Trang 1
200 BÀI TẬP TÌNH HUỐNG VÀ THUẬT QUẢN LÝ, KINH DOANH 200 BÀI TẬP TÌNH HUỐNG VÀ THUẬT QUẢN LÝ, KINH DOANH (Sách tham khảo) GS.TSKH. VŨ HUY TỪ (Chủ biên) LỜI NHÀ XUẤT BẢN Quản lý là sự tổ chức, điều hành, kết hợp vận dụng tri thức với sử dụng sức lao động để phát triển sản xuất xã hội. Để có thể quản lý, điều hành tốt phải có sự nghiên cứu, kế thừa những tri thức lý luận và kinh nghiệm hoạt động quản lý ở trong nước cũng như trên thế giới. Trong giai đoạn hiện nay, khi chúng ta đang tiến hành đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thì vấn đề quản lý càng cần phải được quan tâm nghiên cứu. Từ trước đến nay khoa học quản lý ở nước ta đã được đề cập nhiều nhưng chưa được nghiên cứu một cách đầy đủ, toàn diện, chưa đưa ra được những giải pháp hữu hiệu để giải quyết các vấn đề mà thực tiễn đang đặt ra. Nhằm giới thiệu một phương pháp tiếp cận mới trong khoa học quản lý - phương pháp tình huống, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản cuốn sách 200 bài tập tình huống và thuật quản lý, kinh doanh do tập thể giảng viên Khoa Quản lý doanh nghiệp Trường Đại học dân lập Quản lý và kinh doanh Hà Nội sưu tầm, biên soạn, GS, TSKH. Vũ Huy Từ làm chủ biên. Cuốn sách cung cấp 200 bài tập tình huống điển hình, rất lý thú, bổ ích từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Trang 2
Các bài tập tình huống sẽ gợi mở rất nhiều vấn đề từ triết lý kinh doanh đến các thủ thuật điều hành, quản lý, v.v. qua đó giúp những người làm công tác quản lý, điều hành sản xuất, kinh doanh có thêm tài liệu để nghiên cứu, trao đổi, rút kinh nghiệm từ những bài học thành công, thất bại nhằm góp phần quản lý tốt hơn doanh nghiệp của mình. Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách với bạn đọc. Tháng 5 năm 2003 NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA LỜI NÓI ĐẦU Quản lý vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật và là một nghề. Đã và đang tồn tại nhiều trường phái quản lý khác nhau và cũng có nhiều cách tiếp cận khác nhau về quản lý. Điều này được thể hiện trong các tài liệu, sách báo, trong các công trình nghiên cứu khoa học cũng như trên thực tế kinh doanh. Trong quản lý luôn xuất hiện những tình huống không lường trước và đòi hỏi nhà quản lý phải ứng phó kịp thời. Việc xử lý các tình huống thể hiện tài năng của nhà quản lý, kinh nghiệm của họ, trong đó có cả yếu tố khoa học, nghệ thuật và sự tinh thông nghề nghiệp. Để nâng cao khả năng vận dụng các lý thuyết trong thực tế cũng như hoàn thiện phương pháp dạy và học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo về quản lý kinh doanh, tập thể giảng viên Khoa Quản lý doanh nghiệp Trường Đại học dân lập Quản lý và kinh doanh Hà Nội đã tiến hành sưu tầm, biên soạn cuốn sách: "200 bài tập tình huống và thuật quản lý, kinh doanh". Tham gia sưu tầm và biên soạn cuốn sách có: PGS, TS. Kinh tế Phạm Quang Huấn, Ths. Đỗ Thanh Hà, Ths. Đỗ Quốc Bình, CN. Nguyễn Thị Hà Đông, CN. Vũ Trọng Nghĩa, CN. Trần Hữu Ninh và CN. Trần Hải Bằng do GS.TSKH. Vũ Huy Từ làm chủ biên. Các bài tập được các tác giả sưu tầm và biên soạn dưới những cách tiếp cận khác nhau về quản lý, từ những thực tế hoạt động sản xuất kinh
Trang 3
doanh trong và ngoài nước thông qua các nguồn tư liệu như báo chí, các sách tham khảo, kết quả tìm hiểu thực tế. Qua mỗi bài tập, có thể học tập được cách đánh giá một hoạt động kinh doanh cụ thể, một doanh nghiệp cụ thể; hay rút ra được những bài học kinh nghiệm dẫn đến thành công hoặc thất bại trong quản lý. Cuốn sách này sẽ giúp các sinh viên ngành quản lý kinh doanh tiếp cận các vấn đề lý luận và thực tiễn tốt hơn. Trong lần xuất bản đầu tiên này, chúng tôi cố gắng sắp xếp các bài tập theo các môn học như Khoa học quản lý, Tổ chức quản lý, Chiến lược và kế hoạch kinh doanh, Quản lý nhân sự, Khởi sự kinh doanh... Tuy nhiên, một bài tập có thể khai thác từ nhiều khía cạnh khác nhau, vì vậy việc sắp xếp chỉ mang tính tương đối. Mặc dù các tác giả đã có nhiều cố gắng nhưng đây là lần đầu tiên cuốn sách đến tay bạn đọc, chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được những ý kiến đóng góp từ các đồng nghiệp, các sinh viên và độc giả để cuốn sách này có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người đọc trong những lần xuất bản sau. TẬP THỂ TÁC GIẢ Phần 1. KHOA HỌC QUẢN LÝ Bài tập 1. Triết lý kinh doanh Triết lý kinh doanh là tư tưởng chủ đạo cơ bản của mỗi doanh nghiệp để bảo đảm doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả, phát triển và trường tồn. Ví dụ: - Triết lý kinh doanh của Công ty Điện khí Matsushita: “Tinh thần xí nghiệp phục vụ đất nước”. “Quán triệt kinh doanh là đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng”. - Ở doanh nghiệp Honda: “Không mô phỏng, kiên trì sáng tạo, độc đáo”, “Dùng con mắt sáng của thế giới mà nhìn vào vấn đề”.
Trang 4
- Công ty Máy tính điện tử IBM của Mỹ: “Thực hiện triệt để nhất yêu cầu của người tiêu dùng”. - Triết lý kinh doanh - chí cốt làm giàu của Bạch Thái Bưởi (một doanh nhân nổi tiếng của Việt Nam đầu thế kỷ XX) là vì đạo lý: "Chỉ dân giàu thì nước mới giàu được". Câu hỏi thảo luận: 1. Hãy giải thích cơ sở triết học, cơ sở tâm lý, sự cần thiết (vai trò, tác dụng thực tiễn) của triết lý kinh doanh của những doanh nghiệp nêu trên. 2. Nếu là người quản lý (chủ) một doanh nghiệp, bạn thấy cần xây dựng cho doanh nghiệp triết lý kinh doanh cơ bản gì? Bài tập 2. Triết lý kinh doanh của Bạch Khuê Bạch Khuê là người thời Chu, có phương châm "lạc quan thời biến" (vui nhìn tình hình biến đổi) chủ trương "người bỏ ta lấy, người lấy ta đưa", cụ thể là "phàm mùa gặt thì mua thóc lúa, bán tơ lụa, mùa tằm thì mua sợi bông, bán lương thực. Sao Thái âm đóng ở cung Mão là được mùa, năm sau sẽ đói kém; đóng ở cung Ngọ thì bị hạn, năm sau sẽ khá, tới cung Tý là đại hạn, sang năm sẽ khá. Bị lũ lụt mà sao Thái âm tới cung Mão, nên tích trữ gấp đôi mọi năm. Muốn lãi nhiều thì mua thóc thường, có vốn lớn, mua gạo ngon. Bình thường ăn uống tằn tiện, đè nén ham muốn, tiết kiệm quần áo, cùng vui cùng khổ với tôi tớ trong nhà, gặp thời cơ thì chụp như thú dữ vồ chim. Bạch Khuê thường nói: "Trong việc buôn bán, ta theo mưu kê Y Doan, Lã Vọng dùng binh như Tôn Tử, Ngô Khởi, dùng lối trị nước của Thượng Ưởng... dẫu muốn học thuật của ta cũng không học được. Vì vậy người ta nói rằng Bạch Khuê là ông tổ của "thuật trị sinh". Thuật trị sinh của Bạch Khuê là thông qua tình hình biến đổi của thị trường, biến động của hàng hóa mà thi hành quyết sách kinh doanh. Tư tưởng "người bỏ ta lấy, người lấy ta đưa" là tư tưởng chủ đạo của Bạch Khuê. Nó cũng giống như "hàng đắt thì bán ra như đất bụi, hàng rẻ thì mua vào như châu báu" của Đào Chu Công. Vì "người bỏ ta lấy" tất nhiên là "lấy"
Trang 5
hàng hóa giá rẻ. "Người lấy ta đưa" thì cũng là "đưa" những hàng hóa giá cao mà mọi người tranh nhau mua vào. Lúc mua bán hàng hóa, Bạch Khuê cũng thấy rằng việc mất mùa lương thực không có nghĩa là mất mùa về các sản phẩm nông nghiệp khác. Vì vậy, năm được mùa thì mua lương thực giá rẻ, bán tơ sợi, tầm giá cao ra; năm mất mua thì bán lương thực tích trữ với giá cao đồng thời mua bông, tơ với giá rẻ vào. Và một khi đưa ra quyết sách thì phải làm nhanh như sét nổ, gió cuốn, không được chần chừ, chớp lấy thời cơ. Về phương pháp dùng người, Bạch Khuê yêu cầu kinh doanh phải có đủ đức tính "có thể ăn uống tằn tiện, đè nén ham muốn, tiết kiệm quần áo, cùng sướng cùng khổ với tôi tớ". Bản thân ông cũng tiết kiệm chi tiêu cho sinh hoạt để đưa tất cả tiền bạc vào kinh doanh, trực tiếp tham gia lao động với người làm, ngày đêm làm việc vất vả và khẩn trương, đưa kinh doanh tới thành công. Về việc chọn lựa hàng hóa kinh doanh, Bạch Khuê chủ trương "mua thóc thường" không mua thóc cao cấp bởi thị trường nhỏ hẹp, vốn quay vòng chậm, còn thóc thường dân "lấy cái ăn làm trời" nên không thể thiếu một khắc, tuy giá rẻ, lợi nhuận trên từng đơn vị nhỏ nhưng thị trường rộng lớn bán được số lượng lớn, thu được tổng số lợi nhuận lớn. Đó là nguyên tắc "lãi ít, bán nhiều, lợi lớn". Người đời sau khen các đại thương nhân Đào Chu Công và Bạch Khuê thời Tiên Tần, biết thuận ứng với trời, mua bán có đạo, thu nhiều lợi nhuận, lãi ít - bán nhiều, chẳng những trở nên giàu có mà còn được tiếng thơm. Triết lý kinh doanh của họ cũng được thương nhân thành công ở các đời sau coi là "thương nhân thành thật lương thiện" - kinh doanh thành thật, hiểu được tín nghĩa, vui làm điều thiện, thích giúp đỡ người nghèo. (Theo Bùi Văn Quang) Thời báo Kinh tế Việt Nam, số 3, ngày 4-1-2003 Câu hỏi thảo luận:
Trang 6
1. Qua triết lý kinh doanh ở trên, anh (chị) có thể học tập được những ý tưởng cơ bản gì trong kinh doanh của Bạch Khuê về: a. Phân tích chớp thời cơ và biến nó thành vàng. b. Thuật dùng người. c. Thuật tạo vốn. d. Nguyên tắc kinh doanh "lãi ít, bán nhiều, lợi lớn". 2. Có những điểm nào trái với quan điểm kinh doanh trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay. Tại sao? Bài tập 3. Triết lý và văn hóa kinh doanh của Matsushita Konosuke Matsushita được nhân dân Nhật Bản gọi là "Thần kinh doanh". Ông sinh năm 1894, mất năm 1989. Lúc nhỏ đi làm thuê lấy 2 bữa ăn thay lương. Đến năm 16 tuổi đi làm ở một cửa hàng xe đạp, rồi học việc ở Công ty Đèn điện Osaka cho đến 1918. Năm 23 tuổi lập nghiệp kinh doanh, sáng lập "cơ sở sản xuất đồ điện Matsushita" - Lúc đầu làm ổ cắm điện 2 pha, sau làm lò sấy điện, bàn là, xe đạp. Trải qua hơn 70 năm kinh doanh, cơ sở lúc đầu chỉ có 3 người, sau lên đến 70.000 người, doanh số hàng năm hơn 30 tỷ USD, trở thành tập đoàn tài chính lớn, đứng hàng đầu trong ngành đồ điện, trong toàn ngành chế tạo Nhật Bản - đứng thứ 4 sau công nghiệp xe hơi Toyota, Nissan, Công ty Thép Nhật Bản; được cả thế giới chú ý đến kỳ tích này. Triết lý kinh doanh của Matsushita là: - Cần phải "sản xuất" (đào tạo) con người trước khi sản xuất ra sản phẩm. - Cần phải có biện pháp quản lý xí nghiệp sao cho viên chức cảm thấy họ đang sống và làm việc trong một công ty có hoàn cảnh dễ chịu. Như vậy mới thật sự đạt đến "trăm tướng một lòng, ba quân hợp sức", "người người muốn đánh, không có kẻ địch nào chống cự được".
Trang 7
- Ông đã nghĩ ra nhiều biện pháp "sản xuất" (đào tạo) con người, như: luân phiên bồi dưỡng nghiệp vụ; cải thiện môi trường làm việc; khen thưởng tùy theo giá trị sáng kiến của viên chức nêu lên... làm tăng sức quy tụ lòng người của Công ty nhằm khắc phục mọi khó khăn. - Kinh doanh thật sự được coi là cuộc chiến quyết sống mái, nếu đầu bị chặt là đi đứt. Thị trường ế ẩm, hàng hóa bán ra không được là tạm thời và dù có ế ẩm thế nào đi nữa, hễ thật sự đi tìm, thì ắt phải tìm ra nơi có nhu cầu tiêu thụ. - Cùng sống chết có nhau. - Xí nghiệp là nơi đào tạo con người. - Đã hình thành một tập đoàn rất đoàn kết. - Chú trọng về quan điểm kinh doanh, rất có quy củ, quản lý con người trước khi quản lý sản phẩm, cần kiệm không xa xỉ. - Kinh doanh một doanh nghiệp cần phải hỏi: + Vì sao có công ty này? + Mục đích kinh doanh của công ty là gì? + Đối với những vấn đề ấy cần phải có quan điểm cơ bản và kiên định. - Để kinh doanh được tiến hành thỏa đáng, cần phải xác lập "quan điểm nhân văn", làm tốt công tác về con người, thì các mặt khác mới được tiến hành thuận lợi. Quy chế cơ bản nội bộ của Công ty Điện khí Matsushita: Những điều cần phải tuân theo của Công ty Điện khí Matsushita: 1. Tinh thần xí nghiệp phục vụ đất nước. 2. Tinh thần quang minh chính đại. 3. Tinh thần hòa thuận nhất trí. 4. Tinh thần phấn đấu vươn lên.
Trang 8
5. Tinh thần lễ độ khiêm nhường. 6. Tinh thần hòa nhập thỏa đáng. 7. Tinh thần biết ơn và đền đáp công ơn. Điều lệ dịch vụ tiêu thụ của Công ty "Điện khí Matsushita": 1. Dịch vụ tiêu thụ là "dịch vụ phục vụ xã hội loài người", được thu lợi nhuận như là một khoản đương nhiên. 2. Không được giận dữ đối với khách hàng, cũng không thể có tâm lý bực dọc. 3. Chú ý đến cửa hàng lớn hay nhỏ, không bằng chú ý đến môi trường có tốt hay không; lại không bằng chú ý đến hàng hóa tốt hay xấu. 4. Giá kê hàng đẹp, buôn bán chưa chắc đã tốt; trong cửa hàng nhỏ tuy là lộn xộn, nhưng tiện cho khách hàng, nên có thể bán hàng tốt. 5. Coi khách hàng như người thân, đối với họ có cảm tình hay không? Điều đó quyết định cửa hàng thịnh vượng hay lụn bại. 6. Ngọt ngào trước khi bán hàng không bằng phục vụ tốt sau khi bán hàng. Chỉ có như vậy, mới có khách hàng thường xuyên. 7. Cần xem góp ý của khách hàng là lời nói thiêng liêng, phải vui vẻ tiếp nhận bất kỳ lời phê bình nào. 8. Không ngại thiếu vốn, điều đáng lo nhất là thiếu tín nhiệm. 9. Yên tâm nhập hàng giản đơn là con đường phát triển thịnh vượng. 10. Cần phải có thái độ đối xử bình đẳng đối với khách hàng mua một Yên và khách hàng mua 100 Yên, đó là cơ sở thịnh vượng của cửa hàng. 11. Không nên bán hàng nài ép khiên cưỡng, không nên bán cho khách những thứ họ không thích. 12. Số lần vốn quay vòng càng nhiều càng tốt, 100 Yên quay vòng 10 lần biến thành 1.000 Yên.
Trang 9
13. Khi khách đổi hoặc trả lại hàng, cần phải có thái độ nhã nhặn hơn khi bán được hàng. 14. Tránh mắng nhân viên trước khách hàng, đó không phải là biện pháp tốt làm vui lòng khách. 15. Bán sản phẩm có chất lượng đương nhiên là tốt, nhưng tuyên truyền phổ biến và bán rộng rãi các sản phẩm đó càng tốt hơn. 16. Cần phải có lòng tự tin. "Nếu không có mình bán hàng, thì kinh tế - xã hội không thể vận hành bình thường". 17. Cần phải thân mật đối với khách mua buôn, như vậy mới có thể giữ cho họ không đề xuất những yêu cầu chính đáng với người khác. 18. Tặng cho khách hàng dù chỉ một tờ giấy, họ cũng vui mừng, nếu không có tặng phẩm, thì những nụ cười là tặng phẩm tốt nhất. 19. Làm việc phục vụ công ty, cần phải suy nghĩ đến việc mang lại phúc lợi cho nhân viên bán hàng, có thể bằng hình thức đãi ngộ hoặc bằng phương thức biểu hiện khác. 20. Dùng sự biến đổi trong trưng bày hàng hóa để thu hút khách dừng lại xem, cũng là một phương pháp bán hàng. 21. Vô ý lãng phí một tờ giấy cũng có thể nâng cao giá thành sản phẩm. 22. Thiếu hàng là sự thất bại của cửa hàng, sau khi xin lỗi, nên hỏi chỗ ở của khách hàng, và nói "sẽ lấy hàng ngay và đưa đến cho ngài". 23. Không nói hai giá, tùy tiện giảm giá có thể gây ấn tượng không tốt cho hàng hóa. 24. Trẻ em là "ông thần tài", cần đặc biệt chú ý đến khách hàng mang theo trẻ em, người lớn có thể phải mua đồ chơi cho chúng. 25. Cần tính lời lỗ ngày hôm nay. Phải tập trung thói quen không thể chợp mắt khi chưa biết tình hình kinh doanh hàng ngày.
Hiển thị 9 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!