Trang 1
Bμi gi¶ng VËt lý ®¹i c−¬ng T¸c gi¶: PGS. TS §ç Ngäc UÊn ViÖn VËt lý kü thuËt Tr−êng §H B¸ch khoa Hμ néi
Bμi gi¶ng VËt lý ®¹i c−¬ng T¸c gi¶: PGS. TS §ç Ngäc UÊn ViÖn VËt lý kü thuËt Tr−êng §H B¸ch khoa Hμ néi
Tμi liÖu tham khaá: 1. Physics Classical and modern Frederick J. Keller, W. Edward Gettys, Malcolm J. Skove McGraw-Hill, Inc. International Edition 1993. 2. R. P. Feymann Lectures on introductory Physics 3. I. V. Savelyev Physics. A general course, Mir Publishers 1981 4. VËt lý ®¹i c−¬ng c¸c nguyªn lý vμ øng dông, tËp I, II, III. Do TrÇn ngäc Hîi chñ biªn
C¸c trang Web cã liªn quan: http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Physics/ http://nsdl.exploratorium.edu/ Bμi gi¶ng cã trong trang: http://iep.hut.edu.vn Vμo §μo t¹o ->Bμi gi¶ng VL§CII load bμi gi¶ng vÒ in thμnh tμi liÖu cÇm tay, khi nghe gi¶ng ghi thªm vμo!
• Tμi liÖu häc : VËt lý ®¹i c−¬ng: Dïng cho khèi c¸c tr−êng §H kü thuËt c«ng nghiÖp (LT&BT) TËp II: §iÖn, Tõ, Dao ®éng & sãng. ¾ C¸ch häc: Lªn líp LT; mang theo tμi liÖu cÇm tay, nghe gi¶ng, ghi thªm vμo tμi liÖu. • VÒ nhμ: Xem l¹i bμi ghi, hiÖu chØnh l¹i cïng tμi liÖu -> Lμm bμi tËp. • Lªn líp BT b¾t ®Çu tõ tuÇn 2: SV lªn b¶ng, thÇy kiÓm tra vë lμm bμi ë nhμ. • §iÓm QT hÖ sè 0,3 gåm ®iÓm kiÓm tra gi÷a kú + §iÓm chuyªn cÇn; NÕu nghØ 2,3 buæi trõ 1 ®iÓm, nghØ 4,5 buæi trõ 2 ®iÓm.
• ThÝ nghiÖm: §äc tμi liÖu TN tr−íc, kiÓm tra xong míi ®−îc vμo phßng TN, Sau khi ®o ®−îc sè liÖu ph¶i tr×nh thÇy vμ ®−îc thÇy chÊp nhËn. • §ît 1: tõ tuÇn 3 (22/2/10) • Tμi liÖu: Liªn hÖ BM VLDC tÇng 2 nhμ D3. Hoμn chØnh bμi nμy míi ®−îc lμm tiÕp bμi sau Cuèi cïng ph¶i b¶o vÖ TN NÕu SV kh«ng qua ®−îc TN, kh«ng ®−îc dù thi. • Thi: 15 c©u tr¾c nghiÖm (m¸y tÝnh chÊm) + 2 c©u tù luËn, räc ph¸ch (thÇy ngÉu nhiªn chÊm) Mçi ng−êi 1 ®Ò . §iÓm thi hs 0,7 • §iÓm qu¸ tr×nh hÖ sè 0,3.
1. Nh÷ng kh¸i niÖm më ®Çu: • HiÖn t−îng nhiÔm ®iÖn do cä x¸t • §iÖn tÝch nguyªn tè: ®iÖn tö -e=-1,6.10-19C, me=9,1.10-31kg; Proton: +e, mp=1,67.10-27kg • MÊt ®iÖn tö nhiÔm ®iÖn d−¬ng: thuû tinh • NhËn ®iÖn tö nhiÔm ®iÖn ©m: lôa • §Þnh luËt b¶o toμn ®iÖn tÝch: Tæng ®¹i sè ®iÖn tÝch cña hÖ c« lËp lμ kh«ng ®æi. • Ph©n lo¹i vËt: DÉn ®iÖn, ®iÖn m«i, B¸n dÉn -> c¸c thuyÕt: KhÝ ®iÖn tö tù do ¸p dông cho kim lo¹i Lý thuyÕt vïng n¨ng l−îng ¸p dông cho TThÓ
2. §Þnh luËt Cul«ng 1 |q q | F = F = 1 2 1 2 4πε ε r2 r r 0 q r 3. Kh¸i niÖm vÒ ®iÖn tr−êng, E = VÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn tr−êng 4πε r2 r r n r 0 Nguyªn lý chång chÊt E = ∑E ®iÖn tr−êng i r r i=1 r •L−rìng cùc ®iÖnr pe =rql p 2pe E = − e EN = M 4πε εr3 4πε εr3 0 4.1. §−êng søc ®iÖn tr0 −êng §Æc ®iÓm: §−êng søc cña tr−êng tÜnh ®iÖn lμ c¸c ®−êng hë
2. §Þnh luËt Cul«ng 2.1. §Þnh luËt Cul«ng r r q1q2>0 r trong ch©n kh«ngr F r r q q r 10 12 F20 F = k 1 2 12 q1 q2 20 r2 r r r r r F r F r q q r 10 21 20 F = k 1 2 21 q1 q2 10 r2 r q1q2 q1q2<0 r F10 = F20 = k r2 q1 r r q2 2 F F 1 9 Nm 10 20 k = = 9.10 2 4πε C2 −12 C 0 ε0 = 8,86.10 1 |q q | Nm2 F = F = 1 2 10 20 4πε r2 H»ng sè ®iÖn m«i 0
§L Cul«ng: Lùc t−¬ng t¸c gi÷a hai ®iÖn tÝch cã ph−¬ng n»m trªn ®−êng nèi hai ®iÖn tÝch, lμ lùc hót nhau nÕu hai ®iÖn tÝch tr¸i dÊu vμ ®Èy nhau nÕu cïng dÊu, cã ®é lín tû lÖ víi ®é lín tÝch gi÷a hai ®iÖn tÝch ®ã vμ tû lÖ nghÞch víi b×nh ph−¬ng kho¶ng c¸ch gi÷a hai ®iÖn tÝch ®ã 2.2. §Þnh luËt Cul«ng trong m«i tr−êng 1 |q1q2 | F1 = F2 = 4πε ε r2 0 ε- §é ®iÖn thÈm hay h»ng sè ®iÖn m«i tû ®èi
§é ®iÖn thÈm hay h»ng sè ®iÖn m«i tû ®èi ε cña mét sè chÊt: Ch©n kh«ng 1 Kh«ng khÝ 1,0006 Thuû tinh 5 ÷ 10 H2O 81 DÇu c¸ch ®iÖn 1000 Lùc Cul«ng do hÖ ®iÖn tÝch ®iÓm q1, q2, ..., qn t¸c dông lªn ®iÖn tÝch ®iÓm q0 : r r r r ∑n r F = F1 + F2 +... + Fn = Fi i=1
3. Kh¸i niÖm vÒ ®iÖn tr−êng, VÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn tr−êng 3.1. Kh¸i niÖm vÒ ®iÖn tr−êng: T−¬ng t¸c gi÷a hai ®iÖn tÝch ®iÓm x¶y ra nh− thÕ nμo? • ThuyÕt t¸c dông xa: Tøc thêi, kh«ng th«ng qua m«i tr−êng nμo c¶ ->Sai • ThuyÕt t¸c dông gÇn: Quanh ®iÖn tÝch cã m«i tr−êng ®Æc biÖt->®iÖn tr−êng lan truyÒn víi c-> vËn tèc t−¬ng t¸c giíi h¹n ->®iÖn tr−êng cña ®iÖn tÝch nμy t¸c dông lùc lªn ®iªn tÝch kia
3.2. VÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn tr−êng r §Þnh nghÜa:VÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn q F 0 tr−êng t¹i mét ®iÓm lμ ®¹i l−îng ⊕ cã gi¸ trÞ b»ng lùc t¸c dông cña q ⊕ r r r F ®iÖn tr−êng lªn mét ®¬n vÞ ®iÖn r E = q0 tÝch d−¬ng ®Æt t¹i ®iÓm ®ã M V r Thø nguyªn: ( ) r E r m q r VÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn tr−êng E = g©y ra bëi ®iÖn tÝch ®iÓm 4πε r2 r r r 0 qq0 r |q | F = E = 4πε r2 r 4πε r2 0 0
VÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn tr−êng g©y ra bëi hÖ ®iÖn tÝch ®iÓm r- q2 q ⊕ F2 r r r r ∑n r 1 r M q ⊕ F = F + F +... + F = F F q⊕ r i 1 2 n i 0 F i=1 i 1 ∑n r r F r r n r r F i ∑n F ∑n r E = ∑E E = = i=1 = i = E i q q q i 0 0 i=1 0 i=1 i=1 ...t¹i M b»ng tæng c¸c vÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn tr−êng g©y ra bëi c¸c ®iÖn tÝch ®iÓm t¹i ®iÓm ®ã -> nguyªn lý chång chÊt ®iÖn tr−êng
VÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn tr−êng g©y ra bëi vËt mang ®iÖn tÝch dq r r r r ∫ ∫ dq r r M r E = dE = dqi r 4πε εr2 r dEi Toμn bé vËt tbv 0 ri r dE Trong tr−êng hîp cô thÓ ph¶i x¸c ®Þnh ph−¬ng vμ chiÒu b»ng h×nh vÏ, tÝch ph©n chØ x¸c ®Þnh gi¸ trÞ cña E D©y:λ(C/m) MÆt:σ(C/m2) Khèi:ρ(C/m3) dq= λdl dq= σdS r dq= ρdV r r r r σdS r r ρdV r ∫ λdl r E = ∫ E = ∫ E = 2 r 2 r 4πε εr2 r 4πε0εr 4πε0εr tbv 0 tbv tbv
r 3.3. ThÝ dô r E2 α r r E r M •L−ìng cùc ®iÖn pe = ql E r1 r r r r r r1 2 E = E1 + E2 E=2E1cosα l r - α q l ql -q ⊕q • N E = 2 = r r 4πε εr2 2r 4πε εr3 2pe 0 1 1 0 1 EN = 4πε εr3 l2 0 r >> l ⇒ r = r2 + ≈ r pe = ql 1 4 p r r E = e pe 3 EM = − 4πε0εr 4πε εr3 0 E ~ m«men l−ìng cùc ®iÖn pe
•T¸c dông ®iÖn tr−êng ®Òu lªn l−ìng cùc ®iÖn +q r F r r r r r r r θ r μ = l × F = l ×qE = ql × E l E 0 0 r 0 r r r F' -q μ = p × E μ=qlE sinθ e 0 0 •VÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn tr−êng g©y ra bëi d©y dÉn v« h¹n tÝch ®iÖn ®Òu ∫ ∫ λdx E = dEn = cosα +dq=λdx 4πε ε(x2 + r2 ) tbd tbd 0 +x M r rdα α dE cos2 α = r2 /(x2 + r2 ) dx = + r r rn cos2 α + dE// dE λ π/2 |λ | E = ∫cosαdα E = 4πε0εr 2πε εr −π/2 0
• VÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn tr−êng g©y ra bëi ®Üa trßn ph¼ng tÝch ®iÖn ®Òu dϕ r ϕ r M dE r R E h 2 x r dE x dx r α dE dE=2dE cosα h 1 1 cosα = (h2 + x2 )1/2 dq=σdS=σxdxdϕ ∫ ∫ σh xdxdϕ E = dE = ®Üa ph¼ng v« h¹n 2πε ε (h2 + x2 )3/2 tbd tbd 0 R π R → ∞ σh ∫ xdx ∫ E = dϕ σ 2πε ε (h2 + x2 )3/2 E = 0 0 0 σ 1 2ε0ε E = (1− ) 2ε ε (1+ R2 / h2 )1/2 0
4. §iÖn th«ng 4.1. §−êng søc ®iÖn tr−êng lμ ®−êng cong mμ tiÕp tuyÕn t¹i mçi ®iÓm cña nã trïng víi ph−¬ng cña vÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn tr−êng t¹i ®iÓm ®ã chiÒu cña ®−êng søc ®iÖn tr−êng lμ chiÒu cña vÐc t¬ c−êng ®é ®iÖn tr−êng r TËp hîp ®−êng søc cña E1 r r E ®iÖn tr−êng = ®iÖn phæ E3 2 r E4
Hiển thị 19 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!