Page 1
i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LƯU THỊ XUÂN NỮ HOÀN KHẢI PHÁP LUẬT BỒI THƯỜNG VỀ ĐẤT KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI VỀ ĐẤT Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023
Document content
Page 2
ii BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LƯU THỊ XUÂN NỮ HOÀN KHẢI PHÁP LUẬT BỒI THƯỜNG VỀ ĐẤT KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: LUẬT KINH TẾ Mã ngành: 8380107 Người hướng dẫn khoa học: TS. BÙI KIM HIẾU Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2023
Page 3
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Bùi Kim Hiếu; các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây. Những số liệu, tài liệu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi rõ trong phần tài liệu tham khảo. Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác đều có trích dẫn và chú thích nguồn gốc. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung luận văn của mình. Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh không liên quan đến những vi phạm tác quyền, bản quyền do tôi gây ra trong quá trình thực hiện (nếu có). Tp.HCM, ngày … tháng 7 năm 2023 Học Viên Lưu Thị Xuân Nữ Hoàn Khải
Page 4
ii LỜI CẢM ƠN Em xin chân thành cảm ơn TS. Bùi Kim Hiếu đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm cho em trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Em xin cảm ơn Ban giám hiệu và các thầy giáo, cô giáo Trường Đại học Ngân hàng Tp. Hồ Chí Minh đã truyền đạt kiến thức quý báu cho em trong thời gian học cao học vừa qua. Mặc dù đã vận dụng tất cả kiến thức đã được học tập và kinh nghiệm thực tế từ bản thân để hoàn thành đề tài này, song có thể còn có những mặt hạn chế, thiếu sót. Em rất mong nhận được ý kiến đóng góp và sự chỉ dẫn của các thầy, cô giáo.
Page 5
iii TÓM TẮT Tiêu đề: Pháp luật bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam Luận văn tập trung nghiên cứu những những quy định của pháp luật bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam như: phạm vi và đối tượng được bồi thường; phương thức bồi thường; căn cứ thu hồi; nguyên tắc bồi thường; giá đất bồi thường; điều kiện để được bồi thường; thẩm quyền giải quyết tranh chấp về giá đất; trách nhiệm bồi thường của Nhà nước khi thu hồi đất. Luận văn làm rõ những vấn đề lý luận và pháp luật bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất, cũng như sự cần thiết của điều chỉnh pháp luật bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất. Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng pháp luật, thực tiễn áp dụng pháp luật, đề tài cũng chỉ ra những bất cập, hạn chế, vướng mắc về quy định của pháp luật, từ đó đưa ra những kiến nghị hoàn thiện pháp luật bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất Từ khóa: Bồi thường; Thu hồi đất; Bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất
Page 6
iv ABSTRACT Title: Law on land compensation when the state recovers land in Vietnam Law on compensation for land when the state recovers land in Vietnam The thesis focuses on studying the provisions of the law on land compensation when the state recovers land in Vietnam such as: scope and subjects of compensation; compensation method; grounds for withdrawal; compensation principles; compensation land price; conditions for compensation; authority to settle disputes over land prices; compensation responsibility of the State upon land recovery. The thesis clarifies the theoretical issues and the law of compensation for land when the state recovers land, as well as the necessity of adjusting the law on compensation for land when the state recovers land. On the basis of understanding the current situation of the law, practical application of the law, the topic also points out the inadequacies, limitations and problems in the provisions of the law, thereby making recommendations to improve the compensation law. usually return to the land when the state recovers the land Keywords: Compensation; Land acquisition; Compensation for land when the State recovers land.
Page 7
v MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN...........................................................................................................i LỜI CẢM ƠN................................................................................................................ii PHẦN MỞ ĐẦU............................................................................................................1 CHƯƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT BỒI THƯỜNG VỀ ĐẤT KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT...................................................................10 1.1 Lý luận chung của việc bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất 1.1 Lý luận chung của việc bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất......................10 1.1.1 Khái niệm, đặc điểm thu hồi đất........................................................................10 1.1.2 Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của việc bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất................................................................................................................................13 1.2 Lý luận về pháp luật bồi thường đất khi nhà nước thu hồi đất ............................18 1.2.1 Khái niệm, đặc điểm pháp luật bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất ....................................................................................................................... 18 1.2.2 Vai trò của pháp luật bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất ......... 18 1.2.3 Nội dung pháp luật bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất............. 21 1.2.4 Các trường hợp cụ thể về bồi thường đất khi nhà nước thu hồi đất cho người có đất bị thu hồi ................................................................................. 233 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1..........................................................................................288 CHƯƠNG 2. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH BỒI THƯỜNG VỀ ĐẤT KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT...................................................................28 2.1 Quy định của pháp luật về phạm vi và đối tượng được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ..........................................................................................................28 2.2. Quy định của pháp luật về phương thức bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất................................................................................................................................29 2.3 Quy định của pháp luật về căn cứ thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế, xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.............................................37 2.4 Quy định của pháp luật về nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất .....................................................................................................................................41 2.5 Quy định của pháp luật về giá đất bồi thường khi thu hồi đất cho người bị thu hồi .....................................................................................................................................44 2.6 Quy định của pháp luật về điều kiện để được bồi thường thiệt hại về đất .........477 2.7 Quy định của pháp luật về thẩm quyền giải quyết tranh chấp về giá đất bồi thường khi thu hồi đất.................................................................................................50 2.8 Quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường khi nhà nước thu hồi đất......52 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2............................................................................................53 CHƯƠNG 3. THỰC TIỄN VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT
Page 8
vi BỒI THƯỜNG VỀ ĐẤT KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT...............................554 3.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về căn cứ thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế, xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng và kiến nghị.............555 3.1.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về căn cứ thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế, xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.................. 555 3.1.2 Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về căn cứ thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế, xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng...... 599 3.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật về nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất và kiến nghị.....................................................................................................61 3.3 Thực tiễn áp dụng pháp luật về giá đất bồi thường khi thu hồi đất cho người bị thu hồi và kiến nghị.....................................................................................................64 3.3.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về giá đất bồi thường khi thu hồi đất cho người bị thu hồi........................................................................................................ 60 3.3.2 Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về giá đất bồi thường khi thu hồi đất cho người bị thu hồi.............................................................................................. 70 3.4 Thực tiễn áp dụng pháp luật về điều kiện để được bồi thường thiệt hại về đất và kiến nghị......................................................................................................................73 3.4.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về điều kiện để được bồi thường thiệt hại về đất .................................................................................................................. 73 3.4.2 Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về điều kiện để được bồi thường thiệt hại về đất............................................................................................................ 777 3.5 Thực tiễn áp dụng pháp luật về thẩm quyền giải quyết tranh chấp về giá đất bồi thường khi thu hồi đất và kiến nghị..........................................................................788 3.5.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về thẩm quyền giải quyết tranh chấp về giá đất bồi thường khi thu hồi đất ...................................................................... 788 3.5.2 Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền giải quyết tranh chấp về giá đất bồi thường khi thu hồi đất ...................................................................... 866 3.6 Thực tiễn áp dụng pháp luật về trách nhiệm bồi thường khi nhà nước thu hồi đất và kiến nghị...............................................................................................................877 3.6.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về trách nhiệm bồi thường khi nhà nước thu hồi đất .......................................................................................................... 877 3.6.2 Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm bồi thường khi nhà nước thu hồi đất ...................................................................................................... 89 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3............................................................................................90 KẾT LUẬN..................................................................................................................91 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................93
Page 9
vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Cụm từ viết tắt Cụm từ diễn giải đầy đủ 1 BLDS Bộ luật dân sự Giấy chứng nhận quyền sử dụng 2 GCNQSDĐ đất 3 HGĐ Hộ gia đình 4 LĐĐ Luật Đất đai 5 NN Nhà nước 6 NNTHĐ Nhà nước thu hồi đất 7 SDĐ Sử dụng đất 8 TAND Tòa án nhân dân 9 TĐC Tái định cư 10 THĐ Thu hồi đất 11 UBND Ủy ban nhân dân
Page 10
1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. ĐẶT VẤN ĐỀ Trong bối cảnh phát triển kinh tế đất nước, việc đầu tư các công trình công cộng, mở rộng đô thị, phát triển cơ sở hạ tầng, đầu tư xây dựng cơ bản là kết quả tất yếu, đặc biệt là đối với sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng phấn đấu, nỗ lực nhằm xây dựng và hoàn thiện hệ thống Pháp luật thống nhất, phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội hiện đại và Pháp luật quốc tế. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay để đáp ứng ngày càng lớn yêu cầu phát triển kinh tế - Xã hội theo hướng công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đất nước, hội nhập vào kinh tế, quốc tế thì nhu cầu sử dụng đất đai càng nhiều. Việc chuyển mục đích sử dụng đất từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp là yêu cầu thực tế khách quan. Tuy nhiên, Pháp luật liên quan đến đất đai là một vấn đề lớn, phức tạp và rất nhạy cảm, trong đó liên quan đến công tác thu hồi đất để phục vụ cho lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế xã hội vẫn còn tác động rất lớn đến người bị thu hồi đất. Thời gian qua, Nhà nước thu hồi nhiều đất của dân để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế. Theo số liệu tổng hợp của Bộ Tài nguyên và Môi trường, sau gần 7 năm triển khai Luật Đất đai năm 2003, trên cả nước tổng diện tích đất đã thu hồi là 728 nghìn ha (trong đó có 536 nghìn ha đất nông nghiệp) của 826.012 hộ gia đình, cá nhân. Từ khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực thi hành, Nhà nước đã ban hành nhiều quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người bị thu hồi đất. Tuy nhiên, từ nhiều năm nay, tình hình khiếu kiện của người bị thu hồi đất diễn ra hết sức phức tạp trên địa bàn cả nước. Nguyên nhân tình hình khiếu kiện liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất nhiều như hiện nay được xác định chủ yếu là do những vấn đề chính sách liên quan đến lợi ích của người sử dụng đất còn nhiều bất cập. Để khắc phục tình hình này như thế nào, đây là vấn đề thời sự, luôn được Đảng, Nhà nước và toàn xã hội quan tâm. 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Luật Đất đai năm 2013 nêu rõ: "Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh, quốc phòng. Những năm qua, hệ thống văn bản chính sách, pháp luật về đất đai từng bước được hoàn thiện, bổ sung, phát triển phù hợp với đặc điểm, tình hình thực tiễn; ý thức chấp hành pháp luật về đất đai ngày càng được nâng lên. Nghị quyết số 19-NQ/TW của
Showing the first 10 pages. Download the document to see it all.
Comments (0)
No comments yet. Be the first!