Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Niên khóa 2010-2012 Phân tích tài chính Bài đọc Nguyên lý tài chính công ty – 6 th ed. Ch. 4: Định giá cổ phiếu thường Richard A. Brealey, Stewart C. Myers 1 Biên dịch: Nguyên Vũ Hiệu đính: Đình Khôi Chương 4 ĐỊNH GIÁ CỔ PHIẾU THƯỜNG Chúng tôi muốn cảnh báo với các bạn rằng các chuyên gia tài chính cũng có thể có những rủi ro nghề nghiệp. Tại các buổi tiệc tiếp tân, ta thường bị vây bọc bởi một số người luôn tìm cách giải thích hệ thống của họ giúp tạo ra lợi nhuận béo bở từ việc đầu tư vào cổ phiếu thường như thế nào. May mắn thay, các phiền toái này sẽ tạm thời lắng xuống mỗi khi thị trường rớt giá. Có thể chúng tôi đang thổi phồng các rủi ro của nghề này. Vấn đề là chẳng có cách nào dễ dàng để bảo đảm thu được suất sinh lợi vượt trội từ đầu tư. Ở các chương sau chúng tôi sẽ chứng tỏ rằng các biến động của giá chứng khoán cơ bản là không dự đoán được và đó là hậu quả tự nhiên của các thị trường vốn vận hành hoàn hảo. Do đó, ở chương này, khi chúng tôi đề nghị sử dụng khái niệm giá trị hiện tại để định giá cổ phiếu thường, chúng tôi không hứa hẹn một bí quyết giúp bạn đầu tư thành công; đơn giản chúng tôi chỉ tin rằng ý tưởng đó có thể giúp bạn hiểu tại sao một số chứng khoán được định giá cao hơn các chứng khoán khác. Tại sao bạn phải quan tâm đến điều này? Nếu bạn cần biết giá trị cổ phiếu của một hãng nào đó, tại sao bạn lại không thể tra cứu giá cổ phiếu trên báo chí? Đáng tiếc, điều đó không phải luôn luôn làm được. Ví dụ, bạn có thể là sáng lập viên của một doanh nghiệp thành công. Hiện nay bạn đang sở hữu toàn bộ cổ phần nhưng đang cân nhắc việc chuyển công ty thành một công ty cổ phần đại chúng bằng cách bán cổ phần cho các nhà đầu tư khác. Bạn và các cố vấn của mình cần phải ước tính mức giá có thể bán ra các cổ phiếu đó. Hay giả sử rằng tập đoàn Establishment Industries đề nghị bán lại bộ phận sản xuất khớp nối cho một công ty khác. Họ cần phải tính toán giá trị của bộ phận sản xuất này. Còn có một lý do khác, sâu sắc hơn: tại sao các nhà quản lý cần phải hiểu rõ cách định giá cổ phiếu? Chúng ta đã nói rằng nếu một công ty hoạt động vì lợi ích của cổ đông thì công ty nên chấp nhận những dự án đầu tư làm gia tăng giá trị sở hữu của các cổ đông. Nhưng để làm được điều này, thì cần phải hiểu rõ cái gì quyết định giá trị của cổ phiếu. Chúng ta mở đầu chương này với phần xem xét ngắn gọn về phương cách mua bán cổ phiếu. Tiếp đến chúng ta sẽ tìm hiểu những nguyên tắc cơ bản của việc định giá cổ phiếu. Chúng ta sẽ xem xét sự khác biệt cơ bản giữa cổ phiếu tăng trưởng và cổ phiếu thu nhập, ý nghĩa của lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) và hệ số giá/lợi nhuận (PE). Cuối cùng, chúng ta sẽ đề cập đến một số vấn đề đặc biệt mà nhà quản lý và nhà đầu tư thường gặp khi tính toán giá trị hiện tại của toàn bộ doanh nghiệp. Một lời cảnh báo trước khi chúng ta bắt đầu. Ai cũng biết rằng cổ phiếu mang tính rủi ro và một số cổ phiếu có mức rủi ro cao hơn các cổ phiếu khác. Vì thế, nhà đầu tư sẽ không bỏ vốn đầu tư vào cổ phiếu trừ khi suất sinh lợi kỳ vọng là tương ứng với rủi ro. Các công thức tính giá trị hiện tại đã thảo luận trước đây có thể tính đến các tác động của rủi ro đối với giá trị, nhưng chúng tôi lại chưa cho bạn biết một cách cụ thể. Do đó, hãy tạm chấp nhận rằng rủi ro được đưa vào phần thảo luận sau đây một cách trực giác và lỏng lẻo. Chương 7 sẽ giải quyết vấn đề rủi ro một cách cẩn thận hơn. Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Phân tích tài chính Bài đọc Nguyên lý tài chính công ty – 6 th ed. Ch. 4: Định giá cổ phiếu thường Richard A. Brealey, Stewart C. Myers 2 Biên dịch: Nguyên Vũ Hiệu đính: Đình Khôi 4.1 CỔ PHIẾU ĐƢỢC MUA BÁN NHƢ THẾ NÀO? Công ty General Electric (GE) có 3,3 tỷ cổ phần, và tại lần kiểm đếm vừa qua những cổ phần này do 500,000 cổ đông sở hữu. Cổ đông gồm có các quỹ hưu trí và các công ty bảo hiểm lớn, mỗi đơn vị sở hữu vài triệu cổ phần, cũng như các cá nhân mỗi người chỉ sở hữu một ít cổ phần. Nếu bạn sở hữu một cổ phiếu GE, thì có nghĩa là bạn sở hữu 0