lêi më ®Çu F. Enghen ®· kh¼ng ®Þnh: “Kh«ng câ c¬ sê v¨n minh Hi L³p v¯ ®Õ quçc La M± th× tuyÖt nhiªn kh«ng câ Ch©u ¢u hiÖn ®³i”. VËy häc tËp Enghen chóng ta cã thÓ ®Æt vÊn ®Ò: “NÕu kh«ng câ v¨n minh cå ®³i Trung Quçc th× kh«ng câ n­íc ViÖt Nam ng¯y nay”. Nãi ®Õn nÒn v¨n minh cæ ®¹i Trung Quèc th× qu¶ lµ réng lín. BiÕt bao nhiªu hÖ t- t-ëng xuÊt hiÖn vµ tån t¹i m·i cho ®Õn ngµy nay. Tõ thuyÕt ©m d-¬ng ngò hµnh, häc thuyÕt cña Khæng Tö, L·o tö... ThÕ nh-ng trong c¸c häc thuyÕt Êy, kh«ng ai cã thÓ chèi c·i ®-îc r»ng häc thuyÕt Nho gia. Nhµ ng-êi ph¸t khëi ph¸t lµ Khæng tö lµ cã vÞ trÝ quan träng h¬n hÕt trong lÞch sö ph¸t triÓn cña Trung Quèc nãi chung vµ c¸c n-íc §«ng Nam ¸ nãi riªng. KÓ tõ lóc xuÊt hiÖn tõ vµi thÕ kû tr-íc c«ng nguyªn cho ®Õn thêi nhµ H¸n (H¸n Vò §Õ) Nho gi¸o ®· chÝnh thøc trë thµnh hÖ t- t-ëng ®éc t«n vµ lu«n lu«n gi÷ vÞ trÝ ®ã cho ®Õn ngµy cuèi cïng cña chÕ ®é phong kiÕn. §iÒu ®ã ®· minh chøng râ rµng: Nho gi¸o h¼n ph¶i cã nh÷ng gi¸ trÞ tÝch cùc ®Æc biÖt, nÕu kh«ng sao nã cã thÓ cã søc sèng m¹nh mÏ ®Õn nh- vËy. Tõ ®Çu thÕ kû XX ®Õn nay, rÊt nhiÒu ng-êi ®· phª ph¸n ®¹o Nho, tè c¸o tÝnh chÊt b¶o thñ, phi khoa häc cña nã. Nh-ng nÕu lÊy quan ®iÓm lÞch sö mµ xem xÐt, ë thÕ kû XX râ rµng Nho gi¸o lµ cæ hñ nh-ng ë giai ®o¹n tr-íc cã vËy kh«ng. Vµo thÕ kû X trªn b¸n ®¶o §«ng D-¬ng cã 3 v-¬ng quèc: §¹i ViÖt, Cham Pa, Khmer, lùc l-îng ngang nhau. DÇn dÇn §¹i ViÖt chiÕm -u thÕ, võa ®ñ søc chèng l¹i phong kiÕn ph-¬ng B¾c, võa khai hoang Nam TiÕn, ¸t h¼n 2 v-¬ng quèc kia. Ph¶i ch¨ng ®¹o Nho ®· ®ãng mét vai nhÊt ®Þnh trong sù h×nh thµnh t-¬ng quan lùc l-îng Êy. Ph¶i ch¨ng chóng ta ®· du nhËp ®¹o Nho cña Trung Quèc råi sau ®ã biÕn thµnh mét c«ng cô chèng laÞ. BiÖn chøng lÞch sö lµ nh- thÕ. Nho gi¸o lµ c«ng cô ®Ó phong kiÕn ph-¬ng B¾c dïng ®Ó lÖ thuéc c¸c d©n téc kh¸c, nh-ng võa lµ c«ng cô gióp c¸c d©n téc chèng l¹i Trung Quèc. ChÝnh v× ý nghÜa vµ vai trß to lín cña Nho gi¸o ®èi víi tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña Trung Quèc vµ ViÖt Nam nªn em cã høng thó ®Æc biÖt víi ®Ò tµi “Nh÷ng t- t-ëng c¬ b¶n cña nho gi¸o vµ ¶nh h-ëng cña nã ë n-íc ta“.Néi dung ®Ò tµi ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt luËn gåm 2 phÇn: PhÇn I: TiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña Nho gi¸o vµ mét sè néi dung chÝnh cña nã. PhÇn II: ¶nh h-ëng cña Nho gi¸o tíi ®êi sèng v¨n ho¸ ViÖt Nam. PhÇn I Vµi nÐt vÒ tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña Nho gi¸o vµ mét sè néi dung tÝch cùc cña nã. I. Vµi nÐt vÒ tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña Nho gi¸o. Nãi ®Õn Nho gi¸o th× viÖc ®Çu tiªn kh«ng thÓ kh«ng nh¾c tíi: ®ã lµ Khæng Tö. Ng-êi ta b×nh luËn khen tÆng Khæng Tö ra sao ®Òu kh«ng thÓ gäi lµ qu¸ lêi, tr-íc ®©y h¬n 2000 n¨m, ®¹i sö häc gia T- M· Thiªn khi ®i th¨m Khóc Phô quª h-¬ng cða Khång Tõ tông c°m kh²i viÕt: “Khång Tõ ²o v°i, truyÒn h¬n 10 ®êi, ®-îc c¸c häc trß coi lµ tæng s-, tõ thiªn tö, v-¬ng hÇu ®Õn th÷ d©n ®Òu coi «ng l¯ bËc chÝ th²nh”. N¨m1982, mèt hãc gi° Mü viÕt “H¯nh vi cao quý v¯ t￾t-ëng lý luËn ®¹o ®øc cña Khæng Tö, kh«ng chØ ¶nh h-ëng tíi Trung Quçc m¯ cßn °nh h­êng t­âi trÇn nh©n lo³i” Khång Tõ lµ ng-êi n-íc Lç thêi Xu©n Thu tªn lµ Kh©u, tù lµ Träng Ni. Tõ thiÕu niªn ®Õn 30 tuæi, Khæng Tö chuyªn cÇn häc tËp vµ tËp luyÖn n¾m v÷ng c¸c tri thøc vÒ lÔ nghi, ©m nh¹c, x¹ tiÔn, ngù x¹, th-, sè lµ sau ngµnh tri thøc c¨n b¶n thêi Êy. Sau ®ã «ng ®i gi¶ng d¹y bèn ph-¬ng, nghiªn cøu häc vÊn trong vµi chôc n¨m råi san ®Þnh, biªn so¹n c¸c s¸ch ®-îc ®êi sau gäi lµ lôc kinh nh- Thi, Th-, LÔ, Nh¹c, DÞch, Xu©n Thu. Khæng Tö sèng trong thêi kú thay ®æi lín, biÕn ®éng lín. Tõ l©u, thiªn tö nhµ Chu ®· mÊt hÕt uy quyÒn, quyÒn lùc r¬i vµo tay c¸c vua ch- hÇu, côc thÓ x· héi biÕn chuyÓn thay ®æi nhanh chãng, ng-êi ta mçi ng-êi chän cho m×nh nh÷ng th¸i ®é sèng kh¸c nhau. Lµ mét triÕt nh©n th¸i ®é cña Khæng Tö hÕt søc phøc t¹p, «ng võa hoµi cæ, võa sïng th-îng ®æi míi. Trong t©m tr¹ng ph©n v©n, dÇn dÇn «ng h×nh thµnh t- t-ëng lÊy nh©n nghÜa ®Ó gi÷ v÷ng sù tån t¹i chung vµ khai s¸ng hÖ thèng t￾t-ëng lín nhÊt thêi Tiªn TÇn lµ häc ph¸i Nho gi¸o t¹o ¶nh h-ëng s©u s¾c tíi x· héi Trung Quèc.

Lire le document entier