1 Part II (continued) Externalities: Problems and Solutions Chapter 2 NGOẠI ỨNG và CÁC GIẢI PHÁP 1. Introduction  Ngoại ứng - Externalities xuất hiện khi hành động của người này làm cho tình trạng của người khác trở nên tốt hơn hoặc tồi tệ hơn mà người làm hành động đó không phải bồi thường hoặc thu lợi nhuận.  Đây là một dạng thất bại của thị trường, chính phủ cần có các biện pháp can thiệp phù hợp để làm gia tăng phúc lợi, giảm bớt thiệt hại. Introduction  Ngoại ứng có thể là tích cực hoặc tiêu cực  Hiệu ứng nhà kính, mưa axit, ô nhiễm môi trường, tiếng nhạc quá to, tiếng gà của hàng xóm gáy không đúng lúc là ngoại ứng tiêu cực  Nghiên cứu và phát triển, cải tạo vệ sinh, những câu hỏi hay trên lớp là ngoại ứng tích cực Introduction  Ví dụ về sự nóng lên của trái đất, một ngoại ứng tiêu cực. Nhiều nhà khoa học cho là xu hướng này gây ra bởi họat động của con người, nhất là do việc khai thác các mỏ nhiên liệu.  Các nhiên liệu này như than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên tạo ra cacbon dioxit giữ lại nhiệt lượng của mặt trời làm nóng lên bầu khí quyển.  Hình 1 chỉ ra xu hướng nóng lên của trái đất trong thế kỷ qua. Figure 1 Global Average Temperature Over Time 56 56.5 57 57.5 58 58.5 1880 1890 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 Year Global average temperature This table shows the global temperature during the 20th century. There has been a distinct trend upward in temperature oF 2 Introduction  Về tổng thể, việc nóng lên của trái đất có những tác động xấu tới xã hội, nhưng hậu quả lại không phải lúc nào cũng như nhau.  Tại nhiều vùng đất của Hoa Kỳ và một số nước xứ lạnh, nhiệt độ nóng lên sẽ cải thiện chất lượng cuộc sống và năng suất lao động trong nông nghiệp.  Nhưng tại Hà Lan hoặc Bangladesh, thậm chí tại Việt nam nhiều vùng đất sẽ chịu cảnh ngập lụt do nước biển dâng lên.  Trong trường hợp này, ngoại ứng tiêu cực là chủ yếu. 2. LÝ THUYẾT VỀ NGOẠI ỨNG  Ngoại ứng có thể là tích cực hoặc tiêu cực, và chúng cũng có thể sinh ra bởi phía cung (ngoại ứng SX- production externalities) hoặc từ phía cầu (ngoại ứng TD￾consumption externalities).  Ngoại ứng tiêu cực do SX là khi việc SX của một hãng làm thiệt hại đến người khác mà hãng đó không phải bồi thường.  Ngoại ứng tiêu cực do TD là khi việc tiêu dùng của một cá nhân làm thiệt hại đến người khác mà cá nhân đó không phải bồi thường.  Ngoài ra chúng ta sẽ bàn đến các khái niệm về ngoại ứng tích cực. 2.1. Các vấn đề kinh tế của ngoại ứng tiêu cực trong sản xuất.  Để hiểu về trường hợp ngoại ứng tiêu cực trong SX, xem ví dụ sau:  Một hãng SX thép, cùng với quá trình SX các SP, thải rác thải vào 1 con sông.  Những ngư dân xuôi theo dòng nước chịu ảnh hưởng của họat động này, khi cá chết và lợi nhuận của họ bị giảm sút.  Đây là trường hợp ngoại ứng tiêu cực trong SX, bởi vì:  Ngư dân ở xuôi dòng phải chịu tác động tiêu cực  Và họ không được bồi thường thiệt hại do các tác động tiêu cực đó.  Xem hình 2 Price of steel p1 p2 0 Q2 Q1 This framework does not capture the harm done to the fishery, however. The steel firm sets PMB=PMC to find its privately optimal profit maximizing output, Q1 . QSTEEL D = PMB = SMB S=PMC SMC = PMC + MD MD Figure 2 Negative Production Externalities The socially optimal level of production is at Q2 , the intersection of SMC and SMB. The yellow triangle is the consumer and producer surplus at Q1 . The marginal damage curve (MD) represents the fishery’s harm per unit. The social marginal cost is the sum of PMC and MD, and represents the cost to society. The red triangle is the deadweight loss from the private production level. The steel firm overproduces from society’s viewpoint. Economics of Negative Production Externalities  Mức SX tối ưu của hãng đạt được khi: Doanh thu biên (tư nhân) bằng chi phí biên (tư nhân)  Ở đó, mức sản lượng là Q1 tại mức giá P1 . PMB  PMC Economics of Negative Production Externalities  Việc xả thải của công ty SX thép gây tổn thất cho việc đánh cá. Giả định mức tổn thất biên là không đổi đối