GIẢI QUYẾT NỢ XẤU – VẤN ĐỀ MẤU CHỐT TRONG TÁI CƠ CẤU HỆ THỐNG NGÂN HÀNG BAD DEBT SETTLEMENT - CRITICAL ISSUES IN BANK RESTRUCTURING IN VIETNAM TRUNG TÂM THÔNG TIN TƯ LIỆU TRUNG TÂM THÔNG TIN TƯ LIỆU – Số 1/2013 1 MỤC LỤC I. Tổng quan lý luận về nợ xấu ................................................................................. 2 1. Các vấn đề lý luận về nợ xấu ............................................................................ 2 1.1. Khái niệm ..................................................................................................... 2 1.2. Phân loại nợ xấu và trích lập dự phòng nợ xấu............................................. 3 2. Kinh nghiệm quốc tế trong việc xử lý nợ xấu .................................................. 6 2.1. Kinh nghiệm xử lý nợ xấu của Hàn Quốc...................................................... 6 2.2. Kinh nghiệm xử lý nợ xấu của Trung Quốc ................................................... 9 2.3. Kinh nghiệm xử lý nợ xấu của Thái Lan.......................................................11 2.4. Bài học cho Việt Nam ..................................................................................14 II. Thực trạng nợ xấu của Việt Nam........................................................................15 1. Khái niệm và phân loại nợ xấu ở Việt Nam..................................................15 2. Diễn biến nợ xấu của Việt Nam.....................................................................16 3. Nguyên nhân của tình trạng nợ xấu tăng cao tại Việt Nam.........................24 4. Tác động của nợ xấu và quá trình giải quyết nợ xấu đến nền kinh tế Việt Nam.......................................................................................................................32 III. Một số gợi ý chính sách cho Việt Nam trong việc giải quyết nợ xấu và thúc đẩy quá trình tái cơ cấu ngân hàng ................................................................................33 1. Quan điểm định hướng trong việc giải quyết nợ xấu...................................33 2. Một số gợi ý chính sách nhằm xử lý nợ xấu và thúc đẩy quá trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng..............................................................................................35 2.1. Về phía chính phủ ........................................................................................35 2.2. Về phía các NHTM và TCTD.......................................................................41 2.3. Giải pháp từ phía các khách hàng vay vốn của TCTD .................................42 Summary: Bad debt settlement - critical issues in bank restructuring in Vietnam ..................................................................................................................................... 45 Tài liệu tham khảo…………………………………………………………………..53 TRUNG TÂM THÔNG TIN TƯ LIỆU – Số 1/2013 2 GIẢI QUYẾT NỢ XẤU – VẤN ĐỀ MẤU CHỐT TRONG TÁI CƠ CẤU HỆ THỐNG NGÂN HÀNG I. Tổng quan lý luận về nợ xấu 1. Các vấn đề lý luận về nợ xấu 1.1. Khái niệm Nợ xấu thường được nhắc đến với các thuật ngữ “bad debt”, “non-performing loan” (NPL), “doubtful debt”1 , thông thường nợ xấu được hiểu là các khoản nợ dưới chuẩn, có thể quá hạn và bị nghi ngờ về khả năng trả nợ lẫn khả năng thu hồi vốn của chủ nợ, điều này thường xảy ra khi khách hàng vay đã tuyên bố phá sản hoặc đã tẩu tán tài sản. Tuy nhiên, hiện nay đang tồn tại khá nhiều khái niệm nợ xấu khác nhau. Có thể nhắc tới một số khái niệm nợ xấu như sau: - Khái niệm của nhóm chuyên gia tư vấn Advisory Expert Group (AEG) Nhóm chuyên gia tư vấn AEG của Liên Hợp Quốc cho rằng định nghĩa về nợ xấu không nên mang tính chất mô tả mà chỉ nên được sử dụng như hướng dẫn cho các ngân hàng. AEG thống nhất định nghĩa như sau: “Một khoản nợ được coi là nợ xấu khi quá hạn trả lãi và/hoặc gốc trên 90 ngày; hoặc các khoản lãi chưa trả từ 90 ngày trở lên đã được nhập gốc, tái cấp vốn hoặc chậm trả theo thỏa thuận; hoặc các khoản phải thanh toán đã quá hạn dưới 90 ngày nhưng có lý do chắc chắ