Génération de l'aperçu...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH ĐINH GIA KHANG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HẬU COVID LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Tài Chính – Ngân hàng Mã số ngành: 8340201 Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2026
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH ĐINH GIA KHANG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HẬU COVID LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Tài Chính – Ngân hàng Mã số ngành: 8340201 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS. TS NGUYỄN ĐỨC TRUNG Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2026
i LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là: Đinh Gia Khang Hiện là học viên khóa 26 – Lớp TCNH26_A4 – Niên khóa 2024 – 2026 của Trường đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh. Tôi xin cam đoan rằng Luận văn thạc sĩ " Quản trị rủi ro tín dụng trong Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam trong bối cảnh hậu Covid" là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của GS. TS Nguyễn Đức Trung. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề án này là trung thực và chưa từng được công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây. Các số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét và đánh giá đều do tôi tự thu thập từ các nguồn khác nhau, và các nguồn này đều được ghi rõ trong phần tài liệu tham khảo.Ngoài ra, trong bài viết có sử dụng một số nhận xét và đánh giá của các tác giả khác và các cơ quan tổ chức khác, và tất cả đều có trích dẫn và chú thích nguồn gốc cụ thể.” Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung bài viết của mình. TP. HCM, ngày ….. tháng ….. năm ……. Người thực hiện ĐINH GIA KHANG
ii LỜI CẢM ƠN Trước khi bắt đầu luận văn thạc sĩ của mình, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến quý Thầy Cô trường Đại học Ngân Hàng Thành phố Hồ Chí Minh đặc biệt là các thầy cô công tác ở Khoa Sau Đại Học. Trong quá trình học tập tại trường tôi đã nhận được sự hướng dẫn và giúp đỡ tận tình của các Thầy Cô. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Quý Thầy Cô đã cung cấp những kiến thức quý báu, kỹ năng cũng như chia sẻ những kinh nghiệm thực tế để tôi được trang bị một nền tảng kiến thức vững chắc khi ra trường. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến GS.TS Nguyễn Đức Trung, giảng viên hướng dẫn, người đã dành nhiều thời gian, tâm huyết và luôn tận tình định hướng cho tôi trong từng giai đoạn thực hiện đề án. Nhờ sự hướng dẫn sâu sát của Thầy, tôi mới có thể hoàn thành được bài luận văn thạc sĩ này một cách trọn vẹn. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn vô hạn đến bố mẹ của tôi - những người đã dành trọn tình thương, sự hy sinh và bao nỗ lực để tôi có được như ngày hôm nay. Mỗi bước đi trong hành trình học tập và cuộc sống của tôi đều in dấu công dưỡng dục, dạy dỗ và những lời động viên đầy yêu thương của bố mẹ. Nếu không có sự chở che và khích lệ ấy, tôi khó có thể vượt qua những thử thách trong quá trình hoàn thành đề tài nghiên cứu của mình. Tôi xin ghi nhớ và biết ơn mãi mãi. Dù đã cố gắng để làm tốt bài viết của mình nhưng do còn hạn chế về mặt kiến thức, thông tin thu thập cũng như giới hạn về không gian và thời gian mà đề án có thể còn những thiếu sót. Rất mong được sự thông cảm cũng như đóng góp ý kiến từ Thầy Cô và các anh chị trong đơn vị để bài viết được hoàn chỉnh hơn. Cuối cùng, tôi xin chúc quý Thầy Cô cùng các Anh, Chị trong đơn vị lời chúc sức khoẻ và thành công nhất. Tôi xin chân thành cảm ơn! Học viên thực hiện ĐINH GIA KHANG
iii TÓM TẮT LUẬN VĂN Luận văn này tập trung nghiên cứu công tác quản trị rủi ro tín dụng tại các Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam trong bối cảnh đại dịch COVID và giai đoạn hậu COVID. Nội dung nghiên cứu làm rõ tính cấp thiết của việc nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng khi COVID ảnh hưởng mạnh đến hoạt động sản xuất – kinh doanh, làm tăng rủi ro nợ xấu, đặc biệt tại các ngân hàng có nền tảng quản trị yếu. Trên cơ sở tổng hợp lý thuyết và nghiên cứu thực nghiệm trong nước và quốc tế, đề tài xác định khoảng trống nghiên cứu liên quan đến việc sử dụng các phương pháp định lượng hiện đại để lượng hóa tác động của COVID. Để đạt được mục tiêu, nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của các Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam trong giai đoạn 2015–2024, áp dụng mô hình Difference-in-Differences kết hợp phương pháp event-study và tác động cố định. Nguồn dữ liệu bao gồm báo cáo tài chính đã kiểm toán, báo cáo quản trị, dữ liệu từ Ngân hàng Nhà nước, IMF và World Bank. Các bước kiểm định như pre-trend test, placebo test được triển khai nhằm đảm bảo độ tin cậy của ước lượng. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các ngân hàng có nền tảng quản trị rủi ro tốt (thể hiện qua tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao trước COVID) có khả năng chống chịu tốt hơn trong giai đoạn khủng hoảng và hồi phục. Đồng thời, nghiên cứu xác định những hạn chế trong hoạt động quản trị rủi ro của một số Ngân hàng Thương mại Cổ phần. Từ các phát hiện định lượng và định tính, đề tài đề xuất các giải pháp nhằm củng cố năng lực quản trị rủi ro tín dụng, hoàn thiện cơ chế dự phòng, tăng cường cảnh báo sớm, nâng cao chất lượng thẩm định và quản trị danh mục tín dụng, góp phần bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng trong giai đoạn hậu COVID.
iv ABSTRACT This study examines credit risk management practices at Vietnamese Joint-Stock Commercial Banks in the context of the COVID pandemic and the post-pandemic recovery period. The research highlights the urgency of strengthening credit risk management capacity, given that COVID severely disrupted business operations and heightened non-performing loan risks, particularly among banks with weaker governance foundations. By synthesizing relevant theoretical frameworks and empirical studies both domestically and internationally, the study identifies a research gap concerning the application of modern quantitative methods to quantify the impact of COVID on credit risk. To achieve its objectives, the study employs a panel dataset of Vietnamese Joint- Stock Commercial Banks for the period 2015–2024 and applies a Difference-in- Differences model combined with an event-study approach and fixed effects. The dataset consists of audited financial statements, governance reports, and secondary data from the State Bank of Vietnam, the IMF, and the World Bank. Robustness checks, including pre-trend tests and placebo tests, are conducted to ensure the reliability of the estimations. The findings indicate that banks with stronger pre-COVID credit risk management capacities—reflected in higher non-performing loan coverage ratios— demonstrated greater resilience during the crisis and subsequent recovery. Meanwhile, the study also identifies existing shortcomings in credit risk management across several joint-stock commercial banks. Based on both quantitative and qualitative evidence, the thesis proposes a set of policy and managerial recommendations aimed at strengthening credit risk management capabilities, improving provisioning mechanisms, enhancing early-warning systems, and advancing credit appraisal and portfolio management practices, thereby contributing to the stability of the banking system in the post-COVID period.
v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BẮNG TIẾNG ANH Ký hiệu Từ đầy đủ (Tiếng Anh) Tên đầy đủ CAR Capital Adequacy Ratio Tỷ lệ an toàn vốn LDR Loan‑to‑Deposit Ratio Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi ROE Return on Equity Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu ROA Return on Assets Tỷ suất sinh lợi trên tài sản LoanGrowth Loan Growth Tăng trưởng tín dụng NPL Non‑Performing Loan Nợ xấu LLP Loan Loss Provision Dự phòng rủi ro tín dụng LLP/NPL Loan Loss Provision to Non‑Perfo Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng rming Loan ratio trên nợ xấu CAP Capitalization ratio (Equity‑to‑Tot Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài al‑Assets) sản LTA Liabilities‑to‑Total‑Assets ratio Tỷ lệ tổng nợ trên tổng tài sản LP_pre Pre‑crisis Loan Loss Provision cov Tỷ lệ bao phủ dự phòng rủi ro tín erage ratio dụng trước khủng hoảng DID Difference‑in‑Differences Hiệu số khác biệt GMM Generalized Method of Moments Phương pháp Moment tổng quát GLS Generalized Least Squares Bình phương nhỏ nhất tổng quát OLS Ordinary Least Squares Bình phương nhỏ nhất thông thường FEM Fixed Effects Model Mô hình hiệu ứng cố định REM Random Effects Model Mô hình hiệu ứng ngẫu nhiên PD Probability of Default Xác suất vỡ nợ LGD Loss Given Default Mức tổn thất khi vỡ nợ EAD Exposure at Default Dư nợ tại thời điểm vỡ nợ IRB Internal Ratings‑Based approach Phương pháp xếp hạng nội bộ
vi ICAAP Internal Capital Adequacy Assess Quy trình đánh giá mức độ đủ ment Process vốn nội bộ CET1 Common Equity Tier 1 Vốn cơ sở cấp 1 thông thường LCR Liquidity Coverage Ratio Tỷ lệ bao phủ thanh khoản NSFR Net Stable Funding Ratio Tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội CPI Consumer Price Index Chỉ số giá tiêu dùng FSB Financial Stability Board Hội đồng Ổn định Tài chính BCBS Basel Committee on Banking Sup Ủy ban Basel về Giám sát Ngân ervision hàng BIS Bank for International Settlements Ngân hàng Thanh toán Quốc tế OECD Organisation for Economic Co‑op Tổ chức Hợp tác và Phát triển eration and Development Kinh tế ASEAN Association of Southeast Asian Na Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam tions Á IMF International Monetary Fund Quỹ Tiền tệ Quốc tế IFC International Finance Corporation Tổ chức Tài chính Quốc tế VIF Variance Inflation Factor Hệ số phóng đại phương sai COVID‑19 Coronavirus Disease 2019 Bệnh do vi-rút Corona 2019
vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BẮNG TIẾNG VIỆT STT Ký hiệu Từ đầy đủ 1 NHNN Ngân hàng Nhà nước 2 NHTM Ngân hàng Thương mại 3 NHTMCP Ngân hàng Thương mại Cổ phần 4 PGS Phó Giáo sư 5 TS Tiến sĩ
viii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN ...........................................................................................................i LỜI CẢM ƠN ................................................................................................................ii TÓM TẮT LUẬN VĂN............................................................................................... iii ABSTRACT ..................................................................................................................iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BẮNG TIẾNG ANH ..........................................v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BẮNG TIẾNG VIỆT .......................................vii DANH MỤC BẢNG BIỂU ..........................................................................................xi CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU...........................................................................................1 1.1. Tính cấp thiết của đề tài.................................................................................1 1.2. Mục tiêu nghiên cứu.......................................................................................2 1.2.1. Mục tiêu tổng quát......................................................................................2 1.2.2. Mục tiêu cụ thể............................................................................................2 1.3. Câu hỏi nghiên cứu.........................................................................................3 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .................................................................3 1.5. Phương pháp và dữ liệu nghiên cứu .............................................................4 1.6. Đóng góp của đề tài nghiên cứu.....................................................................5 1.7. Bố cục khóa luận.............................................................................................6 TÓM TẮT CHƯƠNG 1................................................................................................9 CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN..................10 2.1. Cơ sở lý thuyết về quản trị rủi ro tín dụng.................................................10 2.1.1. Khái niệm rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng ..........................10 2.1.2. Các nguyên tắc cơ bản trong quản trị rủi ro tín dụng ..........................13 2.1.3. Quy trình quản trị rủi ro tín dụng...........................................................14 2.1.4. Các chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng......................................................15 2.2. Các yếu tố tác động đến rủi ro tín dụng .....................................................21 2.2.1. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR)...........................................................................21 2.2.2. Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE)...................................................22 2.2.3. Tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR).........................................................24 2.2.4. Tăng trưởng tín dụng (LoanGrowth)......................................................25
ix 2.2.5. Quy mô ngân hàng (Size)..........................................................................27 2.2.6. Cấu trúc vốn (CAP, LTA).........................................................................29 2.2.7. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu giai đoạn trước khủng hoảng (LP_pre) .............30 2.3. Lược khảo nghiên cứu liên quan.................................................................34 2.3.1. Nghiên cứu nước ngoài.............................................................................34 (1) Giai đoạn trước khủng hoảng tài chính toàn cầu (trước năm 2008) .........34 (2) Giai đoạn sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008...................................35 2.3.2. Nghiên cứu trong nước.............................................................................37 2.3.3. Khoảng trống nghiên cứu.........................................................................42 TÓM TẮT CHƯƠNG 2..............................................................................................45 CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.......................................................47 3.1. Khung nghiên cứu và mô hình đề xuất.......................................................47 3.1.1. Khung nghiên cứu tổng quát....................................................................47 3.1.2. Cơ sở lý thuyết hình thành mô hình........................................................49 3.1.3. Mô hình nghiên cứu đề xuất.....................................................................51 3.1.4. Giả thuyết nghiên cứu...............................................................................53 3.1.5. Chiến lược nhận dạng...............................................................................57 3.2. Phương pháp ước lượng và kiểm định mô hình ........................................58 3.2.1. Phương pháp ước lượng dữ liệu bảng (PanelOLS) ...............................58 3.2.2. Điều chỉnh phương sai sai số (Two-way clustered và Driscoll–Kraay)60 3.2.3. Kiểm định xu hướng song song................................................................62 3.2.4. Kiểm định độ vững và tính hợp lệ của mô hình.....................................63 TÓM TẮT CHƯƠNG 3..............................................................................................66 CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ..................................68 4.1. Thống kê mô tả và tương quan giữa các biến............................................68 4.1.1. Thống kê mô tả các biến trong mô hình .................................................69 4.1.2. Ma trận hệ số tương quan giữa các biến.................................................72 4.1.3. Kiểm tra đa cộng tuyến và tính phù hợp dữ liệu...................................73 4.2. Kết quả ước lượng mô hình chính...............................................................75 4.2.1. Kết quả ước lượng mô hình tác động cố định hai chiều (PanelOLS – Two-way Fixed Effects) ........................................................................................75 4.2.2. Phân tích ý nghĩa và dấu của các hệ số ước lượng.................................76 4.2.3. Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình..................................................78
x 4.3. Kết quả kiểm định và kiểm tra độ vững của mô hình...............................79 4.3.1. Kiểm định bằng sai số chuẩn Driscoll–Kraay........................................79 4.3.2. Kiểm định theo mẫu con (Ngân hàng lớn và nhỏ) .................................81 4.3.3. Kiểm định xu hướng song song................................................................83 4.3.4. Kiểm định giả tác động (Placebo Test)....................................................85 4.4. Thảo luận kết quả nghiên cứu.....................................................................87 4.4.1. Tác động của năng lực quản trị rủi ro trước khủng hoảng đến rủi ro tín dụng trong đại dịch.........................................................................................87 4.4.2. Tác động trong giai đoạn hậu COVID-19 và khả năng thích ứng của hệ thống ngân hàng....................................................................................................89 4.4.3. So sánh kết quả với các nghiên cứu trước..............................................90 TÓM TẮT CHƯƠNG 4..............................................................................................93 CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ.................................................95 5.1. Kết luận..........................................................................................................95 5.2. Đề xuất hàm ý quản trị.................................................................................96 5.3. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu mở rộng....................................98 TÀI LIỆU THAM KHẢO..............................................................................................i PHỤ LỤC 1: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .................................................................. iii PHỤ LỤC 2: CODE .................................................................................................. xiii PHỤ LỤC 3: DATA..................................................................................................xxix
xi DANH MỤC BẢNG BIỂU STT Nội dung Trang 1 Bảng 2.1: Các chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng 18 2 Bảng 2.2: Tóm tắt các nghiên cứu thực nghiệm trước đây 36 3 Bảng 3.1: Tổng hợp giả thuyết nghiên cứu 54 Bảng 4.1: Thống kê mô tả các biến – Giai đoạn trước và trong COVID- 4 68 19 (2017–2021) Bảng 4.2: Thống kê mô tả các biến – Giai đoạn hậu COVID-19 (2022– 5 69 2024) 6 Bảng 4.3: Kết quả phân tích ma trận tương quan 71 Bảng 4.5: Kết quả ước lượng mô hình tác động cố định hai chiều (Two- 7 73 way Clustered)
1 CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU Phần mở đầu của khóa luận tập trung giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu. Trước hết, luận văn làm rõ tính cấp thiết và ý nghĩa khoa học của đề tài. Tiếp theo, các câu hỏi nghiên cứu và mục tiêu cụ thể được xác lập nhằm định hướng nội dung và phạm vi nghiên cứu. Đồng thời, đối tượng và giới hạn nghiên cứu được xác định, kèm theo mô tả về nguồn dữ liệu và phương pháp nghiên cứu được sử dụng. Cuối cùng, phần này trình bày những đóng góp dự kiến của đề tài và cấu trúc tổng thể của khóa luận. 1.1. Tính cấp thiết của đề tài Trong hệ thống tài chính Việt Nam, các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi đảm nhiệm chức năng trung gian tài chính chủ yếu, cung ứng vốn cho nền kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng. Hoạt động ổn định và phát triển bền vững của các NHTMCP không chỉ quyết định hiệu quả sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp mà còn góp phần bảo đảm an toàn hệ thống tài chính quốc gia. Đại dịch COVID-19 bùng phát từ đầu năm 2020 đã tạo cú sốc chưa từng có đối với nền kinh tế. Hoạt động sản xuất đình trệ, chuỗi cung ứng gián đoạn, nhiều doanh nghiệp – đặc biệt là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn là khách hàng chủ yếu của NHTMCP – rơi vào khó khăn, làm gia tăng rủi ro tín dụng. Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 01/2020/TT-NHNN và các văn bản sửa đổi để cơ cấu nợ, miễn giảm lãi phí và giữ nguyên nhóm nợ, nhưng đây chỉ là giải pháp tạm thời; những rủi ro tiềm ẩn có xu hướng bộc lộ mạnh mẽ hơn trong giai đoạn hậu COVID. Theo NHNN (2021), tỷ lệ nợ xấu nội bảng ở mức khoảng 1,9%, song nếu tính cả nợ đã bán cho VAMC và nợ tiềm ẩn thì có thể lên tới 7,31%. Một số NHTMCP lớn đã gia tăng trích lập dự phòng, duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 150%, tạo “bộ đệm” an toàn. Tuy nhiên, nhiều ngân hàng quy mô vừa và nhỏ không có đủ năng lực tài chính để thực hiện điều này, dẫn đến nguy cơ rủi ro tín dụng cao hơn.
Affichage des 15 premières pages. Téléchargez le document pour le voir en entier.
Aucun commentaire pour le moment. Soyez le premier !
Commentaires (0)
Aucun commentaire pour le moment. Soyez le premier !