BÀI TẬP HIẾN PHÁP 1. So sánh chương V Hiến pháp 1992 và chương II Hiến pháp 2013: Chương V Hiến pháp 1992 Chương II Hiến pháp 2013 Tên chương Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.  Lần dầu tiên trong lịch sử lập hiến, “quyền con người” đã trở thành tên chương, là điểm nhấn quan trọng, có ý nghĩa rất lớn trong bối cảnh xây dựng, phát triển đất nước và hội nhập quốc tế.  Việc thay đổi tên chương: từ “quyền và ngĩa vụ cơ bản của công dân” sang “quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân” thể hiện sự nỗ lực và cam kết mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước ta trong việc thực hiện các Công ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam là thành viên.  Hiến pháp 1992 chỉ bàn chủ yếu đến quyền công dân, chưa bao quát đến nội dung cần có là quyền con người. Hiến pháp 2013 đã khắc phục được nhược điểm này. Thứ tự chương Chương V Chương II Sự thay đổi thứ tự của chương trong hai bản Hiến pháp cho thấy:  Tầm quan trọng của giá trị, vai trò của quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong xã hội  Đề cao nguyên tắc Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.  Sự nhất quán đường lối của Đảng và Nhà nước trong việc công nhận, tôn trọng bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản công dân. Chủ thể quyền Công dân Công dân, con người  Hiến pháp 2013 xác định rất rõ ràng về tính riêng biệt của quyền con người, quyền công dân. Trong 36 điều của Chương II khi dùng “mọi người” tức là chủ thể của quyền con người, bao gồm cả công dân. Quyền con người nói chung (bao gồm cả công dân) được nhắc đến trong “mọi người”, trong tất cả những “không ai”, “tổ chức, cá nhân”, “người Việt Nam ở nước ngoài”, “người nước ngoài cư trú ở Việt Nam”. Trong tất cả những điều khoản không nhắc đến chủ thể hoặc đối tượng cụ thể thì đều được hiểu chủ thể của quyền không chỉ là công dân. Những quy định mới này phù hợp với Luật nhân quyền quốc tế, các điều ước quốc tế về nhân quyền và với chủ trương, chính sách mở cửa, hội nhập quốc tế toàn diện của Đảng, Nhà nước Việt Nam. Điều 50 Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa và xã hội được tôn trọng, thể hiện ở các quyền công dân và được quy định trong Hiến pháp và luật. Khoản 1 Điều 14 Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật. Nguyên tắc  Ở Hiến pháp 2013, các quyền về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội không chỉ dừng lại ở quyền cơ bản của công dân mà còn được mở rộng sang quyền con người, bảo đảm sự hài hòa giữa pháp luật Việt Nam với luật nhân quyền quốc tế.  Các quyền ở Hiến pháp 2013 có hình thức pháp lí cao hơn ở Hiến pháp 1992 vì phạm vi bảo đảm quyền con người, quyền công dân ở Hiến pháp 2013 (Hiến pháp và pháp luật) rộng hơn phạm vi bảo đảm quyền con người ở Hiến pháp 1992 (Hiến pháp và luật):  Pháp luật: chỉ tất cả những quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành, bảo đảm thực hiện bằng quyền lực nhà nước, bao gồm luật và các văn bản khác.  Luật: tên một loại văn bản do Quốc hội ban hành.  Tạo cơ sở hiến định ràng buộc các cơ quan nhà nước phải thực hiện đầy đủ và nghiêm túc những nghĩa vụ và trách nhiệm của nhà nước về quyền con người, quyền công dân trong thực tế, đặc biệt là hai nghĩa vụ bảo vệ và bảo đảm thực hiện chứ không chỉ là tôn trọng chung chung như cách hiểu của Điều 50 Hiến pháp 1992. - Bổ sung thêm nguyên tắc: Khoản 2 Điều 14 Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luậtt trong trường hợp cần thiết vì lí do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng.  Nguyên tắc mới được bổ sung trong Hiến pháp 2013 có ý nghĩa:  Đảm bảo thực hiện hiệu quả chức năng quản lí xã hội của nhà nước.  Giảm nguy cơ các cơ quan nhà nước lạm dụng quyền lực tùy tiện hạn chế quyền con người, quyền công dân.

Lire le document entier