Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright Niên khóa 2011-2013 Kinh tế học vĩ mô Bài đọc Mô hình IS-LM David Spencer/Chau Van Thanh 1 Mô hình IS-LM 1. Mô hình IS-LM: cung cấp cơ sở lý thuyết tổng cầu a. Giả sử: P cố định, Kinh tế đóng b. IS - cân bằng thị trường hàng hoá: I(r) = S(Y) c. LM - cân bằng thị trường tiền tệ: L(i, Y) = M/P 2. Đường IS: Các kết hợp (Y, r)  thị trường hàng hoá cân bằng Ba cách thiết lập IS: a. Thị trường vốn vay: Cân bằng thị trường hàng hoá => I = S Đường IS: những kết hợp Y và r thoả I(r) = S(Y)  Mô hình cổ điển: trong dài hạn (P linh hoạt), I(r) = S( Y ). Y cố định, điều kiện cân bằng cho phép xác định với r duy nhất thoả  Nếu P cố định trong ngắn hạn và Y  Y : S = S(  Y ),  I(r) = S(Y)  mỗi giá trị Y sẽ ứng với giá trị cân bằng khác nhau của r.  Y yêu cầu  r để tái lập cân bằng. Do vậy, đường IS có độ dốc âm b. Giao điểm Keynes:  Thị trường hàng hoá trong ngắn hạn (Y không cố định) E = C + I + G ; E = chi tiêu dự kiến (kế hoạch) C = C(Y - T ) ; nhớ lại MPC = [ΔC/Δ(Y-T)]<1 I = I(  r ) = I ; lúc này, giả sử r cho trước G = G Cân bằng: Y = E; chi tiêu thực tế (GDP thực) = chi tiêu dự kiến (kế hoạch) r Y IS Mỗi điểm trên đường IS là một kết hợp giữa Y và r thoả I = S Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright Kinh tế học vĩ mô Bài đọc Mô hình IS-LM David Spencer/Chau Van Thanh 2  Tại Ya: Y > E; tồn tại tình trạng tăng tồn kho ngoài dự định ;  doanh nghiệp giảm sản lượng (vì vậy Y  ) Tại Yb: Y < E; tồn tại tình trạng giảm tồn kho ngoài dự định ;  doanh nghiệp tăng sản lượng (vì vậy Y  )  Y1 là cân bằng ổn định  Hình thành và di chuyển dọc theo IS: Điều gì xảy ra nếu r tăng (r1 đến r2)? I  ,  E dịch xuống dưới,   Y Với hai điểm (Y1, r1) và (Y2, r2) trên đường IS (Hình vẽ) Khi r = r1, chỉ có Y1 cân bằng thị trường hàng hoá Khi r = r2, chỉ có Y2 cân bằng thị trường hàng hoá  đường IS có độ dốc âm E Y 450 (Y = E) E = C + I + G Yb Y1 Ya Tại Y1 Y = E I2 I1 r2 r1 I r E Y2 Y1 Y Y = E E1 = C + I1 + G E2 = C + I2 + G Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright Kinh tế học vĩ mô Bài đọc Mô hình IS-LM David Spencer/Chau Van Thanh 3  Dịch chuyển IS: Cho trước r, các yếu tố làm thay đổi giá trị cân bằng Y (thị trường hàng hoá). Ví dụ, ΔG hay ΔT. Tăng G dịch IS (lên trên) sang phải; làm tăng Y với r cho trước  Đô lớn dịch chuyển IS đo lường như thế nào? Ghi chú: ΔG (hay ΔI) có tác động số nhân vào Y cân bằng ứng với sự dịch chuyển theo phương ngang của IS. Xét trường hợp tăng G:  tăng thu nhập (Y) một lượng bằng lượng tăng G, nhưng tiếp theo sẽ là tăng C một lượng bằng MPC  ΔG. Rồi tăng Y và lại tăng C một lượng MPC(MPC  ΔG)… Cuối cùng, tổng tăng Y là ΔY được xác định như sau: ΔY = ΔG + MPC  ΔG + MPC(MPC  ΔG) + … = 1 MPC 1 . ΔG IS Y r Y2 Y1 r2 r1 E2=C+I+ G2 E1=C+I+ G1 r1 Y1 Y2 Y IS’(G1) IS’(G2) E r Y1 Y2 Y Y=E