Generating preview...
NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN MAI MINH HIẾU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ TẠI VIỆT NAM ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số ngành: 8 34 02 01 Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2026
NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN MAI MINH HIẾU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ TẠI VIỆT NAM ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số ngành: 8 34 02 01 NGƯỜI HƯỚNG DÂN KHOA HỌC: PGS.TS. NGUYỄN THỊ HẰNG NGA Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2026
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Mọi số liệu, dữ liệu và kết quả nghiên cứu trong đề án này đều trung thực và được tôi thu thập, xử lý một cách khách quan chính xác. Các nguồn tài liệu tham khảo được trích dẫn đầy đủ và đúng quy định. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước nhà trường về tính trung thực của đề án tốt nghiệp này. TP.HCM, ngày 13 tháng 02 năm 2026 Người cam đoan NGUYỄN MAI MINH HIẾU
ii LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến cô Nguyễn Thị Hằng Nga, người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và đóng góp ý kiến quý báu trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Những lời khuyên và sự hỗ trợ từ cô đã giúp tôi hoàn thành đề tài một cách tốt nhất. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Ban giám hiệu, các thầy cô trong Khoa Sau đại học Trường Đại học Ngân Hàng Tp. Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuận lợi và cung cấp những kiến thức cần thiết trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Bên cạnh đó, tôi xin cảm ơn các anh/chị, bạn bè và đồng nghiệp đã hỗ trợ, chia sẻ và động viên tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Cuối cùng, tôi xin gửi lời tri ân đến gia đình, những người luôn ở bên cạnh động viên và tạo điều kiện tốt nhất để tôi có thể hoàn thành nghiên cứu này. NGUYỄN MAI MINH HIẾU
iii TÓM TẮT ĐỀ ÁN Tên đề tài: Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam. Tóm tắt đề án: Đề án nghiên cứu “Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam” nhằm mục đích phân tích các yếu tố nội tại và các yếu tố bên ngoài tác động đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành bảo hiểm phi nhân thọ. Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng với mô hình ước lượng bình phương tối thiểu tổng quát (GLS) trên bộ dữ liệu của 17 công ty bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam giai đoạn 2006–2024. Các nhân tố được xem xét bao gồm quy mô doanh nghiệp, đòn bẩy tài chính, tốc độ tăng trưởng doanh thu, tuổi doanh nghiệp, tỷ lệ tổn thất, tỷ lệ sở hữu nước ngoài, tỷ lệ tái bảo hiểm, tăng trưởng kinh tế (GDP), tỷ lệ thanh toán hiện thời và xếp hạng tín nhiệm. Kết quả nghiên cứu cho thấy đòn bẩy tài chính, tuổi doanh nghiệp, tỷ lệ tái bảo hiểm, tỷ lệ thanh khoản và xếp hạng tín nhiệm có tác động một cách tích cực đến hiệu quả hoạt động, trong khi quy mô doanh nghiệp và tỷ lệ tổn thất có ảnh hưởng tiêu cực nhất định. Nghiên cứu đồng thời đưa ra các hàm ý chính sách nhằm giúp doanh nghiệp cải thiện năng lực tài chính, nâng cao hiệu quả hoạt động cho doanh nghiệp và tăng cường tính ổn định cho thị trường bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh và biến động kinh tế ngày càng phức tạp. Từ khóa: Hiệu quả hoạt động, bảo hiểm phi nhân thọ, các nhân tố ảnh hưởng, công ty bảo hiểm Việt Nam.
iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT Từ viết tắt Cụm từ tiếng Việt BCTC Báo cáo tài chính BH Bảo hiểm BHNT Bảo hiểm nhân thọ BHPNT Bảo hiểm phi nhân thọ BHTM Bảo hiểm thương mại BHXH Bảo hiểm xã hội CTBH Công ty bảo hiểm CTBHPNT Công ty bảo hiểm phi nhân thọ DNBH Doanh nghiệp bảo hiểm HĐBH Hợp đồng bảo hiểm HQHĐ Hiệu quả hoạt động NĐBH Người được bảo hiểm PSSSTĐ Phương sai sai số thay đổi TCT Tổng công ty VCSH Vốn chủ sở hữu VĐL Vốn điều lệ
v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH Từ viết Cụm từ tiếng Anh Cụm từ tiếng Việt tắt AI Artificial Intelligence Trí tuệ nhân tạo Environmental, Social, and ESG Môi trường, Xã hội và Quản trị Governance FEM Fixed Effects Model Mô hình tác động cố định GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội Mô hình ước lượng bình phương tối GLS Generalized Least Square thiểu tổng quát Insurance Association of IAV Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam Vietnam InsurTech Insurance Technology Công nghệ bảo hiểm Department of the Insurance ISA Cục quản lý, Giám sát Bảo hiểm Supervisory Authority Mô hình ước lượng bình phương tối OLS Ordinary Least Squares thiểu cổ điển REM Random Effects Model Mô hình tác động ngẫu nhiên ROA Returns On Assets Tỷ suất sinh lời trên tài sản ROE Returns On Equity Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu
vi MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................i LỜI CẢM ƠN......................................................................................................ii TÓM TẮT ĐỀ ÁN..............................................................................................iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT....................................................iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH.....................................................v DANH MỤC BẢNG BIỂU................................................................................ix DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ...........................x CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI..................................................................1 1.1. Lý do chọn đề tài......................................................................................................1 1.2. Mục tiêu nghiên cứu.................................................................................................2 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát..........................................................................2 1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể...............................................................................3 1.3. Câu hỏi nghiên cứu...................................................................................................3 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................................3 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu........................................................................................3 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu...........................................................................................3 1.5. Đóng góp của đề án..................................................................................................4 1.6. Phương pháp nghiên cứu..........................................................................................4 1.7. Kết cấu đề án ............................................................................................................5 CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC.......7 2.1. Cơ sở lý thuyết..........................................................................................................7 2.1.1. Những vấn đề chung về bảo hiểm phi nhân thọ................................................7 2.1.1.1. Khái niệm về bảo hiểm phi nhân thọ.........................................................7 2.1.1.2. Đặc trương của bảo hiểm phi nhân thọ......................................................8 2.1.1.3. Đặc trưng rủi ro trong ngành bảo hiểm .....................................................9 2.1.1.4. Các loại hình bảo hiểm phi nhân thọ.......................................................10
vii 2.1.2. Hiệu quả hoạt động và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.........10 2.1.2.1. Khái niệm về hiệu quả hoạt động ............................................................10 2.1.2.2. Phương pháp đo lường hiệu quả hoạt động.............................................12 2.1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ ..........................................................................................................14 2.1.3. Các lý thuyết nền có liên quan........................................................................16 2.2. Tổng quan các nghiên cứu trước............................................................................20 2.2.1. Tổng hợp công trình nghiên cứu trước đây.....................................................21 2.2.2. Nhận xét về các nghiên cứu trước và định hướng nghiên cứu của tác giả .....23 CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU....................................................................................................................26 3.1. Quy trình nghiên cứu..............................................................................................26 3.2. Mô hình và các giả thuyết nghiên cứu....................................................................28 3.2.1. Mô hình nghiên cứu ........................................................................................28 3.2.2. Giả thuyết nghiên cứu.....................................................................................31 3.2.3. Đo lường các biến sử dụng trong nghiên cứu.................................................36 3.2.3.1. Biến phụ thuộc.........................................................................................36 3.2.3.2. Biến độc lập.............................................................................................37 3.3. Phương pháp nghiên cứu........................................................................................40 3.3.1. Dữ liệu nghiên cứu..........................................................................................40 3.3.2. Các bước phân tích dữ liệu .............................................................................42 3.3.2.1. Phân tích thống kê mô tả .........................................................................43 3.3.2.2. Kiểm định tương quan giữa các biến.......................................................44 3.3.2.3. Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến.......................................................44 3.3.2.4. Kiểm định các khuyết tật của mô hình ....................................................45 3.3.2.5. Ước lượng các mô hình hồi quy ..............................................................47 CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU........................................................51
viii 4.1. Khái quát thực trạng hoạt động của các công ty bảo hiểm.....................................51 4.1.1. Tình hình hoạt động kinh doanh Bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam............54 4.1.2. Tình hình bồi thường của các Doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ.............57 4.1.3. Tình hình tái bảo hiểm của các Doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ...........58 4.1.4. Tình hình xếp hạng tín nhiệm của các Doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ59 4.2. Thống kê mô tả biến...............................................................................................59 4.3. Kết quả phân tích tương quan giữa các biến và kiểm định đa cộng tuyến.............62 4.4. Kết quả phân tích hồi quy.......................................................................................64 4.5. Kết quả kiểm định các khuyết tật của mô hình ......................................................67 4.6. Lựa chọn mô hình hồi quy......................................................................................68 4.7. Thảo luận về kết quả nghiên cứu............................................................................72 CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý...........................................................85 5.1. Kết luận...................................................................................................................85 5.2. Hàm ý chính sách ...................................................................................................86 5.2.1. Tăng cường năng lực tài chính và minh bạch thông tin..................................86 5.2.2. Tăng cường quản trị rủi ro và kiểm soát tỷ lệ tổn thất....................................87 5.2.3. Tối ưu hóa tái bảo hiểm và đảm bảo thanh khoản ..........................................88 5.2.4. Tối ưu quy mô, phát huy kinh nghiệm và tăng tốc chuyển đổi số..................89 5.3. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu trong tương lai.......................................90 TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................I Tiếng việt...............................................................................................................I Tiếng anh.............................................................................................................II Trang website......................................................................................................II PHỤ LỤC 01: DANH SÁCH 17 DNBH PHI NHÂN THỌ TRONG MẪU NGHIÊN CỨU...................................................................................................IV PHỤ LỤC 02: CƠ SỞ DỮ LIỆU CỦA 17 DNBH NGHIÊN CỨU GIAI ĐOẠN 2006-2024................................................................................................V PHỤ LỤC 03: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MÔ HÌNH...............................XVI
ix DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Tổng hợp các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế trước đây.........21 Bảng 3.1 Tổng hợp các biến nghiên cứu, giải thích và kỳ vọng...................................30 Bảng 4.1 Tóm tắt quy mô mẫu nghiên cứu ...................................................................60 Bảng 4.2 Kết quả thống kê mô tả các biến nghiên cứu.................................................60 Bảng 4.3 Ma trận hệ số tương quan giữa các biến và kiểm định hệ số phóng đại phương sai VIF..............................................................................................................63 Bảng 4.4 Kết quả hồi quy ROA theo mô hình nghiên cứu FEM, REM và GLS..........64 Bảng 4.5 Kết quả hồi quy ROE theo mô hình nghiên cứu FEM, REM và GLS...........65 Bảng 4.6 Kết quả kiểm định khuyết tật của mô hình (ROA)........................................67 Bảng 4.7 Kết quả kiểm định khuyết tật của mô hình (ROE).........................................68 Bảng 4.8 Kết quả hồi quy ROA và ROE theo mô hình nghiên cứu GLS.....................69 Bảng 4.9 Tổng hợp kết quả nghiên cứu.........................................................................73
x DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ Biểu đồ 4.1 CTBHPNT có vốn điều lệ trên 1000 tỷ đồng tính đến 31/12/2024...........53 Biểu đồ 4.2 Thị phần doanh thu phí bảo hiểm Từ 2015 đến 2023................................54 Biểu đồ 4.3 Doanh thu và tốc độ tăng trưởng doanh thu thị trường BHPNT từ 2015 đến 2023 ........................................................................................................................55 Biểu đồ 4.4 Doanh thu phí bảo hiểm phân theo nghiệp vụ từ năm 2015 đến 2023......56 Biểu đồ 4.5 Tỷ lệ bồi thường phân theo nghiệp vụ từ 2015 đến 2023..........................57 Biểu đồ 4.6 Phí tái bảo hiểm và tỷ lệ tái bảo hiểm từ 2015 đến 2023...........................58 Hình 3.1 Sơ đồ mối quan hệ giữa biến độc lập và biến phụ thuộc................................29 Hình 4.1 Sơ lược quá trình hình thành thị trường bảo hiểm Việt Nam.........................52
Showing the first 12 pages. Download the document to see it all.
No comments yet. Be the first!
Comments (0)
No comments yet. Be the first!