SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN TRÃI BÁO CÁO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CẤP CƠ SỞ (Lĩnh vực: Vật lý ) TÊN SÁNG KIẾN XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN MỘT SỐ CHỦ ĐỀ STEM CHƯƠNG TRÌNH VẬT LÝ 11 ( BAN CƠ BẢN) Tác giả: Trình độ chuyên môn: Chức vụ: Đơn vị công tác: Lường Thị Kim Ngân Đại học Giáo viên Trường THPT Nguyễn Trãi Yên Bái, ngày 20 tháng 1 năm 2022 I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: Xây dựng và thực hiện một số chủ đề giáo dục STEM môn Vật lý 11 ( ban cơ bản) 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Vật Lý 3. Phạm vi áp dụng sáng kiến: Trường THPT Nguyễn Trãi và Trường THPT Trạm Tấu 4. Thời gian áp dụng sáng kiến: năm học 2020- 2021 và học kỳ I năm 2021 - 2022 5. Tác giả: Họ và tên: Lường Thị Kim Ngân Năm sinh: 1988 Trình độ chuyên môn: Đại học Chức vụ công tác: Giáo viên Nơi làm việc: THPT Nguyễn Trãi Địa chỉ liên hệ: Tổ 5, phường Pú Trạng, thị xã Nghĩa Lộ, Yên Bái Điện thoại: 0943561518 II. MÔ TẢ SÁNG KIẾN: 1. Tình trạng các giải pháp đã biết Thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục và để việc triển khai chương trình Giáo dục phổ thông mới bắt đầu từ năm học 2022 - 2023 đối với lớp 10 và lớp 11, 12 trong các năm học tiếp theo hiệu quả, thời gian qua Sở Giáo dục và đào tạo Yên Bái đã tổ chức nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng về chương trình Giáo dục phổ thông hiện hành theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh cho giáo viên trung học phổ thông, trong đó đặc biệt nhấn mạnh tới dạy học theo quan điểm STEM Vận dụng quan điểm giáo dục STEM, hiện đang còn tương đối mới ở Việt Nam. Đây là phương thức giáo dục tích hợp theo cách tiếp cận liên môn và thông qua thực hành, ứng dụng, trải nghiệm sáng tạo. STEM là viết tắt của các từ Science (khoa học), Technology (công nghệ), Engineering (kỹ thuật) và Math (toán học). Giáo dục STEM về bản chất được hiểu là trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Các kiến thức và kỹ năng này (gọi là kỹ năng STEM) phải được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau giúp học sinh không chỉ hiểu biết về nguyên lý mà còn có thể áp dụng để thực hành và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc sống hằng ngày. Giáo dục STEM sẽ phá đi khoảng cách giữa hàn lâm và thực tiễn, tạo ra những con người có năng lực làm việc “tức thì” trong môi trường làm việc có tính sáng tạo cao với những công việc đòi hỏi trí óc của thế kỷ 21. Điều này phù hợp với cách tiếp cận tích hợp trong Chương trình GDPT mới. Vật lí với đặc thù là môn khoa học thực nghiệm, nên một trong các khâu quan trọng của quá trình đổi mới phương pháp dạy học Vật lí là tăng cường hoạt động nghiên cứu và tìm hiểu các ứng dụng kỹ thuật của học sinh trong quá trình học tập thông qua việc giao nhiệm vụ liên quan đến việc tìm hiểu công dụng, nguyên tắc hoạt động, cấu tạo và chế tạo thí nghiệm để học sinh được nghiên cứu khoa học, qua đó giúp học sinh hiểu sâu sắc các kiến thức Vật lí. Qua dự giờ đồng nghiệp tại trường THPT Trạm Tấu, tôi nhận thấy việc áp dụng dạy học theo quan điểm STEM còn gặp nhiều khó khăn Một là: Một số giáo viên chưa thực sự quan tâm đến dạy học theo quan điểm STEM. Những kiến thức có thể thiết kế thành chủ đề STEM chủ yếu dạy học theo lối “truyền thụ một chiều”. Giáo viên giảng học sinh lắng nghe và ghi nhận rồi áp dụng vào giải các bài toán có trong sách giáo khoa, không liên hệ, ứng dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề trong thực tế cuộc sống. Nhiều giáo viên chỉ biết còn khá mơ hồ về dạy học STEM, từ hiểu về khái niệm đến cách thức triển khai phải tự tìm hiểu trên sách báo, internet, từ các đồng nghiệp. Hai là: Theo quan niện của giáo viên cũng như các tài liệu hướng dẫn về STEM được phát về các trường thì STEM gắn liền sử dụng các robot, lego . . . các ứng dụng công nghệ cao. Các thiết bị này chưa được cấp về nhà trường, đồng thời với điều kiện kinh phí hạn chế, đa số các nhà trường không đủ điều kiện để và để mua các trang thiết bị đắt tiền như vậy. Ba là: Học sinh của trường THPT Trạm Tấu nói riêng và ở nhiều tr