Đang tạo bản xem trước...
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI TRƯỜNG THPT NGUYỄN HUỆ ---------*****--------- BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ Lĩnh vực: Giáo dục (Hóa học) MỘT SỐ BIỆN PHÁP TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG STEM HÓA HỌC 12 TẠI TRƯỜG THPT NGUYỄN HUỆ Tác giả: Nguyễn Huyền Trang Trình độ chuyên môn: Đại học Chức vụ: Giáo viên Đơn vị: Trường THPT Nguyễn Huệ. Yên Bái, ngày 28 tháng 1 năm 2022
BÁO CÁO SÁNG KIẾN ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN CẤP CƠ SỞ I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp tạo hứng thú học tập cho học sinh thông qua hoạt động STEM Hóa học 12 tại trường THPT Nguyễn Huệ. 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục và Đào tạo (Hóa học) 3. Phạm vi áp dụng sáng kiến: Dự án áp dụng cho học sinh lớp 12 khối các trường THPT. 4. Thời gian áp dụng sáng kiến: Thực nghiệm dự án trong năm học 2020 – 2021 và năm học 2021 - 2022 tại trường THPT Nguyễn Huệ – TP. Yên Bái. Hiện tại hướng nghiên cứu của sáng kiến vẫn tiếp tục được ứng dụng trong giảng dạy tại nhà trường và tạo được phản hồi tích cực. 5. Tác giả: Họ và tên: Nguyễn Huyền Trang Năm sinh: 1987 Trình độ chuyên môn: Đại học Chức vụ công tác: Giáo viên Nơi làm việc: Trường THPT Nguyễn Huệ. Địa chỉ liên hệ: Trường THPT Nguyễn Huệ, phường Đồng Tâm, Thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái. Điện thoại: 0944.234.386 6. Đồng tác giả: Không. II. MÔ TẢ GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN 1. Tình trạng giải pháp đã biết Chương trình giáo dục phổ thông 2018 với mục tiêu là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Chính vì vậy mỗi nhà trường, mỗi nhà giáo cần phải đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học cần phải gắn nội dung bài học với những vấn đề thực tiễn, thông qua các hoạt động học sinh tìm hiểu và giải quyết được vấn đề, từ đó tiếp thu tri thức một cách chủ động. Giáo dục STEM cũng xuất phát từ những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn được xây dựng thành các chủ đề, bài học STEM, thông qua việc thực hiện các hoạt động học sẽ giúp học sinh tìm ra được những giải pháp để giải quyết vấn đề mà chủ đề, bài học STEM nêu ra. 1
Năm học 2019-2020, giáo dục STEM đã được Sở Giáo dục và Đào tạo Yên Bái đưa vào các văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học và đến nay tiếp tục chỉ đạo các trường học tích hợp STEM trong quá trình thực hiện chương trình giáo dục phổ thông hiện hành ở những môn học có liên quan. Trải nghiệm giáo dục STEM, các em sẽ được khuyến khích chủ động học tập, tìm hiểu, khám phá và sáng tạo. Trong quá trình học, các em sẽ phát huy được năng lực sáng tạo, tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề. Các em cũng có cơ hội thử thách bản thân và được phép thất bại trong quá trình học để trưởng thành hơn, và quan trọng các em sẽ học được tính kiên nhẫn và chủ động vượt lên chính mình. Giáo dục STEM đảm bảo giáo dục toàn diện, nâng cao hứng thú học tập các môn học, hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh, kết nối trường học với cộng đồng, góp phần hướng nghiệp, phân luồng. Như vậy dạy học STEM trở thành xu thế dạy học tất yếu trong thời gian tới. Vì những lý do trên tôi đã mạnh dạn lựa chọn và nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp tạo hứng thú học tập cho học sinh thông qua hoạt động STEM Hóa học 12 tại trường THPT Nguyễn Huệ” Trước khi tiến hành triển khai các dự án trong đề tài nghiên cứu, tôi đã được nhà trường cử đi tập huấn một số lần về dạy học STEM do cán bộ giảng viên của trường Đại học Sư phạm Hà Nội hướng dẫn. Thông qua đó tôi hiểu được nội dung của cấn đề dạy học theo định hướng giáo dục STEM là nghiên cứu và tiếp thu những thành tựu của khoa học về phương pháp dạy học truyền thống, phát huy các phương pháp dạy học tích cực hiện nay. STEM là thuật ngữ xuất phát từ phương pháp giảng dạy và học tập tích hợp nội dung và các kỹ năng khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Thuật ngữ STEM được hiểu như một “tổ hợp đa lĩnh vực” bao gồm: Khoa học (Science), Công nghệ (Technology), Kỹ thuật (Engineering) và Toán học (Mathematics). Bốn lĩnh vực này được mô tả như sau: 2
Để thực hiện tốt giáo dục STEM, tôi đã vận dụng hương pháp dạy học 5E đem lại cho học sinh cơ hội được diễn đạt suy nghĩ cảm nhận và xây dựng kiến thức mới trong suốt quá trình học. Mô hình dạy học STEM “5E” bao gồm 5 giai đoạn: Các bước xây dựng bài học STEM gồm 4 bước như sau: Theo văn bản số 3089/BGD ĐT-GDTrH1 ngày 14 tháng 8 năm 2020 về việc thực hiện giáo dục STEM trong giáo dục trung học có triển khai rõ mỗi bài học STEM được tổ chức theo 5 hoạt động: + Hoạt động 1: Xác định vấn đề hoặc yêu cầu chế tạo một sản phẩm ứng dụng gắn với nội dung bài học với các tiêu chí cụ thể. + Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền (bao gồm kiến thức trong bài học cần sử dụng để giải quyết vấn đề hoặc chế tạo sản phẩm theo yêu cầu) và đề xuất giải pháp thiết kế để đáp ứng các tiêu chí đã nêu. 1 Tham khảo: https://moet.gov.vn/content/vanban/Lists/VBDH/Attachments/2784/3089_BGDDT_GDTrH.PDF 3
+ Hoạt động 3: Trình bày và thảo luận phương án thiết kế, sử dụng các kiến thức nền để giải thích, chứng minh và lựa chọn, hoàn thiện phương án tốt nhất (trong trường hợp có nhiều phương án). + Hoạt động 4: Chế tạo sản phẩm theo phương án thiết kế đã lựa chọn, thử nghiệm và đánh giá trong quá trình chế tạo. + Hoạt động 5: Trình bày và thảo luận về sản phẩm đã chế tạo, điều chỉnh, hoàn thiện thiết kế ban đầu. Tiến trình mỗi bài học STEM được thực hiện phỏng theo quy trình kĩ thuật, trong đó việc "Nghiên cứu kiến thức nền" trong tiến trình dạy học mỗi bài học STEM chính là việc học để chiếm lĩnh nội dung kiến thức trong chương trình giáo dục phổ thông tương ứng với vấn đề cần giải quyết trong bài học. * Thuận lợi: Thực tế triển khai cho thấy, giáo dục STEM môn Hóa học ở trường THPT Nguyễn Huệ được tổ chức thường tập trung qua các hình thức như: dạy học tích hợp theo định hướng giáo dục STEM; các hoạt động trải nghiệm sáng tạo; phối hợp tổ chức các hoạt động STEM giữa các môn trong nhà trường; các sự kiện STEM, ngày hội STEM. Nhà trường luôn khuyến khích và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để giáo viên và học sinh thực hiện hoạt động giáo dục dạy học STEM. Qua đó đã đạt được những kết quả bước đầu, tạo tiền đề thuận lợi cho bước triển khai tiếp theo mang tính đại trà và hiệu quả. Sau một thời gian tiếp cận và học tập, các em học sinh đã biết điều tiết thời gian của cá nhân tốt hơn, lập được kế hoạch rõ ràng, biết khai thác các nguồn tư liệu có ích trên mạng internet tốt hơn. Thông qua các hoạt động nhóm mà các em đã kết nối được với nhau, rèn luyện được kĩ năng làm việc nhóm ngay cả khi không gặp nhau trên lớp. Các em cũng rất khéo léo và sáng tạo để tạo ra các sản phẩm phục vụ cho cuộc sống mà tiền đề là những tri thức được học trên lớp. Khả năng tính toán ước lược để thực hiện, thiết kế được nâng cao. Khả năng thực hành của những lớp học sinh ở những lớp được học STEM tốt hơn hẳn những lớp học theo hình thức truyền thống. Ở những lớp này học sinh cũng chủ động hơn trong mọi việc, khả năng tự làm việc tốt hơn cũng như khả năng thích ứng trong môi trường mới nhanh hơn những lớp khác. Qua thực tế triển khai tôi thấy kết quả thực nghiệm rất khả quan. Chủ đề dạy học được sử dụng là tư liệu giảng dạy và học tập cho giáo viên và học sinh. Sáng kiến này có thể áp dụng trong nhiều nhà trường THPT trên toàn quốc. * Khó khăn Việc học sinh tiếp cận phương pháp giáo dục STEM đòi hỏi nhất định về mặt năng lực khoa học tự nhiên, các em phải đam mê và chịu khó nghiên cứu, tìm tòi. Nhưng tuy nhiên hiện tại yếu tố đam mê nghiên cứu chưa nhiều vì các 4
em ngại làm việc do lối giáo dục chỉ tiếp cận kiến thức đã quen thuộc nên các em tương đối bị động trong công việc. Việc thực hiện ngoài không gian trường học cũng gặp một số khó khăn, vì các em ở trong một đội nhóm có thể ở nhiều địa bàn cách xa nhau nên việc liên lạc trao đổi, hoạt động nhóm cũng gặp nhiều khó khăn. Một số điều kiện về cơ sở vật chất ở các trường còn hạn chế nhưng bản thân giáo viên và các em học sinh luôn linh hoạt trong các hoàn cảnh để hoàn thành nội dung yêu cầu có hiệu quả cao nhất có thể. Trên thực tế, việc vận dụng các phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy Hóa học nói riêng và vận dụng dạy học hoạt động trải nghiệm nhằm phát huy năng lực của học sinh trung học đã nhận được rất nhiều sự quan tâm của giáo viên, của Ban giám hiệu, của ngành giáo dục, tạo sự chú ý và hứng thú học tập của học sinh ở nhà trường. Tuy vậy, việc đánh giá hiệu quả của chủ đề không phải bằng một vài lần thực nghiệm. Những thành công trên đây của tôi chỉ mang tính chất bước đầu cho một quá trình hoàn thiện phương pháp dạy học theo chủ đề theo sự sắp xếp lại kế hoạch giáo dục đã và đang được triển khai ở nhà trường. 2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến 2.1. Mục đích của giải pháp: Mục đích của sáng kiến là đề xuất nội dung và quy trình dạy học môn Hóa học lớp 12 theo định hướng giáo dục STEM, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học và tạo hứng thú học tập cho học sinh học môn Hóa học cũng như phát triển năng lực của học sinh trường THPT Nguyễn Huệ trong những năm học tiếp theo. Rèn luyện cho học sinh kĩ năng làm việc theo nhóm một cách có hiệu quả, từ đó hình thành năng lực hợp tác trong học tập và năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Định hướng cho học sinh cách tìm tòi, khai thác các tài liệu liên quan đến vấn đề học tập và định hướng khai thác thông tin từ tài liệu thu thập được một cách có hiệu quả. Xây dựng chủ đề dạy học theo nội dung tích hợp STEM vào bài giảng Hóa học 12 để dạy tốt và học tốt môn Hóa học. Tại trường THPT Nguyễn Huệ nói chung, bộ môn Hóa học của trường THPT Nguyễn Huệ nói riêng, hoạt động giáo dục STEM đang được tổ chức dưới một số hình thức như sau: Các chủ đề dạy học theo định hướng giáo dục STEM có thể tổ chức lồng ghép trong một tiết dạy học, trong một bài học chính khóa. Một số chủ đề dạy học được xây dựng theo Chương trình giáo dục nhà trường (đảm bảo sự đăng ký tham gia tự nguyện của học sinh và cha mẹ học sinh) được xây dựng trong kế hoạch giáo dục nhà trường), một số chủ đề do giáo viên bộ môn tiến hành triển khai, đảm bảo phù hợp với nội dung bài học. Các chủ đề dạy học theo định hướng giáo dục STEM được xây dựng mới hoặc kết hợp với một số giờ học tại phòng học bộ môn trong nhà trường nhằm trang bị 5
Hiển thị 6 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!