1 1 PHẦN IV LỰA CHỌN CÔNG CỘNG VÀ VẤN ĐỀ KINH TẾ CHÍNH TRỊ PUBLIC CHOICE AND POLITICAL ECONOMY 2 Introduction  Trên thực tế, chính phủ luôn gặp khó khăn khi tối đa hóa phúc lợi.  Ngoài các cân nhắc liên quan tới mức hiệu quả tối ưu của xã hội hay phân tích lợi nhuận – chi phí để thông qua một dự án, các nhà chính trị còn có những tính toán khác. Những quyết định kinh tế như vậy được đưa ra trong bối cảnh của một hệ thống chính trị.  Ví dụ đầu tư 2 triệu đô la để xây dựng thêm một cây cầu bắc qua sông Hồng nhằm giảm tải cho các cây cầu đang có. 3 Introduction  Chương này tập trung vào vấn đề thứ tư của kinh tế công cộng: Tại sao chính phủ lại hành xử theo cách họ đang làm?  Chúng ta bắt đầu với việc thảo luận về “viễn cảnh tối ưu” trong đó chính phủ tính toán và kết hợp hợp lí các sở thích của các công dân khi quyết định thông qua các dự án. 4 Introduction  Tiếp đến là vấn đề dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện.  Cuối cùng, vấn đề thất bại của chính phủ, sự bất lực hoặc miễn cưỡng của chính phủ khi xử lí các thất bại của thị trường. 5 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LCCC 6 KẾT CẤU CHƯƠNG 1 1. Khái niệm lựa chọn công cộng 2. Đặc điểm của lựa chọn công cộng 3. Lợi ích của lựa chọn công cộng 2 7 1.Khái niệm LCCC Lựa chọn công cộng là một quá trình mà trong đó ý muốn của các cá nhân được kết hợp lại trong một quyết định tập thể. 8 2. Đặc điểm của LCCC  Tính không thể phân chia: quyết định cá nhân nằm trong quyết định tập thể.  Tính cưỡng chế: bắt buộc mọi người phải tuân thủ.  Tác dụng của LCCC: huy động được nguồn lực và sức mạnh tập thể để đạt đến đường khả năng lợi ích. 9 3. Lợi ích của lựa chọn công cộng  Miền I Miền II (IIA ; IIB ) Miền III UB Độ thoả dụng của B 0 UA Độ thoả dụng của A Các kết cục có thể xảy ra khi có hành động tập thể IIB I III IIA E 10 CHƯƠNG II: CÁC CƠ CHẾ BIỂU QUYẾT 11 1. CƠ CHẾ BIỂU QUYẾT TRỰC TIẾP 1.Các nguyên tắc lựa chọn công cộng 2.Các phiên bản của nguyên tắc biểu quyết theo đa số 12 1. Các nguyên tắc lựa chọn công cộng 1.1. Nguyên tắc nhất trí tuyệt đối 1.2. Nguyên tắc biểu quyết theo đa số 3 13 1.1. Nguyên tắc nhất trí tuyệt đối a. Nội dung của nguyên tắc b. Mô hình Lindahl c. Tính khả thi của mô hình Lindahl d. Hạn chế của mô hình Lindahl 14 a. Nội dung của nguyên tắc Nguyªn t¾c nhÊt trÝ tuyÖt ®èi: mét quyÕt ®Þnh chØ ®-îc th«ng qua khi vµ chØ khi cã sù thèng nhÊt (®ång ý) cña tÊt cả c¸c thµnh viªn (100%) trong mét céng ®ång nµo ®ã. 15 b. Mô hình Lindahl  Chính phủ có thể cung cấp HHCC tối ưu thông qua sự nhất trí của mọi người dân.  Cân bằng Lindahl – hay cách định giá theo Lindahl là một hệ thống ở đó các cá nhân biểu thị sự sẵn lòng chi trả cho mỗi lượng HHCC, và chính phủ kết hợp các sở thích lại để tạo nên một thước đo ích lợi xã hội. 16  Giả định HHCC được đề cập ở đây là pháo hoa cung cấp cho hai người (Tom and Jerry).  Thứ nhất, chính phủ thông báo các giá thuế -tax prices cho HHCC, tức là phần chi phí mà mỗi cá nhân phải gánh chịu. Hoàn cảnh nghiên cứu 17 Lindahl Pricing  Khi giá thuế đạt được tại điểm cả hai cá nhân đều muốn cùng một lượng HHCC, chính phủ đạt được cân bằng Lindahl.  Chính phủ SX HHCC tại mức sản lượng đó và lấy giá thuế thu từ các cá nhân để chi trả cho việc SX. 18 Lindahl Pricing  Mỗi cá nhân thông báo mức sản lượng HHCC mà mình muốn tại các mức giá thuế.  Nếu các thông báo này không giống nhau, chính phủ tăng giá thuế đối với người nào muốn nhiều HH hơn và giảm giá thuế với người nào muốn ít HH hơn.  Hình 1 mô tả qui trình này