Bμi gi¶ng VËt lý ®¹i c−¬ng T¸c gi¶: PGS. TS §ç Ngäc UÊn ViÖn VËt lý kü thuËt Tr−êng §H B¸ch khoa Hμ néi VËt lý ®¹i c−¬ng Quang häc sãng Ch−¬ng 3 Giao thoa ¸nh s¸ng 1. C¸c kh¸i niÖm c¬ së 1.1 Quang lé: Quang lé L gi÷a hai ®iÓm A, B (AB=d) lμ ®o¹n ®−êng ¸nh s¸ng truyÒn ®−îc trong ch©n kh«ng trong kho¶ng thêi gian t, trong ®ã t lμ kho¶ng thêi gian mμ ¸nh s¸ng ®i ®−îc ®o¹n AB trong m«i tr−êng. L= nd. t = ⇒ L = ct v n = c chiÕt suÊt m«i tr−êng v NÕu ¸nh s¸ng ®i qua nhiÒu m«i tr−êng: L=n1d1+n2d2+...+nndn = n2d2 n1d1 n3d3 ∑ n id i i 1.2. §Þnh lý Malus (Maluýt): Quang lé gi÷a hai mÆt trùc giao cña mét chïm s¸ng th× b»ng nhau hai mÆt trùc giao hai mÆt trùc giao Quang lé L1 gi÷a A1,A3 vμ L2 gi÷a B1,B3: B1 L1= n1A1I1+n2I1A2+n2A2A3 B2 L2= n1B1B2+n1B2I2+n2I2B3 A1 i i n1 I2 I1 i n1sini1 = n2sini2 B2I2 B3 sini = 2 sini1 = A3 I I I1 I 2 1 2 n 2 I1 A 2 n1B 2 I 2 n 2 sini 2 = n1sini1 = I1 I 2 I1 I 2 Suy ra n1B2I2 = n2I1A2vμ L1=L2 2. C¬ së cña quang häc sãng 2.1. Hμm sãng cña ¸nh s¸ng: ¸nh s¸ng lμ mét lo¹i sãng ®iÖn tõ: Tõ tr−êng vμ ®iÖn tr−êng biÕn thiªn trong kh«ng gian. ChØ cã thμnh phÇn ®iÖn tr−êng t¸c dông vμo m¾t míi g©y c¶m gi¸c s¸ng r → Dao ®éng cña E lμ dao ®éng s¸ng: 2 πL r O x = a cos( ωt − ) λ x0= a.cosωt -dao ®éng t¹i gèc O. x= acos ω(t -τ) = T¹i r:(τ thêi gian trÔ) 2π L 2 πL a cos( ωt − ) = a cos( ωt − ) λ T c 2. 2. c−êng ®é s¸ng: C−êng ®é s¸ng t¹i mét ®iÓm lμ mét ®¹i l−îng cã trÞ sè b»ng n¨ng l−îng truyÒn qua mét ®¬n vÞ diÖn tÝch ®Æt vu«ng gãc víi ph−¬ng truyÒn s¸ng trong mét ®¬n vÞ thêi gian: I = ka2, k lμ hÖ sè tû lÖ. LÊy k = 1 cã: I = a2. 2.3. Nguyªn lý chång chÊt: Khi hai hay nhiÒu ¸nh s¸ng gÆp nhau th× tõng sãng riªng biÖt kh«ng bÞ c¸c sãng kh¸c lμm nhiÔu lo¹n. Sau khi gÆp nhau, c¸c sãng ¸nh s¸ng vÉn truyÒn ®i nh− cò, Cßn t¹i nh÷ng ®iÓm gÆp nhau dao ®éng s¸ng b»ng tæng c¸c dao ®éng thμnh phÇn. 2.4. Nguyªn lý Huyghen: Nh÷ng sãng tõ nguån O truyÒn ra ngoμi mÆt kÝn bÊt k× S bao quang nguån O, cã tÝnh chÊt gièng hÖt nh÷ng sãng mμ ta sÏ cã, nÕu ta