BÀI GIẢNG KINH TẾ CHÍNH TRỊ Mã học phần: SSH 1121 Tài liệu học tập hỗ trợ sinh viên khối không chuyên ngành Mác – Lênin ĐH Bách Khoa Hà Nội Khoa Lý luận Chính trị GV: Nguyễn Thị Phương Dung dung.nguyenthiphuong2@hust.edu.vn KINH TẾ CHÍNH TRỊ CHƯƠNG IV CẠNH TRANH VÀ ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 1. Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường 2. Độc quyền trong nền kinh tế thị trường 3. Năm đặc điểm của chủ nghĩa tư bản độc quyền 4. Chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước CẠNH TRANH VÀ ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG CHƯƠNG IV 3. Năm đặc điểm của Chủ nghĩa tư bản độc quyền 3. Năm đặc điểm của Chủ nghĩa tư bản độc quyền CHƯƠNG IV 3.1. Sự hình thành các tổ chức độc quyền 3.2. Tư bản tài chính và các trùm tài phiệt 3.3. Xuất khẩu tư bản 3.4. Sự phân chia thị trường thế giới giữa các liên minh độc quyền 3.5. Sự phân chia lãnh thổ thế giới giữa các cường quốc 3. Năm đặc điểm của Chủ nghĩa tư bản độc quyền 3.1. Sự hình thành các tổ chức độc quyền Nguyên nhân Do cạnh tranh tự do, TB nhỏ phá sản => còn lại TB lớn cạnh tranh => cạnh tranh không có lợi => liên minh Do sự phát triển các thành tựu KHKT => để ứng dụng vào SX, cần vốn lớn, thời gian hoàn vốn chậm, rủi ro cao => từng nhà TB khó đáp ứng được => liên minh Do khủng hoảng kinh tế => TB nhỏ phá sản, TB lớn cũng thiệt hại => để phục hồi, vượt qua khó khăn => liên minh 3. Năm đặc điểm của Chủ nghĩa tư bản độc quyền 3.1. Sự hình thành các tổ chức độc quyền Khái niệm Tổ chức độc quyền là: Liên minh các NTB dưới nhiều hình thức khác nhau Tập trung trong tay phần lớn việc sản xuất & tiêu thụ một hoặc một số hàng hóa nào đó - Mục đích thu được lợi nhuận độc quyền cao 3. Năm đặc điểm của Chủ nghĩa tư bản độc quyền 3.1. Sự hình thành các tổ chức độc quyền Các hình thức tổ chức độc quyền Hình thức Mô tả Consortium TCĐQ đa ngành thao túng nhiều lĩnh vực trong phạm vi một nền kinh tế Trust TCĐQ đơn ngành thống nhất về lưu thông và sản xuất Thống nhất Syndicate TCĐQ đơn ngành thống n