Page 1
Facebook: @ThiNganHang www.facebook.com/ThiNganHang I. HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Hệ thống chính trị ở VN được hình thành trong tiến trình cách mạng và thực sự ra đời từ cách mạng tháng 8 năm 1945, sau khi lật đổ nền thống trị của thực dân, phong kiến, thiết lập Nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân đầu tiên ở khu vực Đông nam á. Đó là hệ thống chính trị mang tính chất dân chủ nhân dân (xét nhiệm vụ, kết cấu, hoạt động). Hệ thống chính trị dân chủ nhân dân chuyển sang làm nhiệm vụ có tính chất XHCN ở miền Bắc từ năm 1954 và trong phạm vi cả nước vào năm 1975. Hệ thống chính trị XHCN việt nam bao gồm các cấu thành thực hiện quyền lực chính trị sau: 1. Đảng cộng sản việt nam: đội tiên phong của giai cấp công nhân, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, vừa là bộ phận hợp thành, vừa là lực lượng lãnh đạo hệ thống chính trị xhcn. Sự lãnh đạo của Đảng cộng sản đối với hệ thống chính trị là điều kiện cần thiết và tất yếu để đảm bảo cho hệ thống chính trị giữ được bản chất giai cấp công nhân, đảm bảo mọi quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Bìa học kinh nghiệm của cải tổ, cải cách cho thấy, khi Đảng CS không giữ được vai trò lãnh đạo hệ thống chính trị, sẽ dẫn đến hậu quả làm rối loạn hệ thống chính trị, xã hội, quyền lực chính trị sẽ không còn trong tay nhân dân và chế độ xã hội thay đổi. Để thực hiện vai trò lãnh đạo của mính, một mặt Đảng phải phát huy vai trò chủ động sáng tạo của các cơ quan nhà nước, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức chính trị - xã hội, khắc phục tệ quan liêu, độc đoán, chuyên quyền bao biện, làm thay… mặc khác, Đảng, tổ chức đảng không được buông trôi lãnh đạo, mất cảnh giác trước những luận điệu, cơ hội mỵ dân đòi Đảng phải trải mọi quyền lực cho nhà nước và nhân dân. Thực chất cả những đòi hỏi đó chỉ nhằm chia rẽ Đảng và làm thay chế độ. Ở vài nước XHCN, trong những điều kiện lịch sử cụ thể của đất nước, đã hình thành hệ thống chính trị đa đảng. Đó là các đảng liên minh của Đảng CS thừa nhận sự lãnh đạo của Đảng CS chứ không phải là đối lập đảng. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, thành lập đảng đối lập là nguy cơ trực tiếp để mất chính quyền vào tay các lực lượng thù địch với CNXH. Chủ nghĩa đế quốc đang lợi dụng chiêu bài đa đảng, đa nguyên chính trị, dân chủ nhằm xóa bỏ các nước XHCN bằng “diễn biến hòa bình”. 2. Nhà nước CHXHCN trong hệ thống chính trị: là tổ chức quyền lực thể hiện và thực hiện ý chí, quyền lực của nhân dân, thay mặt nhân dân, chị trach nhiệm trước nhân dân quản lý toàn bộ hoạt động của đời sống xã hội. Mặt khác, Nhà nước chịu sự lãnh đạo chính trị của giai cấp công nhân, thực hiện đười lối chính trị của giai cấp công nhân, thông qua đội tiền phong là Đảng CS. Nhà nước XHCN Việt Nm là tổ chức trung tâm thực hiện quyền lực chính trị, là trụ cột của hệ thống chính trị, là bộ máy tổ chức quản lý kinh tế, văn hóa xã hội, thực hiện chức năng đối nội và đối ngoại. Quản lý xã hội chủ yếu bằng pháp luật, Nhà nước phải có đủ quyền lực, đủ năng lực định ra pháp luật và năng lực tổ chức quản lý các mặt của đời sống xã hôi bằng pháp luật. Để nhà nước hoàn thành nhiệm vụ quản lý xã hội bằng pháp luật, thực hiện quyền lực nhân dân, phải luôn luôn chăm lo kiện toàn các cơ quan nhà nước, với cơ cấu gọn nhẹ, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả, với đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất chính trị vững vàng, năng lực chuyên môn giỏi, thường xuyên giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật; có cơ chế và biện pháp ngăn ngừa tệ quan lieu, tham nhũng, lộng quyền, vô trách nhiệm…. của đội ngũ cán bộ, công chức ; nghiêm trị những hành vi hành động gây rối, thù địch; phát huy vai trò làm chủ của nhân dân, tổ chức xã hội, xây dựng và tham gia quản lý nhà nước… Nhấn mạnh vai trò của nhà nước XHCN, thực hiện quản lý xã hội bằng pháp luật cần thấy rằng: www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1
Page 2
Facebook: @ThiNganHang www.facebook.com/ThiNganHang Một là, toàn bộ hoạt động của cả hệ thống chính trị, kể cả sự lãnh đọa của Đảng cũng phải trong khuôn khổ pháp luật hiện hành, chống mọi hành động lộng quyền coi thường pháp luật; Hai là, có mối liên hệ thường xuyên và chặt chẽ giữa Nhà nước và nhân dân, lắng nghe và tôn trọng ý kiến của nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, quản lý đất nước vì lợi ích của nhân dân, chứ không phải vì các cơ quan và công chức nhà nước; Ba là, không có sự đối lập giữa nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng và tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, mà phải đảm bảo sự thống nhất để làm tăng sức mạnh lẫn nhau. Tính hiệu lực và sức mạnh của Nhà nước chính là thể hiện hiệu quả lãnh đạo của Đảng. 3. Các tổ chức chính trị - xã hôi và đoàn thể nhân dân đại diện cho lợi ích các cộng đồng xã hội khác nhau tham gia vào hệ thống chính trị XHCN tùy theo mục đích tôn chỉ, tính chất. Ở các nước XHCN khác nhau, tổ chức này rất phong phú và hoàn toàn không giống nhau; nội dung, hình thức và phương thức hoạt động cũng rất đa dạng và sinh động. Các tổ chức đó có nhiệm vụ giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức… động viên, phát huy tính tích cực xã hội của các tầng lớp nhân dân, góp phần tích cực thực hiện dân chủ và đổi mới xã hội; chăm lo lợi ích chính đáng của các thành viên; tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội. giữ vững và tăng cường mối liên hệ mật thiết giữa Đảng, nhà nước và nhân dân. Trong thực tế hiện nay cần phải tránh xu hướng biến các tổ chức này thành tổ chức hành chính, quan lieu, dựa vào sự bao cấp của Nhà nước, không thể hiện được tính tích cực, đa dạng, đặc thù của mình trong tổ chức và hoạt động. 4. Vai trò của nhân dân trong thực hiện quyền lực chính trị Nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử, là lực lượng quyết định trong quá trình cải biến xã hội. Vai trò quyết định của nhân dân thể hiện trên các mặt chủ yếu sau: - Nhân dân là lực lượng cơ bản sản xuất ra của cải vật chất, của cải tinh thần, góp phần vào sự tồn tại và phát triển của xã hội. - Nhân dân là chủ thể của mọi quá trình cải biến xã hội. - Lợi ích của nhân dân là động lực cơ bản của cách mạng xã hội, của những quá trình cải biến xã hội. Trên phương diện quyền lực chính trị, nhân dân vừa là chủ thể vừa là khách thể của quyền lực chính trị. Tương quan chủ thể, khách thể quyền lực chính trị của nhân dân trong các xã hội cũng rất khác nhau. Trong xã hội nô lệ, phong kiến, nhân dân (chủ yếu là người lao động) chỉ là khách thể của quyền lực chính trị - quyền lực nhà nước. Trong xã hội hiện đại, do sự phát triển của dân chủ, vai trò chính trị của nhân dân tăng lên. Nhân dân không chỉ là khách thể mà còn là chủ thể của quyền lực chính trị. Sự tham gia của nhân dân vào đời sống chính trị vừa với tư cách cá nhân, vừa có tính nhóm của cộng đồng, vừa thông qua những tổ chức, cơ quan mà họ là những thành viên; với nhiều phương thức khác nhau, trực tiếp hoặc gián tiếp vào cơ cấu chính trị và cơ cấu quyền lực chính trị của xã hội. nhân dân tham gia vào các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội để thông qua hoạt động của tổ chức chi phối quyền lực nhà nước, thực hiện lợi ích cho tổ chức và cho bản thân. Nhân dân tham gia vào đời sống chính trị với nhiều hình thức như: thông qua hoạt động bầu cử các đại biểu vào các cơ quan quyền lực nhà nước, hoạt động trưng cầu ý kiến cử tri vào những chính sách, quyết định của nhà nước, hoạt động kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ quan và công chức nhà nước… Nhân dân ở nước ta hiện nay, chủ yếu là giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và tầng lớp tri thức, Tất cả quyền lực đều thuộc về nhân dân. Nhân dân thực hiện quyền lực của mình chủ yếu thông qua Nhà nước, Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, dưới sự lãnh đạo của Đảng CS www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2
Page 3
Facebook: @ThiNganHang www.facebook.com/ThiNganHang Việt Nam. Ngoài nhà nước, nhân dân thực hiện quyền lực chính trị thông qua tổ chức Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và thông qua tư cách cá nhân công dân, cử tri vào việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng, vào việc xây dựng và hoàn thiện nhà nước Cộng Hòa xã hội chủ nghĩa việt nam, vì lợi ích xã hội, lợi ích tổ chức và lợi ích cá nhân; vì một mục đích: dân giầu nước mạnh, xã hội, công bằng, dân chủ, văn minh. Với quá trình hoạt động của mình, hệ thống chính trị việt nam đã góp quyết định vào việc hoàn thành cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân, thống nhất Tổ quốc và xây dựng được những cơ sở vật chất kỹ thuật ban đầu của CNXH, bước đầu xây dựng nền dân chủ XHCN. Bên cạnh những thành tựu to lớn đã đạt được, hệ thống chính trị cũng bộc lộ những yếu kém, khuyết điểm. Đảng CS Việt Nam đã đề ra đường lối đổi mới và dân chủ hóa đời sống xã hội. Từ đó đến nay, chúng ta đã làm được một số việc trong lĩnh vực đổi mới kinh tế và kiện toàn hệ thống chính trị; bước đầu tiến hành đổi mới tổ chức và phương thức lãnh đạo của Đảng, cải cách bộ máy nhà nước, cải cách nền hành chính nhà nước, đổi mới tổ chức và phương thực hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội. Tuy nhiên, những thành tựu đạt được còn hạn chế. Cho đến nay, việc đổi mới hệ thống chính trị phù hợp với cơ chế mới còn chậm; nhiều tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội chưa xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, còn lúng túng về phương thức hoạt động và xây dựng tổ chức, đặc biệt là trong quan hệ với các cơ quan hành chính nhà nước; quyền làm chủ của nhân dân chưa được tôn trọng và phát huy đầy đủ; cơ chế, pháp luật về đảm bảo quyền lực thuộc về nhân dân chưa được hoàn thiện. Nhiều Nghị quyết đại hội Đảng và nghị quyết Trung ương tiếp tục khẳng định những phương hướng và nội dung cơ bản của việc đổi mới hệ thống chính trị, dân chủ hóa đời sống xã hội, coi đó là một trong những nhiệm vụ quan trọng, cấp bách trong giai đoạn hiện nay: Một là, tiếp tục đổi mới tổ chức, phương thức lãnh đạo của Đảng, xây dựng và chính đốn Đảng, làm cho Đảng, tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh ngang tầm với nhiệm vụ mới. Đảng phải thực sự vững mạnh cả về chính trị tư tưởng, tổ chức, thường xuyên tự đổi mới, nâng cao trình độ trí tuệ và năng lực lãnh đạo.. Hai là, tiếp tục cải cách và hoàn thiện Nhà nước; đổi mới tổ chức hoạt động Quốc hội; cải cách hành chính nhà nước; cải cách tư pháp; xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Ba là, tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, góp phần thực hiện dân chủ, chăm lo bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân, phát huy vai trò của nhân dân tham gia vào xây dựng Đảng, tham gia quản lý nhà nước; khắc phục tình trạng hành chính hóa về mặt tổ chức và hoạt động của các đoàn thể nhân dân; thể chế hóa (bằng pháp luật) quyền hạn, trách nhiệm, quan hệ, tổ chức và hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. Bốn là, triển khai thực hiện quy chế dân chủ trong các cơ quan nhà nước, cấp xã, phường, thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, các tổ chức chinh trị - xã hội và nhân dân, chống khuynh hướng tự do tùy tiện, vô chính phủ, cục bộ bản vị. II. BỘ MÁY NHÀ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 1. Khái niệm bộ máy nhà nước Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là tổ chức quyền lực chính trị của nhân dân Việt Nam, đại diện cho nhân dân thực hiện quản lý thống nhất mọi mặt hoạt động của đời sống xã hội trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại, Để thực hiện được www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3
Affichage des 3 premières pages. Téléchargez le document pour le voir en entier.
Commentaires (0)
Aucun commentaire pour le moment. Soyez le premier !