1 TIỂU LUẬN MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ Đề tài: “Sự điều tiết kinh tế của nhà nước tư sản hiện đại”. 2 LỜI MỞ ĐẦU Chủ nghĩa tư bản với tư cách là một phương thức sản xuất xã hội từ khi ra đời cho đến nay, nó đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Mỗi giai đoạn phát triển nó đều dựa trên nền tảng của giai đoạn trước nó, nó vừa kế thừa của giai đoạn trước, vừa là sự vươn lên hoặc phủ định lại giai đoạn trước. Trong quá trình phát triển đó ta đã thấy rằng sự can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế là một tất yếu khách quan, vai trò của nhà nước ngày càng trở nên quan trọng. Bởi vì, xã hội mới mà chúng ta muốn xây dựng trong chủ nghĩa tư bản là một nhà nước tư sản hiện đại - phải tính đến một cách đầy đủ những đặc điểm mới về số lượng và chất lượng của sự phát triển xã hội hoặc nói rộng hơn của nền văn minh tri thức, phát triển cao nhất về con người tri thức, của những khoa học kỹ thuật hiện đại. Nhưng để đáp ứng và điều khiển nền kinh tế xã hội mà khoa học kỹ thuật công nghệ ngày càng phát triển, tình hình chính trị thế giới ngày càng phức tạp, bất ổn của chủ nghĩa tư bản hiện đại đó thì nhà nước tư sản hiện đại phải tự điều chỉnh vai trò của mình trong sự điều tiết nền kinh tế. Sự điều tiết của nhà nước tư sản hiện đại đó phải dựa trên những mối tương quan khách quan giữa lực sản xuất và quan hệ sản xuất. Sự điều tiết kinh tế đó cũng chính là nội dung của Đề án Kinh tế chính trị này. Do trình độ và kiến thức càn hạn chế, trong bài viết này tôi chỉ đề cập đến những vấn đề chính của sự thay đổi trong sự điều tiết kinh tế của nhà nước tư sản hiện nay, bài viết chắc không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót, kính mong thầy cô và các bạn góp ý để kiến thức của tôi về vấn đề này được hoàn chỉnh hơn. Đề tài: Sự điều tiết kinh tế của nhà nước tư sản hiện đại 3 Chương 1 Quá trình phát triển của chủ nghĩa tư bản 1. Chủ nghĩa Tư bản Trong quá trình ra đời và phát triển, chủ nghĩa tư bản đã thực hiện được sự phát triển về phân công lao động, hiệp tác lao động, tập trung hoá và liên hiệp hoá sản xuất. Kết quả là biến nhiều quá trình kinh tế riêng lẻ thành quá trình kinh tế thống nhất hữu cơ với nhau. Cùng với phát triển của lực lượng sản xuất, quá trình xã hội hoá sản xuất cũng đạt những bước tiến lớn, với trình độ cao. Hiệp tác đơn giản, công trường thủ công, nền đại công nghiệp cơ khí là những giai đoạn phát triển xã hội hóa sản xuất tư bản chủ nghĩa. Lực lượng sản xuất và xã hội hoá sản xuất đã đưa năng suát lao động tăng lên chưa từng có trong lịch sử. Nhờ đó sự hoạt động của quy luật giá trị thặng dư, quy luật tích luỹ cùng với các quy luật kinh tế khác, đã làm cơ chế thị trường vận động và phát triển. Chủ nghĩa tư bản càng có nhiều điều kiện và khả năng lợi dụng nhưng thành tựu khoa học kỹ thuật để phát triển lực lượng sản xuất, tăng năng suất lao động, sử dụng có hiệu quả hơn nữa cơ sở vật chất kỹ thuật đã đựoc tạo ra. C.Mác đã nhận xét xác đáng rằng trong vòng chưa đầy một thế kỷ thống trị của mình, chủ nghĩa tư bản đã tạo đước một sức sản xuất khổng lồ bằng tất cả các thế hệ loài người trước đó đã tạo ra. Bên cạnh mặt tích cực nói trên, chủ nghĩa tư bản trong qua trình phát sinh và phát triển của nó đã gây ra không ít hậu quả. Chủ nghĩa tư bản là thủ phạm gây ra hàng trăm cuộc chiến tranh, đáng chú ý là hai cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất và lần thứ hai. Trong quá trình công ngiệp hoá và chạy dua vũ trang, chủ nghĩa tư bản làm cho môi trường bị ô nhiễm. Chủ nghĩa tư bản cũng phải chịu trách nhiệm về nạn nghèo đói, bệnh tật của hàng trăm triệu người, nhất là của các nước phát triển. Có thể nói, loài ngưòi đã sống lâu dài trong nền sản xuất nhỏ và lạc hậu phân tán và thủ cực, với năng suất vô cùng thấp kém, không đảm bảo duy trì tái sản xuất giản đơn. Từ đầu thé kỷ XVI đến nay, lần đầu tiên trong lịch sử, chủ nghĩa tư bản với những đặc trưng khác về chất so với sản xuất nhỏ. Sự thắng lợi này diễn ra đầu tiên ở nước Anh rồi lần lượt sang các nước khác. Nền sản xuất lớn hiện đại đã và đang là niềm mơ ước của hàng trăm nước trên hành