Trang 1
BÀI 5: CỘNG ĐỒNG ASEAN
A. LÝ THUYẾT
1. Ý tưởng và bối cảnh
* Ý tưởng:
- Năm 1967, khi ASEAN được thành lập. Tuyên bố ASEAN đã nêu mục tiêu “xây dựng một
cộng đồng thịnh vượng và hòa bình của các quốc gia ĐNA”. Đây được coi là khởi nguồn của ý
tưởng xây dựng Cộng đồng ASEAN.
- Năm 1997, nhân dịp kỉ niệm 30 năm thành lập ASEAN, trong bối cảnh hợp tác khu vực được
đẩy mạnh, Hội nghị cấp cao ASEAN không chính thức lần thứ hai tại Malaysia đã thông qua
Tầm nhìn ASEAN 2020, là văn kiện đầu tiên đề xuất ý tưởng xây dựng Cộng đồng ASEAN.
- Mở rộng: Trong tuyên bố ASEAN năm 1967 có từ “cộng đồng” đây cũng chính là khởi nguồn
của tên gọi “Cộng đồng ASEAN”, định danh chỉ một cơ chế hợp tác mới của ASEAN từ 2015.
* Bối cảnh:
- Từ cuối những năm 90 (XX), quá trình hợp tác của các nước ASEAN đã được đẩy mạnh, trong
đó trọng tâm là hợp tác chính trị - an ninh, đây là tiền đề của trụ cột Cộng đồng Chính trị - an
ninh ASEAN sau này trong Cộng đồng ASEAN. => Cộng đồng Chính trị - an ninh là khuôn khổ
hợp tác trọng tâm và được hình thành đầu tiên trọng quan hệ hợp tác giữa các nước thành viên
ASEAN từ cuối những năm 90 (XX).
- Năm 2000, trong bối cảnh hậu quả của cuộc khủng hoảng tài chính khu vực vẫn còn nặng nề,
nhận thấy những hạn chế trong hợp tác kinh tế của ASEAN, Singapo đã đề xuất Ý tưởng xây
duengị thêm một khuôn khổ hợp tác mới giữa các nước ASEAN là Cộng đồng kinh tế.
- Trong thời gian sau đó, Việt Nam là một trong những thành viên tích cực trong việc đề xuất và
thúc đẩy sự thành lập khuôn khổ hợp tác mới là Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN.
- Mở rộng:
+ Ba khuôn khổ hợp tác chính trị-an ninh, kinh tế, văn hóa xã hôi sẽ tạo thành 3 trụ cột của Cộng
đồng ASEAN.
+ Ba trụ cột của cộng đồng ASEAN được thể hiện bằng ba chữ P: Hòa bình (Peace), Thịnh
vượng (Prosperity), Con người (People).
2. Mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN
Trang 2
- Mục tiêu tổng quát của Cộng đồng ASEAN: Xây dựng ASEAN thành một tổ chức hợp tác khu
vực liên chính phủ có liên kết sâu rộng hơn và ràng buộc hơn trên cơ sở pháp lí là Hiến chương
ASEAN.
- Cộng đồng ASEAN cũng hướng đến mục tiêu chung là đảm bảo hòa bình, ổn định lâu dài và
thịnh vượng chung trong khu vực.
* Chú ý:
- Cộng đồng ASEAN trên thực tế là một cơ chế hợp tác mới của ASEAN, một cơ chế hợp tác có
tính chất cộng đồng chứ không phải là một tổ chức thay thế ASEAN hoặc tồn tại song song với
ASEAN.
- ASEAN là một tổ chức hợp tác khu vực liên chính phủ, còn Cộng đồng ASEAN là cơ chế hợp
tác của tổ chức đó, nhằm mục tiêu gắn kết về chính trị, liên kết về kinh tế và chía sẻ trách nhiệm
xã hội.
- Cơ chế hợp tác này có tên là cộng đồng vì:
+ Được truyền cảm hứng và lấy ý tưởng từ “cộng đồng” mà Tuyên bố ASEAN năm 1967 đã đề
cập trong mục đích thành lập.
+ Cơ chế này có tính chất cộng đồng và hướng đến tính chất cộng đồng, trong đó các thành viên
đều bình đẳng, có mối liên kết gắn bó tự nguyện với nhau, đồng thời có những tiêu chuẩn chung.
- Bản chất của cơ chế hợp tác này (Cộng đồng ASEAN) là sự kế thừa và nâng cấp các liên kết
hợp tác vốn có của ASEAN lên cấp độ cao hơn với phạm vi sâu rộng hơn, nhằm đáp ứng nhu cầu
phát triển của ASEAN cũng như của các quốc gia thành viên trong giai đoạn mới.
3. Kế hoạch xây dựng
- Tuyên bố về sư hòa hợp ASEAN II năm 2003 (Tuyên bố Bali II) là văn bản đầu tiên xác định
ba trụ cột của Cộng đồng ASEAN, gồm hợp tác chính trị và an ninh, hợp tác kinh tế, hợp tác văn
hóa – xã hội; đồng thời đặt nền tảng ra đời và mở đầu quá trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
- Năm 2007, Hiến chương ASEAN được thông qua, cam kết thúc đẩy việc xây dựng Cộng đồng
ASEAN như đã nêu trong Tuyên bố Bali II, đồng thời đặt cơ sở pháp lí cho Cộng đồng ASEAN.
- Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN (2009 – 2015) được thông qua năm 2009, là văn bản
trình bày kế hoạch tổng thể cùng các biện pháp và hoạt động cụ thể nhằm xây dựng Cộng đồng
ASEAN năm 2015.
Trang 3
- Sau 6 năm thực hiện Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN (2009 – 2015), Tuyên bố Kuala
Lumpur về sự thành lập Cộng đồng ASEAN được thông qua năm 2015, đánh dấu sự ra đời của
Cộng đồng ASEAN – một cơ chế hợp tác mới giữa các nước ASEAN.
4. Ba trụ cột của Cộng đồng ASEAN
* Cộng đồng Chính trị - An ninh ASEAN:
- Là khuôn khổ hợp tác chính trị – an ninh toàn diện nhằm mục tiêu xây dựng một môi trường
hòa bình và an ninh ở khu vực Đông Nam Á, thông qua việc nâng cao hợp tác chính trị – an ninh
trong khối ASEAN, kết hợp với các đối tác bên ngoài.
- APSC không tạo ra một khối phòng thủ chung mà dựa trên cơ sở tôn trọng các nguyên tắc cơ
bản của ASEAN là đồng thuận, không can thiệp vào công việc nội bộ, không sử dụng vũ lực và
đe dọa sử dụng vũ lực, thúc đẩy hòa bình, ổn định và hợp tác khu vực.
- Nội dung:
+ Xây dựng một cộng đồng dựa trên các giá trị chuẩn mực chung.
+ Tạo dựng một khu vực gắn kết, hòa bình và tự cường.
+ Hướng tới một khu vực năng động và rộng mở với bên ngoài.
* Cộng đồng Kinh tế ASEAN:
- Là khuôn khổ hợp tác nhằm:
+ Xây dựng ASEAN thành một thị trường và một nền tảng sản xuất thống nhất, trong đó có sự
lưu chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, vốn và lao động có tay nghề.
+ Xây dựng một khu vực kinh tế ASEAN ổn định, thịnh vượng và cạnh tranh cao, phát triển kinh
tế đồng đều, giảm nghèo, thu hẹp khoảng cách về kinh tế – xã hội.
+ AEC thúc đẩy chính sách cạnh tranh về kinh tế, bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ sở hữu trí tuệ,
phát triển cơ sở hạ tầng, thương mại điện tử,... hướng tới sự thịnh vượng chung của các quốc gia
thành viên.
- Nội dung:
+ Tạo ra 1 thị trường và cơ sở sản xuất chung, trong đó có sự lưu chuyển tự do của hàng hóa,
dịch vụ, đầu tư, vốn và lao động có tay nghề.
+ Xây dựng khu vực kinh tế có sức cạnh tranh cao, năng động, phát triển đồng đều, hội nhập đầy
Hiển thị 3 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!