1쪽
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGÔ THỊ THU HẰNG ǀ LÊ THANH HÀ Chủ biên: LÊ THANH HÀ BÀI GIẢNG PHÂN TÍCH BÁO CÁO KẾ TOÁN HÀ NỘI – 2021
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGÔ THỊ THU HẰNG ǀ LÊ THANH HÀ Chủ biên: LÊ THANH HÀ BÀI GIẢNG PHÂN TÍCH BÁO CÁO KẾ TOÁN HÀ NỘI – 2021
LỜI NÓI ĐẦU Trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường có sự tham gia điều tiết của Nhà nước, hoạt động giao dịch tài chính trên mọi lĩnh vực giữa các doanh nghiệp, các tổ chức cơ quan và các cá nhân diễn ra hết sức sôi động. Trong bối cảnh như vậy mọi giao dịch tài chính đều cần dựa trên cơ sở các phân tích tài chính mang tính chất khoa học và hợp lý, để từ đó có thể đưa ra được các quyết định tài chính phù hợp. Trong bối cảnh hiện này, hoạt động phân tích báo cáo tài chính hướng tới đa dạng mục tiêu như ra quyết định đầu tư, quyết định quản trị doanh nghiệp và các quyết định liên quan đến thanh tra, kiểm tra thông tin tài chính. Phân tích báo cáo kế toán là nền tảng để các nhà đầu tư, ngân hàng và các tổ chức có hoạt động tài chính khác chủ động đưa ra các quyết định đầu tư tài chính. Phân tích báo cáo kế toán còn là công cụ không thể thiếu đối với cán bộ quản lý nhà nước, cán bộ thanh tra, kiểm tra tài chính để có thể nhận diện các rủi ro đối với hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Trong quản trị nội bộ doanh nghiệp, việc phân tích các báo cáo kế toán là hết sức quan trọng để nắm bắt và điều tiết mọi hoạt động tài chính trong doanh nghiệp. Từ đó có thể thấy, nhu cầu hiểu biết về phân tích báo cáo kế toán cần thiết ở nhiều đối tượng khác nhau, từ quản lý doanh nghiệp, tới nhân viên kế toán, nhân viên tài chính, người làm kiểm toán, người làm công tác thẩm định báo cáo tài chính của doanh nghiệp, cơ quan quản lý của Nhà nước… Nhằm bắt kịp với xu thế phát triển kinh tế xã hội, và xu thế phát triển về quản lý nói chung và quản trị doanh nghiệp nói riêng. Việc trang bị cho người học các kiến thức chuyên ngành liên quan tới phân tích báo cáo kế toán nhằm đưa ra các quyết định hợp lý là rất cần thiết. Vì vậy, cuốn bài giảng này hướng tới hệ thống hóa lý luận và phương pháp phân tích báo cáo kế toán trong đó bao gồm cả báo cáo tài chính và báo cáo kế toán quản trị có kèm theo các dẫn chứng thực tế về việc áp dụng các phương pháp vào phân tích báo cáo kế toán của doanh nghiệp. Từ đó, giúp người học phần nào nắm được những vấn đề cơ bản và nâng cao trong phân tích báo cáo kế toán và thành thạo các kỹ năng phân tích báo cáo kế toán trong doanh nghiệp. CHỦ BIÊN TS. Ngô Thị Thu Hằng iii
MỤC LỤC Chương 1. TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO KẾ TOÁN............................... 1 1.1. THÔNG TIN KẾ TOÁN CHO CÁC QUYẾT ĐỊNH SXKD..................................... 1 1.1.1. Nhu cầu thông tin kế toán cho các quyết định SXKD.......................................... 1 1.1.2. Hệ thống báo cáo kế toán ....................................................................................... 2 1.1.3. Tiêu chuẩn thông tin kế toán hữu ích..................................................................... 3 1.2. MỤC ĐÍCH VÀ ĐỊNH HƯỚNG TRONG PHÂN TÍCH BÁO CÁO KẾ TOÁN............................................................................................................................... 6 1.2.1. Mục đích của phân tích báo cáo kế toán................................................................ 6 1.2.2. Định hướng trong phân tích báo cáo kế toán ........................................................ 7 1.3. CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH BÁO CÁO KẾ TOÁN.................................... 9 1.3.1. Phân tích so sánh ..................................................................................................... 9 1.3.2. Phân tích cơ cấu .................................................................................................... 11 1.3.3. Phương pháp liên hệ, đối chiếu............................................................................ 11 1.3.4. Phương pháp phân tích nhân tố............................................................................ 12 1.3.5. Phương pháp thay thế liên hoàn........................................................................... 12 1.3.6. Phương pháp số chênh lệch.................................................................................. 13 1.3.7. Phương pháp cân đối............................................................................................. 13 1.3.8. Phương pháp phân tích dự báo............................................................................. 14 BÀI TẬP CHƯƠNG 1.............................................................................................................. 18 Chương 2. PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH ............................................................ 23 2.1. TỔNG QUAN VỀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP................... 23 2.1.1. Nội dung báo cáo tài chính................................................................................... 23 2.1.2. Mối liên hệ giữa các báo cáo tài chính ................................................................ 29 2.1.3. Nơi nhận báo cáo tài chính ................................................................................... 31 2.1.4. Mục đích của phân tích báo cáo tài chính ........................................................... 31 2.2. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN VÀ CÁC NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN ÁP DỤNG............................................................................. 32 2.2.1. Vai trò của các nguyên tắc kế toán....................................................................... 32 2.2.2. Các yêu cầu về chất lượng của thông tin kế toán................................................ 32 2.2.3. Các nguyên tắc kế toán được thừa nhận.............................................................. 33 2.2.4. Ảnh hưởng của các nguyên tắc kế toán ............................................................... 34 2.2.5. Ảnh hưởng của các phương pháp kế toán ........................................................... 39 2.3. NỘI DUNG PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH.................................................. 44 2.3.1. Phân tích kết quả hoạt động và khả năng tăng trưởng........................................ 44 2.3.2. Phân tích tài sản, cơ cấu vốn và khả năng tự tài trợ............................................ 53 2.3.3. Phân tích dòng tiền và khả năng thanh toán........................................................ 57 BÀI TẬP CHƯƠNG 2.............................................................................................................. 61 iv
Chương 3. PHÂN TÍCH BÁO CÁO KẾ TOÁN QUẢN TRỊ.......................................... 64 3.1. HỆ THỐNG BÁO CÁO KẾ TOÁN QUẢN TRỊ...................................................... 64 3.1.1. Thông tin kế toán cho các nhà quản trị................................................................ 64 3.1.2. Hệ thống các báo cáo kế toán quản trị................................................................. 66 3.2. NỘI DUNG PHÂN TÍCH BÁO CÁO KẾ TOÁN QUẢN TRỊ PHỤC VỤ NHÀ QUẢN LÝ .................................................................................................................. 68 3.2.1. Nhà quản lý cần những thông tin kế toán gì?...................................................... 68 3.2.2. Các nhóm báo cáo phục vụ chức năng quản lý................................................... 68 3.3. KỸ NĂNG PHÂN TÍCH BÁO CÁO KẾ TOÁN QUẢN TRỊ................................. 78 BÀI TẬP CHƯƠNG 3.............................................................................................................. 80 TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................................ 83 v
DANH MỤC VIẾT TẮT SXKD Sản xuất kinh doanh BCTC Báo cáo tài chính CĐKT Cân đối kế toán DN Doanh nghiệp HĐKD Hoạt động kinh doanh LCTT Lưu chuyển tiền tệ KQKD Kết quả kinh doanh CNTT Công nghệ thông tin VCĐ Vốn cố định VLĐ Vốn lưu động HTK Hàng tồn kho BQ Bình quân vi
Chương 1 TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO KẾ TOÁN Chương 1 giới thiệu tổng quan về phân tích báo cáo kế toán bao gồm thông tin kế toán cho các quyết định sản xuất kinh doanh, mục đích và định hướng trong phân tích báo cáo kế toán, và các phương pháp sử dụng trong phân tích báo cáo kế toán. Nội dung chương này giúp người học hiểu biết tổng quan về lý luận liên quan tới phân tích báo cáo kế toán và phương pháp sử dụng trong phân tích báo cáo kế toán. 1.1. THÔNG TIN KẾ TOÁN CHO CÁC QUYẾT ĐỊNH SXKD 1.1.1. Nhu cầu thông tin kế toán cho các quyết định SXKD Trong điều kiện kinh tế thị trường, có sự cạnh tranh và cạnh tranh ngày càng gay gắt, thì việc chớp lấy cơ hội kinh doanh phụ thuộc rất lớn vào thời điểm đưa ra các quyết định và điều đó quyết định sự thành công, hay thất bại của doanh nghiệp. Để đưa ra các quyết định phù hợp, nhà quản trị phải có đủ thông tin cần thiết, trong đó bao gồm thông tin trong và ngoài doanh nghiệp. Hệ thống thông tin rất đa dạng và phong phú phức tạp, cũng như thông tin có thể được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau. Để đảm bảo chất lượng thông tin nhà quản trị cần thiết phải xác định yêu cầu đối với thông tin kế toán cung cấp. Từ đó, có thể tổ chức thu thập xử lý thành các thông tin phù hợp và hữu ích cho nhà quản lý. Kế toán là một bộ phận cấu thành quan trọng của hệ công cụ quản lý kinh tế tài chính, có vai trò quản lý, điều hành và kiểm soát các hoạt động kinh tế tài chính trong doanh nghiệp, có vai trò cung cấp thông tin để thực hiện mục tiêu quản lý doanh nghiệp nhằm đạt được hiệu quả cao nhất. Các thông tin do kế toán cung cấp cần thiết với nhu cầu của nhiều đối tượng sử dụng trong việc ra quyết định. Những người ra quyết định đều muốn quá trình ra quyết định có nhiều khả năng nhất để hoàn thành các mục tiêu của họ bằng cách sử dụng thông tin kế toán. Thông tin kế toán có ảnh hưởng rất lớn trong việc ra quyết định của các nhà quản trị do thông tin kế toán có một số đặc tính như tính chính xác cao, kịp thời và hữu ích nhất so với những thông tin từ những lĩnh vực chuyên ngành khác. Thông tin kế toán luôn phản ánh tình hình thực tế theo những tiêu chuẩn, chuẩn mực, phương pháp quy định mang tính thống nhất cao và được thể hiện khá rộng rãi phổ biến. Đặc biệt trong môi trường toàn cầu hóa về kinh tế ngày càng phát triển như hiện nay, nhu cầu về thông tin kế toán phải linh hoạt, kịp thời, đơn giản, hữu ích giúp cho các nhà quản trị có quyết định kịp thời, đúng đắn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Như vậy, DN hoạt động trong nền kinh tế với mục tiêu lợi nhuận và luôn có mối quan hệ tương tác với nhiều các tổ chức/cá nhân khác. Kết quả hoạt động của DN phụ thuộc vào các quyết định của các nhà quản lý các cấp trong DN, cũng như quyết định của các tổ chức/cá nhân có liên quan. Để các quyết định được đảm bảo một cách phù 1
hợp, mang lại lợi ích cho các bên liên quan thì quyết định đó phải được dựa trên các thông tin chính xác về tình hình tài chính của đơn vị. 1.1.2. Hệ thống báo cáo kế toán Báo cáo kế toán là sản phẩm của một trong các phương pháp của kế toán, được sử dụng để thực hiện các chức năng phản ánh và kiểm tra đối với đối tượng kế toán trong nền kinh tế vận hành theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung. Báo cáo kế toán định kỳ là những báo cáo tổng hợp nhất về tình hình tài sản, công nợ và nguồn vốn, cũng như tình hình tài chính, kết quả kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp nhằm phục vụ các yêu cầu thông tin cho việc đề ra các quyết định của chủ doanh nghiệp, hội đồng quản trị doanh nghiệp, nhà đầu tư, người cho vay hiện tại, tương lai và các cơ quan, tổ chức có chức năng kiểm tra, thanh tra đối với thông tin tài chính, kế toán của doanh nghiệp. Báo cáo kế toán là phương tiện để truyền tải, cung cấp thông tin kế toán đến các đối tượng sử dụng thông tin. Báo cáo kế toán là báo cáo được lập trên cơ sở tổng hợp số liệu, thông tin của kế toán. Báo cáo kế toán có rất nhiều loại và tùy từng doanh nghiệp. Về cơ bản có thể phân loại báo cáo kế toán theo các tiêu chí như sau: Phân loại Báo cáo kế toán - Căn cứ vào nội dung kinh tế và mục đích sử dụng: Báo cáo kế toán tài chính (BCTC) Báo cáo kế toán quản trị - Căn cứ vào kỳ lập báo cáo: Báo cáo kế toán định kỳ Báo cáo kế toán thường xuyên (báo cáo nhanh) - Căn cứ vào cơ sở lập báo cáo: Báo cáo kế toán thực hiện Báo cáo kế toán dự toán (dự báo) Mục đích của báo cáo tài chính được Ủy ban chuẩn mực kế toán quốc tế (IASB) xác định là cung cấp thông tin về tình hình tài chính (chủ yếu trong bảng cân đối kế toán); kết quả hoạt động kinh doanh (Cung cấp trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh) và những thay đổi về tình hình tài chính của doanh nghiệp, giúp đánh giá các hoạt động kinh doanh, đầu tư tài chính trong kỳ, giúp dự đoán khả năng tạo ra tiền và nhu cầu sử dụng tiền trong tương lai (Báo cáo lưu chuyển tiền tệ). Mục đích của báo cáo tài chính được xác định tại chuẩn mực số 21 (Chuẩn mực Kế toán) - Trình bày báo cáo tài chính tại điều 5 khoản mục quy định chung là “Báo cáo tài chính dùng để cung cấp thông tin về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các luồng tiền của một doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu quản lý của chủ doanh nghiệp, cơ quan Nhà nước và nhu cầu hữu ích của những người sử dụng trong việc đưa ra các 2
앞 8페이지만 표시됩니다. 전체를 보려면 자료를 다운로드하세요.
댓글이 없습니다. 첫 댓글을 남겨보세요!
댓글 (0)
댓글이 없습니다. 첫 댓글을 남겨보세요!