - Gãc c¾t : lμ gãc hîp bëi mÆt tríc vμ mÆt ph¼ng c¾t. Gãc nμy x¸c ®Þnh vÞ trÝ cña ®iÓm c¾t vμ cã quan hÖ víi gãc theo conge thc sau: + = 900 hoÆc = + - Gãc nghiªng chÝnh - lμ gãc gi÷a h×nh chiÕu cña lìi c¾t chÝnh lªn mÆt ph¼ng c¬ së vμ híng ch¹y dao - Gãc nghiªng phô 1 - lμ gãc gi÷a h×nh chiÕu cña lìi c¾t phô lªn mÆt ph¼ng c¬ së c¬ së vμ híng ch¹y dao - Gãc ®Ønh dao - lμ gãc tạo bởi: h×nh chiÕu cña lìi c¾t chÝnh vμ phô lên mặt phẳng cơ sở. Cïng víi hai gãc nghiªng vμ 1 , gãc ®Ønh cã quan hÖ sau: + + = 1800 - Gãc n©ng : ¶nh hëng ®Õn hướng cuộn phoi và tho¸t phoi
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại III. C¸c hiÖn tîng vËt lý trong qu¸ tr×nh c¾t gät: Trong qu¸ tr×nh c¾t gät x¶y ra nhiÒu hiÖn tîng vËt lÝ vμ c¬ häc trong vïng c¾t nh: qu¸ tr×nh h×nh thμnh phoi, lùc c¾t; sù t¹o thμnh nhiÖt c¾t; sù mμi mßn dao v.v… 1. Qu¸ tr×nh t¹o thμnh phoi: t¹o phoi phoi vôn phoi d©y phoi vôn 1- ph«i 2- c¸c phÇn tö cña phoi 3- dao (dông cô) c¾t
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại C¸c d¹ng phoi tuú thuéc VL ®îc c¾t: a- phoi xÕp b- phoi bËc c- phoi d©y xo¾n d- phoi d©y h×nh d¶i ®- phoi vôn
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại 2. NhiÖt khi c¾t kim lo¹i vμ ¶nh hëng cña nhiÖt ®Õn qu¸ tr×nh c¾t: Q = Qc + Qp + Qd + Qkk NhiÖt sinh ra ë vïng c¾t do biÕn d¹ng dÎo cña kim lo¹i vïng ®ã vμ mét phÇn do ma s¸t gi÷a dao vμ ph«i hoÆc dao vμ phoi Lîng nhiÖt sinh ra phô thuéc vμo vËt liÖu ph«i; dao c¾t; chÕ ®é c¾t (v, t, s); c¸c yÕu tè h×nh häc cña dao Qc - lîng nhiÖt truyÒn vμo chi tiÕt ( 4%) Qd - lîng nhiÖt truyÒn vμo dao ( 15 20%) Qp - lîng nhiÖt truyÒn vμo phoi ( 75 80%) Qkk - lîng nhiÖt truyÒn vμo kh«ng khÝ (kho¶ng 1%)
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại 3. Sù mμi mßn cña dông cô c¾t: §é mμi mßn dao theo thêi gian a- mμi mßn mÆt sau b- mμi mßn mÆt tríc c- mμi mßn c¶ hai mÆt
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại 4. Lùc c¾t: Trong qu¸ tr×nh c¾t, dao c¸t chÞu t¸c dông cña mét sè thμnh phÇn lùc c¾t nh lùc ma s¸t gi÷a ph«i vμ dao; lùc sinh vμ do biÕn d¹ng dÎo, biÕn d¹ng ®μn håi, … - Lùc cắt chính PZ (có tác dụng hớt phoi) PZ cã xu híng uèn cong th©n dao hoÆc lμm g·y dao. Ngêi ta dïng lùc Pz ®Ó tÝnh c«ng suÊt ®éng c¬ chÝnh cña m¸y vμ kiÓm nghiÖm ®é bÒn th©n dao - Lùc ch¹y dao PX - có chiều ngược víi chiÒu chạy dao BÒ mÆt ®ang gia c«ng c¶n trở sù tiÕn dao, g©y ra PX, t¸c dông lªn bμn xe dao. Gi¸ trÞ cña PX so víi lùc c¾t chÝnh PZ rÊt nhá - Lùc híng kÝnh PY - lμ ph¶n lùc cña ph«i, ngîc chiÒu s©u c¾t cña dao vμ däc theo th©n dao PY g©y mÊt æn ®Þnh, làm uốn cong ph«i vμ t¸c dông lªn c¬ cÊu kÑp dao, bμn xe dao. Gi¸ trÞ PY kh«ng lín l¾m, nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến độ bóng và độ chính xác gia công Tổng hợp lực P được tính: P P2 P2 P2 Z Y X Gi¸ trÞ c¸c lùc thμnh phÇn thêng theo tØ lÖ sau: PZ : PY: PX = 1 : 0,4 : 0,25 Tính gần đúng P : P 1,11 P Z
Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại IV. VËt liÖu chÕ t¹o dông cô c¾t kim lo¹i: 1. Yªu cÇu: - §é cøng phÇn lìi c¾t ph¶i cao h¬n nhiÒu so víi ®é cøng vËt liÖu ph«i - ChÞu mμi mßn cao ®Ó t¨ng tuæi bÒn dông cô c¾t - Cã ®é bÒn nhiÖt cao - Cã ®é bÒn b¶o ®¶m vμ ®é dÎo cÇn thiÕt ®Ó chèng l¹i lùc va ®Ëp, lùc uèn,… - Ph¶i phôc håi ®îc vμ c«ng nghÖ chÕ t¹o tèt - Gi¸ thμnh h¹ 2. C¸c lo¹i vËt liÖu ®îc dïng ®Ó chÕ t¹o dông cô c¾t gåm: 2.1. ThÐp cacbon dông cô: - ThÐp nμy sau khi nhiÖt luyÖn ®¹t ®é cøng 60 63 HRC, dÔ mμi s¾c vμ cã ®é bãng cao. - ThÐp cacbon dông cô cã tÝnh nhiÖt luyÖn kÐm, chÞu nhiÖt ®é thÊp. Nãng ®Õn 200 3000C thÐp mÊt ®é cøng. Ngμy nay chØ dïng thÐp nμy chÕ t¹o dông cô c¾t trong gia c«ng nguéi nh ca, dòa, ®ôc, … M¸c thÐp hay dïng lμ CD80, CD80A, CD100, … 2.2. ThÐp hîp kim dông cô: - §Æc tÝnh c¬ häc cña lo¹i nμy còng t¬ng tù nh thÐp cacbon dông cô - §iÓm næi bÊt cña lo¹i nμy lμ tÝnh nhiÖt luyÖn tèt, chiều s©u nhiÖt luyÖn cao h¬n, chiÒu s©u nhiÖt luyÖn lín h¬n, Ýt biÕn d¹ng h¬n, chÞu mμi mßn, … Cã thÓ dïng c¸c m¸c 9XC, XB… ®Ó chÕ t¹o c¸c dông cô c¾t nh ta r«, bμn ren, ...
Hiển thị 20 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!