1 Trước thềm dự thảo tăng viện phí: Bài 1: Các bệnh viện có lỗ thật không? Cập nhật lúc 07:43, Thứ Năm, 29/07/2010 (GMT+7) – Một trong những lý do đƣợc Bộ Y tế đƣa ra nhằm giải thích việc tăng viện phí lần này là giá dịch vụ y tế đã quá lạc hậu, tình trạng thu không đủ bù chi kéo dài suốt 15 năm qua khiến các bệnh viện gặp khó khăn trong việc đảm bảo kinh phí để thực hiện các dịch vụ, kỹ thuật y tế. Nói vậy có nghĩa các bệnh viện đang bị lỗ, bị âm quỹ triền miên. Nhưng sự thật có phải như thế hay không? Mỗi năm âm quỹ hàng chục tỷ đồng? Ông Nguyễn Ngọc Hiền, Phó Giám đốc phụ trách tài chính của Bệnh viện Bạch Mai khẳng định: “Mỗi năm, quỹ của bệnh viện Bạch Mai âm hàng chục tỷ đồng”. Để khẳng định trên có tính thuyết phục, ông Hiền chứng minh: Giá của các loại dịch vụ trên thực tế đều đã tăng theo giá thị trường, nhưng trong quy định của Nhà nước thì mức giá thu lại thấp hơn giá thật nhiều lần. Ông Hiền lấy ví dụ: tiền khám chữa bệnh 3.000 đồng/lần từ năm 1995 là quá lạc hậu, tiền giường nằm 12.000 đồng/ngày chưa đủ chi phí điện, nước so với thời giá hiện tại (khi mà năm 1995 giá điện chỉ có 640 đồng/KWh nhưng hiện nay đã vọt lên 1.170 đồng/KWh; giá nước năm 1995 là 2.000 đồng/m3 nay cũng vọt lên 6.270 đồng/m3; giá xăng từ 4.700 đồng/lít nhảy lên 16.000 đồng/lít; vv…). Đó là chưa kể tới các kỹ thuật y tế tiên tiến ngày càng được cập nhật và áp dụng nhiều, phục vụ mục tiêu điều trị, nhưng danh mục và giá của nó trong quy định của Nhà nước cũng không thể đuổi kịp sự thay đổi nhanh chóng của khoa học kỹ thuật. Mỗi ngày bệnh viện Bạch Mai khám chữa bệnh cho khoảng 3.000 lượt bệnh nhân ngoại trú, điều trị 3.000 bệnh nhân nội trú, sử dụng hàng ngàn dịch vụ kỹ thuật cũng như dịch vụ chức năng. Tích tụ cả năm, ông Hiền mới đi đến khẳng định là lỗ hàng chục tỷ đồng (Ảnh chụp tại BV Bạch Mai. Ảnh: C.Q) Theo lãnh đạo các bệnh viện thì họ tiếp tục rơi vào thế “khó chất chồng khó” bởi trong khi giá cả thật leo thang, giá cả được phép thanh toán theo quy định vẫn dẫm chân tại chỗ thì Nhà nước lại cắt giảm ngân sách, các bệnh viện không còn được bù lỗ một phần như trước đây (theo chủ trương: Nhà nước giảm bao cấp cho các đơn vị cung cấp dịch vụ và tăng bao cấp qua các dịch vụ như Bảo hiểm y tế) 2 Ví dụ ở bệnh viện Bạch Mai, trong quãng thời gian từ khoảng 6 tháng đầu năm 2006 trở về trước (trước khi các bệnh viện được tự chủ tài chính), số tiền ngân sách do Nhà nước cấp hàng năm cho bệnh viện chiếm khoảng 40% đến 50% tổng chi phí hoạt động. Từ giữa năm 2006 trở lại đây, thực hiện chủ trương xã hội hóa dịch vụ y tế nhằm làm giảm bao cấp của Nhà nước, chia sẻ gánh nặng ngân sách với Nhà nước, các bệnh viện được giao quyền tự chủ trong việc tổ chức công việc, sắp xếp lại bộ máy, sử dụng lao động và nguồn lực tài chính. Kể từ đó, ngân sách Nhà nước cấp cho bệnh viện Bạch Mai giảm xuống chỉ còn 3%/năm. PGS.TS Nguyễn Tiến Quyết, Giám đốc bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, một trong những bệnh viện ngoại khoa lớn nhất cả nước, cũng thường xuyên “than phiền” về tình trạng âm quỹ của bệnh viện mình, cũng vì những lý do như trên. Ông Nguyễn Viết Tiến, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương cũng cho hay số tiền 14 tỉ đồng từ ngân sách nhà nước hỗ trợ cho bệnh viện chỉ đủ chi phí tiền bông, băng, thuốc sát trùng, … Trong 14 tỷ đó chưa hề tính tới tiền lương cán bộ y tế, chi phí khấu hao máy móc, cơ sở vật chất, vv… Tại sao thu nhập cán bộ bệnh viện tăng? Nếu theo những gì mà lãnh đạo các bệnh viện nói, có thể vẽ được một bức tranh khá u ám về khả năng cân đối tài chính của các bệnh viện, đặc biệt là các bệnh viện lớn – nơi sử dụng nhiều nhất các dịch vụ y tế. Suy luận logic thì điều đó cũng có nghĩa thu nhập của cán bộ, công nhân viên bệnh viện sẽ giảm, đời sống không được đảm bảo, và còn rất nhiều hệ lụy tiêu cực phát sinh từ vấn đề “âm quỹ” này. Nhưng trái với suy đoán trên, có một thực tế là thu nhập cán bộ, công nhân viên của bệnh viện lại tăng, nếu không muốn nói là tăng mạnh. Lãnh đạo bệnh viện nói bệnh viện âm quỹ hàng chục tỷ đồng mỗi năm. Còn thực tế