BÀI GIẢNG KINH TẾ CHÍNH TRỊ Mã học phần: SSH 1121 Tài liệu học tập hỗ trợ sinh viên khối không chuyên ngành Mác – Lênin ĐH Bách Khoa Hà Nội Khoa Lý luận Chính trị GV: Nguyễn Thị Phương Dung dung.nguyenthiphuong2@hust.edu.vn KINH TẾ CHÍNH TRỊ CHƯƠNG IV CẠNH TRANH VÀ ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 1. Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường 2. Độc quyền trong nền kinh tế thị trường 3. Năm đặc điểm của chủ nghĩa tư bản độc quyền 4. Chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước CẠNH TRANH VÀ ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG CHƯƠNG IV 1. Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường 2. Độc quyền trong nền kinh tế thị trường 1.CẠNH TRANH trong nền kinh tế thị trường 1.1. Khái niệm • Theo C.Mác, cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh quyết liệt giữa những người sản suất, kinh doanh hàng hóa nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hóa, để thu được lợi nhuận cao nhất. Trên thị trường, có nhiều loại cạnh tranh như: Xét theo chủ thể: Cạnh tranh giữa người bán với người bán, giữa người bán với người mua, giữa người mua với người mua Xét theo sự di chuyển vốn: Cạnh tranh trong nội bộ ngành và cạnh tranh giữa các ngành Xét theo tính chất: Cạnh tranh hoàn hảo và cạnh tranh không hoàn hảo; cạnh tranh lành mạnh và cạnh tranh không lành mạnh Xét theo phạm vi: Cạnh tranh doanh nghiệp và cạnh tranh quốc gia 1.CẠNH TRANH trong nền kinh tế thị trường 1.2. Hai loại cạnh tranh trong nền KTTT (xét theo sự di chuyển vốn) • Cạnh tranh nội bộ ngành - Là sự ganh đua giữa các doanh nghiệp cùng sản xuất một loại hàng hóa Mục đích: giành được lợi nhuận nhiều hơn (tức là tìm kiếm giá trị thặng dư siêu ngạch) Biện pháp: cải tiến kỹ thuật, đổi mới công nghệ để nâng cao NSLĐ, từ đó hạ được giá trị cá biệt của hàng hóa Kết quả: San bằng các mức giá cả, hình thành nên giá cả thị trường và giá trị thị trường 1.CẠNH TRANH trong nền kinh tế thị trường 1.2. Hai loại cạnh tranh trong nền KTTT (xét theo sự di chuyển vốn) • Cạnh