Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 Chính sách Abenomics của Nhật Bản - Tác động đến nền kinh tế Nhật Bản và khu vực trong đó có Việt Nam I/ Nội dung chính sách Abenomics của Nhật Bản 1. Bối cảnh nền kinh tế Nhật Bản trước thềm chính sách Abenomics: Abenomics ra đời do thực trạng nền kinh tế của Nhật bản năm 2012. Tốc độ tăng trưởng kinh tế Nhật Bản năm 2012 có 2 chiều hướng khá rõ rệt. Nửa đầu năm là sự tăng trưởng GDP khá ngoạn mục chủ yếu nhờ công cuộc tái thiết và phục hồi từ thảm họa động đất và sóng thần năm 2011. Tuy nhiên cuộc khủng hoảng nợ Châu Âu và đồng yên liên tục tăng giá mạnh so với đô la Mỹ làm xói mòn những nguồn thu từ nước ngoài khiến GDP quý 3 và quý 4 liên tiếp suy giảm. Nền kinh tế của Nhật Bản có thế đã rơi vào giai đoạn suy thoáido ảnh hưởng cuộc khủng hoảng nợ công ở Châu Âu và kinh tế toàn cầu suy yếu. Thực trạng nền kinh tế Nhật bản năm 2012-2013  Tăng trưởng của Nhật bản gần như bằng 0  Chi tiêu tiêu dùng bị giảm do giảm phát:  Khoản nợ công lớn do lạm phát trong chi tiêu từ những năm 1990  Giảm phát dài hạn  Tình trạng giảm lực lượng lao động trong dài hạn do tình trạng dân số Nhật Bản 2. Sự ra đời của chính sách Abenomics: “Ba mũi tên” – Abenomics , gồm chính sách tiền tệ mạnh mẽ, chính sách tài khóa linh hoạt và chiến lược tăng trưởng khuyến khích đầu tư tư nhân nhằm đưa nền kinh tế thứ ba thế giới thoát khỏi trì trệ, suy thoái. Đa số người dân Nhật Bản và nhiều chuyên gia kinh tế châu Âu kỳ vọng "Abenomics” là phương thuốc hữu hiệu chống suy thoái kinh tế. 3. Chiến lược 3 mũi tên của chính sách Abenomics Thủ tướng Shinzo Abe đưa ra với 3 mũi tên là: Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2  thúc đẩy gói kích thích tài chính lớn  tăng chi tiêu chính phủ  cải cách cơ cấu “Xây dựng nền kinh tế mạnh để tạo ra hy vọng”, “Hỗ trợ tăng tỷ lệ sinh để nuôi dưỡng ước mơ” và “Đảm bảo một xã hội bình yên”. 3.1. Chính sách nới lỏng tiền tệ * Biện pháp - Chính phủ Nhật Bản đang gây sức ép khiến Ngân hàng Trung ương phát hành nhiều hơn nữa tiền mặt ra thị trường.Một cách khác dễ hiểu hơn thì, giả sử với ￥1000 bạn mua được 20 quả Táo. Nhằm kích thích nền kinh tế, Chính phủ ra lệnh cho Ngân hàng TW xả tiền vào thị trường để bạn phải bỏ ra ￥1500 để mua cũng 20 trái táo đó - Tăng lượng tiền lưu thông hơn nữa, khiến tăng nhu cầu tiêu dùng, tăng vật giá tiêu dùng, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế. - Ảnh hưởng từ lời tuyên ngôn của thủ tướng Abe, lo lắng đồng Yên sẽ giảm, các nhà đầu tư bắt đầu bán Yen mua Dollar. Hành động này cũng khiến cho đồng Yên giảm. * Mục đích - Chính sách này giúp tăng lạm phát đối với đồng Yên đang tăng giá quá đà. - Việc tăng cung tiền sẽ khiến sức mạnh của đồng Yen giảm, đồng nghĩa với việc giá xuất khẩu của hàng hóa Nhật Bản sang nước ngoài trở nên rẻ hơn, qua đó thúc đẩy xuất khẩu. 3.2. Chính sách thúc đẩy chi tiêu công * Biện pháp - Chính phủ sẽ tăng cường chi tiêu (một báo cáo gần đây chỉ ra rằng chi tiêu chính phủ đã đạt kỉ lục trong vòng 2 năm qua) + Chi tiêu công có nghĩa là tăng nợ chính phủ với mục tiêu tăng cường xây dựng cơ sở hạ tầng. - Đồng thơi năm sau khi thực hiện Chính phủ Nhật Bản cũng tìm nguồn thu mới bằng cách tăng thuế tiêu thụ của Nhật Bản sẽ tăng từ 8% lên mức 10% vào năm sau. * Mục đích - Đối phó với tình trạng dân số già của Nhật Bản - Đầu tư cơ sở hạ tầng (liên quan đến việc phục vụ cho Olympic Tokyo năm 2020) Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3 Tuy nhiên, từ sau thảm họa động đất sóng thần 2011 tới nay, các công nhân xây dựng đều được cử tới vùng Tohoku để phục vụ chương trình phục hồi sau thảm họa. Còn ở vùng như Tokyo hiện nay có muốn triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng cũng không đủ nhân lực thực hiện. Như vậy, vấn đề khó khăn của mũi tên thứ 2 này là không đủ nhân lực đảm nhiệm công việc, dự toán không được dùng hết. Số trái phiếu chính phủ đã phát hành tương đương với số tiền nợ càng ngày càng trở thành một gánh nặng cho chính ph