1 LỜI NÓI ĐẦU Nhìn vào lịch sử xã hội loài người, ai cũng thấy xã hội mỗi ngày một tiến bộ từ thấp tới cao, từ thô sơ , đơn giản đến đa dạng và phức tạp. Nhưng muốn hiểu nguồn gốc phát triển của xã hội thì chúng ta phải tìm đến căn nguyên kinh tế của nó; nghĩa là phải tìm xem xã hội tiến hành sản xuất như thế nào và quá trình phát triển của nó theo dòng lịch sử ra sao? Để biết được điều đó chúng ta hãy nghiên cứu sơ qua quan điểm của chủ nghĩa Mác- Anghen mà ở đây chúng ta sẽ đi sâu tìm hiểu về mối quan hệ giữa QHSX và LLSX. Kể từ khi con người mới xuất hiện trên hành tinh đã trải qua năm phương thức sản xuất đó là: Nguyên thuỷ; chiếm hữu nô lệ; xã hội phong kiến; tu bản chủ nghĩa; xã hội chủ nghĩa. Tư duy, nhận thức của loài người không dừng lại một chỗ mà theo dòng thời gian nó phát triển ngày càng hoàn thiện hơn, từ đó kéo theo sự thay đổi phát triển LLSX cũng như cơ sở sản xuất. Từ sản xuất bằng săn bắt hái lượm, trình độ KHKT lạc hậu thì ngày nay khoa học đã đạt tới đỉnh cao trí tuệ nhân loại và trong tương lai sẽ còn hơn thế nữa. Với sự phân tích của Mac-Anghen chúng ta thấy đươc sự phát triển ấy chính là do những tác động qua lại biện chứng giữa LLSX và QHSX được khái quát thành quy luật về sự phù hợp giữa LLSX và QHSX. Với ba trường phái của triết học: Chủ nghĩa duy vật; chủ nghĩa duy tâm; và trường phái nhị nguyên luân tuy có những quan điểm khác nhau nhưng họ đều thống nhất rằng thực chất của triết học đó là sự thống nhất biện chứng giữa LLSX và QHSX như thống nhất giữa hai mặt đối lập tạo nên chỉnh thể của nền sản xuất xã hội. Không chỉ trên phương diện triết học mà cả chính trị kinh tế học và các môn khoa học khác, dưới những hình thức và mức độ khác nhau, dù con người có ý thức dược hay không thì nhận thức của Mac-Anghen về quy luật vẫn xuyên suốt lịch sử phát triển. Nghiên cứu về kinh tế học, biện chứng LLSX và QHSX tạo điều kiện cho một sinh viên năm thứ nhất như tôi có được nhận thức nhất định về xã hội, đồng thời mở 2 mang nhiều về lĩnh vực kinh tế. Tuy trình độ nhận thức còn hạn hẹp, vẫn còn những sai sót bỡ ngỡ của lần đầu tiên viết tiểu luận nhưng em cũng mạnh dạn đưa ra nhận thức của mình về đề tài: “Qua lịch sử phát triển của 3 phương thức sản xuất trước CNTB, chứng minh quy luật QHSX phải phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX" 3 NỘI DUNG I. Đôi nét về lực lưọng sản xuất và quan hệ sản xuất 1. Lực lượng sản xuất là gì ? Là toàn bộ những tư liệu sản xuất(TLSX) do xã hội tạo ra, trước hết là công cụ lao động và những người lao động với kinh nhiệm và thói quen lao động nhất định đã sử dụng những TLSX đó để tạo ra của cải vật chất cho xã hội Trước thực trạng đó C. Mác đã đưa ra lí luận của mình vềlự lượng sản xuất (LLSX) của xã hội một cách rõ ràng. Quan điểm yếu tố cấu thành LLSX của xã hội trong đó bao gồm sức lao động và TLSX trong đó công cụ lao động là yếu tố quan trọng nhất của TLSX. Mọi thời đại muốn đánh giá trình độ sản xuất thì phải dựa vào tư liệu lao động. Tuy nhiên yếu tố quan trọng nhất trong LLSX chính là con người, cho dù những tư liệu lao động tạo ra có hiện đại, đối tượng lao động có phong phú đến đâu thì con người vẫn là thứ nhất. Chính vì vậy mà muốn phát triển kinh tế thì câu trả lời không chỉ đơn thuần là phát triển loại TLSX nào, công cụ gì và đối tượng lao động nào là chính. Lịch sử luôn có tính đan xen của trình độ phát triển khác nhau trong từng yếu tố cấu thành LLSX. 2 . Quan hệ sản xuất được hiểu ra sao? Là mối quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất ra của cải vật chát của xã hội. Trong quá trình sản xuất con người phải có những quan hệ, con người không thể tách khỏi cộng đồng. Điều đó nói lên rằng việc phải thiết lâp các mối quan hệ sản xuất tự nó đã là vấn đề có tính quy luật rồi. Quan hệ sản xuất (QHSX) gồm ba mặt: - Chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất.