BÀI GIẢNG KINH TẾ CHÍNH TRỊ Mã học phần: SSH 1121 Tài liệu học tập hỗ trợ sinh viên khối không chuyên ngành Mác – Lênin ĐH Bách Khoa Hà Nội Khoa Lý luận Chính trị GV: Nguyễn Thị Phương Dung dung.nguyenthiphuong2@hust.edu.vn 1 KINH TẾ CHÍNH TRỊ CHƯƠNG III SẢN XUẤT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 1. Sự chuyển hóa tiền thành tư bản 2. Quá trình sản xuất giá trị thặng dư 3. Một số quy luật của chủ nghĩa tư bản SẢN XUẤT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG CHƯƠNG III Hai phương pháp nâng cao tỷ suất GTTD & Một số quy luật của Chủ nghĩa Tư bản 2.4. Hai phương pháp nâng cao tỷ suất Giá trị thặng dư 2.Quá trình sản xuất Giá trị thặng dư Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối Cách thức: Kéo dài tuyệt đối ngày lao động của công nhân trong điều kiện thời gian lao động tất yếu không đổi. (t + t’) tăng t không đổi t’ tăng => => t không đổi 𝑡′ m’ = 𝑡ă𝑛𝑔 𝑡 v không đổi Tức là: Kéo dài thời gian lao động mà không trả thêm lương tương xứng cho công nhân. Đặc điểm: + Bị giới hạn: thời gian, sức lực con người + Dễ gặp phản kháng của công nhân Áp dụng phổ biến vào giai đoạn đầu của CNTB 2.Quá trình sản xuất Giá trị thặng dư 2.4. Hai phương pháp nâng cao tỷ suất Giá trị thặng dư Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tương đối -Cách thức: Rút ngắn thời gian lao động tất yếu (t), đồng thời kéo dài thời gian lao động thặng dư (t’) trên cơ sở tăng NSLĐ xã hội trong điều kiện độ dài ngày lao động không đổi. (t + t’) không đổi => t giảm t’ tăng lên => m’ = t giảm 𝑡′ 𝑡ă𝑛𝑔 𝑡 v giảm Tức là: Ứng dụng các thành tựu KHKT vào sản xuất để nâng cao NSLĐ xã hội, từ đó giảm giá trị sức lao động để tạo ra mỗi SP - Đặc điểm: + Không bị giới hạn về thời gian, sức lực con người và KHKT + Xoa dịu sự phản kháng của CN Áp dụng phổ biến trong CNTB hiện đại 2.Quá trình sản xuất Giá trị thặng dư 2.4. Hai phương pháp nâng cao tỷ suất Giá trị thặng dư Điểm giống giữa 2 phương pháp sản xuất GTTD - Đều làm tăng tỷ suất GTTD (m’)