1 TIỂU LUẬN MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ Đề tài: “Lãi suất và vai trò của lãi suất trong việc huy động vốn”. 2 LỜI NÓI ĐẦU Trong nền kinh tế hiện đại, chính sách tiền tệ của chính phủ sử dụng lãi suất như một công cụ quan trọng để tác động vào nền kinh tế, kiểm soát lượng tiền cung ứng. Lãi suất là một phạm trù kinh tế, phản ánh mối quan hệ giữa người cho vay và người đi vay, phản ánh mối quan hệ giữa cung và cầu về tiền tệ, thực trạng kinh tế của một nước. Thông qua sự biến động của lãi suất, người ta có thể dự đoán nền kinh tế đang phát triển hay đang suy thoái. Lãi suất là một trong những vấn đề trung tâm của nền kinh tế, vì nó tác động đến chi phí đầu tư, do đó nó là yếu tố quan trọng quyết định tổng mức đầu tư và tổng mức cầu về tiền tệ (GNP). Việt Nam trong hơn 10 năm đổi mới những chính sách Lãi Suất ngân hàng nhà nước sử dụng đã có tác động mạnh mẽ tới việc huy động vốn và hoạt động sản xuất kinh doanh của các ngân hàng Thương mại và các doanh nghiệp. Để tăng hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng Thương mại và thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp trong nền kinh tế đòi hỏi Ngân hàng nhà nước phải tiếp tục đổi mới hơn nữa cơ chế điều hành Lãi Suất. Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn này em xin chọn đề tài: “Lãi suất và vai trò của lãi suất trong việc huy động vốn” làm bài tiểu luận của mình. Do còn hạn chế trong việc hiểu biết về lĩnh vực tài chính kinh tế, nên bài tiểu luận của em không tránh khỏi những thiếu xót. Kính mong thầy cô giúp đỡ, góp ý để em hoàn thành bài tiểu luận này. Em xin chân thành cảm ơn! 3 NỘI DUNG I. Cơ sở lý luận chung về Lãi suất 1. Khái niệm về Lãi suất Lãi suất là một công cụ nhạy cảm trong điều hành chính sách tiền tệ của mọi Ngân hàng Trung ương, cũng là mối quan tâm của mọi người, mọi doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác nhau. Đã có rất nhiều khái niệm về Lãi suất chúng ta có thể đưa ra một số khái niệm cơ bản về Lãi suất như sau: - Lãi suất là tỷ số giữa tổng số lợi tức hàng năm và tổng số vốn đã bỏ ra cho vay trong năm. Nói cách khác đi, Lãi suất là giá cả mà con nợ phải trả cho chủ nợ để sử dụng khoản tiền vay trong một kỳ hạn nhất định. - Lãi suất danh nghĩa là Lãi suất bằng tiền trên các tài sản bằng tiền. - Lãi suất thực tế (r) bằng lãi suất danh nghĩa (i) trừ đi lạm phát, lãi suất thực tế phản ánh đúng chi phí thật của việc vay tiền và điều chỉnh cho đúng theo những thay đổi dự tính về mức. * Ngoài ra còn có các loại lãi suất thông dụng như: Lãi suất trả trước khi vay, lãi suất trả sau cùng với vốn, lãi suất trả dần cùng với vốn theo định kỳ và lãi suất trả bằng phiếu lợi tức. 2. Các nhân tố tác động đến Lãi suất Lãi suất luôn luôn biến động do những nhân tố sau: * Sự thay đổi của tổng cầu (GNP): Khi GNP tăng lên, nền kinh tế đòi hỏi phải tăng khối tiền cung ứng( nếu tốc độ lưu thông tiền tệ không thay đổi) để đảm bảo cung cầu tương ứng. Nếu trong điều kiện đó, khối lượng cung ứng tiền(M1 hoặc M2) tăng quá cầu thì MV>PQ, cung vốn đầu tư lớn hơn cầu vốn đầu tư làm cho lãi suất giảm . Ngược lại, khi GNP giảm thì khối lượng tiền cung ứng thực tế cũng giảm theo, nếu tốc độ lưu thông tiền tệ không thay đổi mà giảm khối cung ứng tiền tệ xuống quá thấp sẽ đưa đến tình trạng MV<PQ. Lúc đó, cung vốn đầu tư nhỏ hơn cầu vốn đầu tư thì lãi suất sẽ tăng.