Page 1
TÀI LIỆU SỬA CHỮA XE ĐẠP ĐIỆN, XE MÁY ĐIỆN Test lỗi nhanh Sửa động cơ Các loại sơ đồ đấu IC Lỗi điều tốc WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 2
LỜI GIỚI THIỆU Chào tất cả anh em thợ trên toàn quốc cùng toàn thể anh em có đam mê chung với nghề sửa chữa xe điện , xe máy điện. Đây là cuốn tài liệu được soạn theo kinh nghiệm thực tế dễ hiểu, chắt lọc lại cho những anh em thợ chưa biết gì về sửa chữa xe điện cũng có thể tự học tự làm được. Thay vì bỏ thời gian, công sức tiền bạc đi học khoá sửa xe điện vài triệu thì cuốn tài liệu này đã được mình đúc kết kinh nghiệm trong 8 năm làm nghề sửa xe điện, tài liệu bao gồm : Bài 1: Cấu tạo xe điện, xe đạp điện Bài 2: Đồ nghề cơ bản để sửa chữa xe đạp điện Bài 3: Cách tháo lắp và đấu ắc quy xe đạp điện Bài 4: Sửa tay ga xe đạp điện Bài 5: Nguyên lý hoạt động ổ khoá xe đạp điện Bài 6: Thay IC xe đạp điện Bài 7: Động cơ xe đạp điện Bài 8: Hệ thống đèn còi xi nhan xe đạp điện Bài 9: Lỗi xe đạp điện không lên điện và không ga được Bài 10: Hướng dẫn sử dụng máy test lỗi xe điện, xe máy điện Bài 11: Sơ đồ đấu các loại IC điều tốc xe điện WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 3
BÀI 1: CẤU TẠO CƠ BẢN CỦA XE ĐẠP ĐIỆN, XE ĐIỆN 1. Một chiếc xe đạp điện, xe máy điện bất kỳ như Xmen, 133S, Yamaha, Asama... đều được cấu tạo bởi các bộ phận chủ yếu sau: Khung sườn Yên ngồi Đèn, còi Bộ vỏ nhựa ngoài Hệ thông phanh trước Hệ thống đèn, còi, xi nhan Phần yên ngồi Phanh Giảm sóc Hệ thống phanh sau Bánh & săm lốp Giảm sóc Vỏ nhựa Bánh, săm, lốp WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 4
2. Cấu tạo hệ thống xe điện trên xe Một chiếc xe điện nói chung để vận hành bao gồm các phần ắc quy, tay ga, ic và động cơ. Chúng ta đi tìm hiểu cấu tạo cơ bản & chức năng cơ bản của từng bộ phận này. Tay ga Ắc quy IC WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 5
3. Bình ắc quy Ắc quy xe đạp điện là bộ phận cung cấp điện năng cho toàn xe. Có những xe chạy bằng ắc quy chì có một số lại chạy bằng pin lithium. Ắc quy xe điện được cấu tạo từ 6 vách ngăn chứa bông axit và bản cực chỉ. Nó là loại ắc quy khô. Bình có hiệu điện thế 12V và có nhiều loại dung lượng như 12Ah, 20Ah, 21Ah. 4. Tay ga Tay ga xe đạp điện được cấu tạo từ một mảnh nam châm vĩnh cửu quét qua một cảm biến tạo ra dòng xung báo hiệu tới IC điều khiển cho xe chạy nhanh hay chậm. Mạch tay ga xe đạp điện cấu tạo chỉ có 3 đầu dây ( Xanh , Đỏ, Đen ) của con transistor ( cảm biến tay ga xe đạp điện ) để nối về IC. Và nguyên lý hoạt động là khi mảnh nam châm quyét qua tiết diện lớn nhất tạo dòng lớn nhất và ngược lại nhờ đó có thể chỉnh được xe đi nhanh chậm theo ý muốn. Bộ tay ga xe đạp điện đôi khi được các nhà sản xuất tích hợp thêm khoá điện hoặc một số loại công tắc khiến đầu ra nhiều dây hơn. Nhưng cơ bản dây tay ga chỉ gồm 3 dây xanh, đỏ, den. WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 6
5. Ổ khoá điện Cấu tạo ổ khoá xe đạp điện chỉ đơn giản là một mạch đóng mở như một công tắc điện thông thường. Chức năng chính để đóng mở: Hệ thống đèn hiển thị, báo pin, dèn còi xi nhan Cấp điện cho IC Có một số xe điện thì 2 chế độ này lại khác nhau như các loại xe bàn đạp thường mở 1 nấc là lên hệ thống hiển thị, nấc sau thì sẽ mở cấp điện cho IC. Vậy nên ở nấc sau thì mới có thể khởi động xe. 6. IC điều tốc IC xe đạp điện hay còn một cách gọi khác là điều tốc, bo điều khiển. Với cách gọi nào cũng đúng. IC được cấu tạo bao gồm một bảng mạch xử lý bên trong, được chế tạo phức tạp và có độ tinh vi cao. Hầu hết mỗi hãng sản xuất đều tối ưu tốt nhất IC để chiếc xe điện vận hành được êm ái. Chức năng chính của IC là điều tốc là chuyển đổi dòng điện 2 chiều từ ắc quy thành dòng diện 3 pha để dùng cho động cơ. Và IC nhận tín hiệu từ tay ga để tăng tốc hoặc giảm tốc cho xe theo nhu cầu người sử dụng. WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 7
7. Động cơ – Mô tơ Động cơ xe đạp điện hay còn một cách gọi khác là mô tơ xe đạp điện là một bộ phận tạo mô men quay cho bánh để tạo chuyển động cho xe. Cấu tạo bộ mô tơ xe đạp điện bao gồm vỏ và lõi. Lõi là 3 cuộn đồng có chức năng như một nam châm điện Xung quanh vỏ là những lá từ (nam châm vĩnh cửu) Bên ngoài là bộ vỏ của động cơ Bộ mô tơ xe đạp điện có cấu tạo như một động cơ điện thông thường. Có 2 loại động cơ có chổi than và không chổi than. Tuy nhiên hiện nay các loại xe đạp điện đều là động có không chổi than. Và đó là động cơ ba pha không đồng bộ. 8.Công tắc ngắt phanh điện Cấu tạo của công tắc ngắt phanh điện trong xe điện khá đơn giản chỉ là một mạch đóng mở. Nhiệm vụ chính là khi bóp phanh thì sẽ đóng dòng báo từ IC lên để cho IC biết điểu khiển xe không ga được lên nữa. WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 8
9. Đổi nguồn & đèn còi xi nhan Bộ đổi nguồn xe đạp điện là một mạch giảm áp chuyển từ dòng 48V hoặc 60V về 12V cung cấp cho cả bộ đèn, còi, xi nhan. Nguồn vào nối với dây sau khoá Nguồn ra, đo phải ra 12V-13VNguồn ra, đo phải ra 12V-13V Dây mát phải thông với mát tổng WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 9
BÀI 2: ĐỒ NGHỀ CƠ BẢN ĐỂ SỬA CHỮA XE ĐẠP ĐIỆN Đồ nghề cơ bản của sửa xe điện gồm các dụng cụ tháo lắp cho xe. Cơ bản thì không nhiều và giá thành cũng rất rẻ. Vậy anh em cần sắm một số dụng cụ sau: Tô vít: Có nhiều kích cỡ từ 2 cạnh đến 4 cạnh Một bộ cờ lê Một bộ T (từ T8 trở lên) Một bộ lục giác Một bộ mỏ lết Búa, kìm, kìm kẹp... Anh em có thể tham khảo thêm còn rất nhiều đồ nghề nho nhỏ không tiện liệt kê. Các dụng cụ đặc thù của sửa xe điện: Đây mới là những thứ anh em thợ cần lưu tâm, bởi không có nó thì anh em không thể làm phần điện được. Đồng hồ vạn năng: Để sửa chữa xe điện thì đồng hồ vạn năng là vô cùng cần thiết, hai chức năng thường được sử dụng trong sửa xe đạp điện là: Đo thông mạch và Đo hiệu điện thế (vôn). Cách sử dụng 2 chức năng này rất đơn giản. Anh em có thể tham khảo trên mạng rất nhiều. Chỉ cần 5 phút là anh em có thể biết sử dụng 2 chức năng này. WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 10
1. Máy đo ắc quy xe đạp điện Máy đo ắc quy xe đạp điện hay còn gọi là “Kẹp bình ắc quy” dùng để đo cường độ dòng điện khi có tải. Trong đó thông số 10Ah là thông số quan trọng nhất Lớn hơn 10Ah là bình còn dùng được Nhỏ hơn 10Ah là bình rất yếu rồi Anh em thợ xe điện thường sử dụng để đo ắc quy xem hỏng hay tốt. Ngoài ra còn để đo để sắp được 1 bộ bình cũ đồng đều. Một bộ bình tốt thì 4 quả phải đều nhau về thông số của máy đo này. WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 11
2. Mỏ hàn thiếc Mỏ hàn thiếc giúp anh em trong việc nối các dây có cường độ dòng điện lớn đi qua như dây nguồn, dây 3 pha. Cũng có thể dùng để hàn bình ắc quy và nhiều chức năng vô cùng quan trọng khác. 3. Máy đọc lỗi xe đạp điện Máy đọc lỗi này kiểm tra được tay ga, mắt động cơ. Nó thường dùng khi những anh em thợ mới làm nghề chưa biết “bắt bệnh”. Tuy nhiên nó không còn cần thiết khi anh em đã có kinh nghiệm. Kiểm tra mắt IC Kiểm tra tay ga Kiểm tra động cơ Kiểm tra IC Kiểm tra mắt động cơ WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 12
BÀI 3: CÁCH THÁO LẮP VÀ ĐẤU ẮC QUY XE ĐẠP ĐIỆN 1. Cách tháo bình ắc quy xe đạp điện Để trước khi tháo ắc quy thì phải biết ắc quy nó ở đâu, có thể dễ dàng quan sát bằng mắt thường sau là các vị trí để ắc quy của xe điện: Xmen, Vespa, Nijia, Yamaha, Hkbike.. Thường là ở dưới yên xe 133S, Bò điên, Zoommer, Sunra.. Thì ở dưới chỗ để chân Sau đó bạn chỉ cần mở khóa cốp, khóa yên là có thể tháo được. Chỉ lưu ý với xe đạp điện Hkbike có một chốt khóa pin hãy mở nó trước đừng cố kéo pin ra khi chưa mở. THÁO VÀ LẮP 2. Cách đấu dây ắc quy xe đạp điện, xe máy điện Để đấu dây ắc quy xe đạp điện thì cần hiểu nguyên tắc của nó: Bình ắc quy xe điện mắc nối tiếp Bình phải lắp đồng bộ cùng chỉ số Ác quy bền nhất khi dựng thẳng lên Để mắc nối tiếp thì cứ cực âm quả này nối với cực dương quả kia. Cứ lần lượt cho tới hết thì sẽ được 2 đầu dây cuối cùng là nguồn vào xe. WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 13
BÀI 4: SỬA TAY GA XE ĐẠP ĐIỆN 1. Nguyên lý hoạt động tay ga xe điện Nguyên lý hoạt động của tay ga rất đơn giản bạn có thể tìm hiểu lại ở phần cấu tạo tay ga trong bài 1. Nhưng thường thì một thợ sửa chữa xe đạp điện không cần quá nhiều thông tin chuyên sâu về điện tử vậy. 2. Các màu dây tay ga Một tay ga thông thường không bao gồm các nút bấm thì chỉ có 3 màu cơ bản. Đó là xanh, đỏ đen được đấu cùng màu về với IC. Nhưng hiện tại với các xe đời mới bây giờ thì thường có rất nhiều dây ở tay ga. Bạn chỉ cần nhìn nút bấm là biết có thêm các chức năng gì ở các đầu ra. Thường chúng cũng được phân biệt bằng các rắc riêng biệt. Rắc cho tay ga, rắc cho còi, hay tăng tốc. Nên không khó để nhìn ra chúng. WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 14
3. Kiểm tra tay ga xe đạp điện có hỏng không ? Để kiểm tra một chiếc tay ga có hỏng không thì có rất nhiều cách. Sau đây là các cách mà nhiều thợ đang sử dụng. Nhìn trực quan xem tay ga có vỡ hay lỏng không. Thử bằng máy đọc lỗi xe đạp điện. Chập dây đỏ vào dây xanh trên tay ga xem bánh có quay không Đo bằng đồng hồ vạn năng Cách cuối cùng thợ nhiều kinh nghiệm hay dùng nhất đó là có 1 tay ga dự phòng cắm vào. Nếu thấy chạy thì tức là tay ga kia bị phỏng. Phương pháp này là tiện lợi và nhanh chóng nhất. Thường thì rất ít khi sửa tay ga bởi giá của nó cũng khá mềm. Nhưng nếu những trường hợp như đứt dây, thì có thể đấu nối lại hoàn toàn bình thường Cũng có nhiều trường hợp anh em thích chế thì có thể thay một con mắt tay ga. Tuy nhiên nó rất bé và khó hàn. WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 15
BÀI 5: NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG Ổ KHOÁ XE ĐẠP ĐIỆN 1. Cấu tạo & nguyên lý hoạt động của ổ khóa xe đạp điện Như đã mô tả ở bài 1 về cấu tạo ổ khóa xe đạp điện nó cũng vô cùng đơn giản. Tuy nhiên với các loại xe điện đời mới hơn thì được tích hợp thêm nhiều tính năng nên phức tạp hơn chút. Khóa xe đạp điện như một công tắc đóng mở nguồn lên cho xe như một công tắc điện. Còn bên trong để đóng mở thì có kết cấu như một ổ khóa thông thường. Cách mở khóa khi mất chìa Trong một số trường hợp cần chạy xe đạp điện không cần chìa khóa, hoặc mất chìa, ổ khóa điện bị hỏng thì anh em có thể làm theo cách sau: 1.Xác định dây dương vào khóa & dây sau khóa 2.Cắt 2 dây đó ra 3.Nối 2 đây đó lại Vậy là xe có thể hoạt động bình thường mà không cần chìa WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 16
BÀI 6: THAY IC XE ĐẠP ĐIỆN IC xe đạp điện hay còn gọi là điều tốc, bo điều khiển. Tuy nhiên trong bài viết này quy ước luôn chúng ta sẽ gọi là IC nha anh em. 1. Chức năng của ic điều tốc xe đạp điện Để tìm hiểu về cấu tạo mạch điện của IC xe đạp điện thì hiện tại là không cần thiết đối với anh em thợ sửa chữa xe đạp điện. Bởi giá IC giờ rất rẻ hơn nữa chất lượng cũng rất tốt. Chúng ta cần tìm hiểu chức năng nhiệm vụ của IC xe đạp điện làm những gì trên xe ? Biến dòng điện 1 chiều từ ắc quy thành dòng 3 pha chạy cho động cơ Điều khiển nhanh chậm thông qua tín hiệu từ tay ga Xử lý thông tin bộ chống trộm Và nhiều tiện ích tích hợp khác trên các xe đời mới Hiện nay trên các xe đời mới thì thích hợp thêm hiển thị màn hình điện tử, chế độ nhanh chậm, khóa thông minh, định vị... 2. Có những loại IC nào ? Mỗi một dòng xe thì sử dụng một loại IC có công suất riêng. Hiện nay trên thị trường có một số dòng IC sau: Theo hiệu điện thế: IC 24V IC 36V WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 17
IC 48V IC 60V IC 72V Trong đó các loại IC 48V, 60V là nhiều nhất. Những loại thấp hơn thì thường là các xe đời cũ còn rất ít trên thị trường và có thể không còn trong thời gian tới. Theo công suất Các loại IC thay thế ngoài thường là IC đa năng chạy được các dòng điện từ 36V-72V đều được. Vậy nên anh em chỉ cần quan tâm tới công suất. Lưu ý rằng IC đa năng thì anh em có thể không cần cắm rắc mắt động cơ vẫn chạy được. Nếu chia theo công suất ta được các loại IC sau: IC 350W: Thường dùng cho các xe Nijia, bò điên, yamaha, asama.. IC 500W: Thường lắp cho các xe 133S, Zoommer.. IC 800W: Lắp cho các loại xe Xmen đời cũ IC 1000W: Lắp cho Xmen, Vespa, Gogolo.. IC 1200W: Lắp cho Xmen, Vespa, Gogolo.. Trên mỗi cục IC đều có thông số. Anh em lưu ý khi thay thì thay đúng thông số đó nhé. WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 18
3. Sơ đồ & cách đấu dây IC xe điện Để tìm hiểu về sơ đồ mạch điện thì thật không cần thiết với một thợ sửa xe đạp điện. Cũng như không đủ kiến thức điện tử để hiểu. Vậy nên người viết cũng không đề cập sâu với anh em. Chủ yếu là sơ đồ đấu dây của IC là quan trọng nhất. Anh em tham khảo hình: WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 19
BÀI 7: ĐỘNG CƠ XE ĐẠP ĐIỆN 1. Tổng quan về động cơ xe đạp điện Động cơ xe đạp điện là bộ phận để chuyển từ điện năng thành động năng giúp cho xe có thể di chuyển được. Cấu tạo động cơ xe đạp điện vô cùng đơn giản. Nó bao gồm 3 cuộn đồng được xếp vào lõi bao bọc bên ngoài là thép non tạo thành 1 bộ nam châm điện. Xung quanh được dán các lá từ (Nam châm vĩnh cửu) được gắn vào vỏ động cơ. Hiện nay trên thị trường có nhiều loại động cơ như: Động cơ 350W Động cơ 500W •Động cơ 800W Động cơ 1000W Nó sẽ cùng chỉ số với IC nên anh em chỉ cần nhìn IC là biết 2. Các ban bệnh của động cơ xe điện Động cơ xe đạp điện, xe máy điện thường gặp các lỗi sau” Cháy lõi Võ bi Bị han rỉ do nước vào Sát cốt Chết mắt cảm biến Hỏng lá từ WWW.THAITAPGROUP.COM
Page 20
Đối với các ban bệnh này thì có một số sửa chữa được và một số phải thay. Lõi mà cháy thì phải thay cho đúng thông số công suất. Vỡ bị thì thay. Khi han rỉ thì cần đánh sạch cả lõi và lá từ. Chỉ lưu ý là đừng chạm đến cuộn đồng. Thay lá từ thì lưu ý 1 bên hút 1 bên đẩy và dán bằng keo 502 •Chết mắt cảm biến thì có thể thay mắt hoặc thay IC đa năng. WWW.THAITAPGROUP.COM
Showing the first 20 pages. Download the document to see it all.
Comments (0)
No comments yet. Be the first!