Ch¬ng i. Nh÷ng vÊn ®Ò chung cña t©m lý häc TDTT I.T©m lý häc tdtt lµ mét lÜnh vùc chuyªn nghµnh cña khoa häc t©m lý. 1. T©m lý häc thÓ dôc thÓ thao lµ g×? Đèi tîng, nhiÖm vô cña T©m lý häc thÓ dôc thÓ thao? 1/ T©m lý häc thÓ dôc thÓ thao: Lµ mét lÜnh vùc chuyªn nghiªn cøu t©m lý cña con ngêi trong ho¹t ®éng thÓ dôc thÓ thao. 2/ §èi tîng cña t©m lý häc thÓ dôc thÓ thao: Lµ tÊt c¶ c¸c hiÖn tîng t©m lý cña con ngêi (bao gåm c¸c qu¸ tr×nh tr¹ng th¸i t©m lý vµ thuéc tÝnh t©m lý) n¶y sinh trong c¸c ®iÒu kiÖn, hoµn c¶nh kh¸c nhau cña ho¹t ®éng thÓ thao. 3/ NhiÖm vô cña t©m lý häc thÓ dôc thÓ thao: a/ NhiÖm vô c¬ b¶n cña t©m lý häc thÓ dôc thÓ thao lµ nghiªn cøu ®Ó x¸c ®Þnh ®Æc ®iÓm vµ quy luËt n¶y sinh ph¸t triÓn cña c¸c hiÖn tîng t©m lý trong ho¹t ®éng thÓ thao. b/ NhiÖm vô cô thÓ: - Nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò t©m lý cña viÖc häc tËp c¸c hµnh vi vËn ®éng nãi chung. §Æc biÖt lµ nh÷ng vÊn ®Ò t©m lý cña viÖc tiÕp thu vµ hoµn thiÖn kü, chiÕn thuËt thÓ thao chuyªn m«n. Nh»m ®ặt c¬ së t©m lý ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ häc tËp ®éng t¸c thÓ dục thÓ thao vµ hoµn thiÖn kü, chiÕn thuËt ®éng t¸c trong c¸c m«n chuyªn s©u. - Nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò t©m lý n¶y sinh trong tËp luyÖn vµ thi ®Êu thÓ thao ( vÝ dô c¸c tr¹ng th¸i trong vµ sau thi ®Êu…) Nh»m ®¹t c¬ së t©m lý cÇn thiÕt ®¶m b¶o cho vËn ®éng viªn ®¹t thµnh tÝch cao tíi møc giíi h¹n. - Nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò t©m lý cña tËp thÓ thao ®Ó ®¹t c¬ së t©m lý cho viÖc tæ chøc vµ l·nh ®¹o tËp thÓ thÓ thao. - X©y dùng hoÆc c¶i biÖn c¸c ph¬ng ph¸p nghiªn cøu t©m lý ®Ó nghiªn cøu kh¸ch quan t©m lý cña vËn ®éng viªn thÓ thao. - Nghiªn cøu m« h×nh t©m lý cña vËn ®äng viªn ë c¸c m«n chuyªn s©u vµ ®¼ng cÊp kh¸c nhau ®Ó ®¹t c¬ së t©m lý cho viÖc huÊn luyÖn vµ tuyÓn trän vËn ®éng viªn. - Nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò t©m lý cña thÓ thao nghØ ng¬i, thÓ thao trong thêi gian rçi vµ håi phôc søc khoÎ ®Ó ®¹t c¬ së t©m lý cho viÖc ph¸t triÓn th¸i ®é vµ thãi quen tËp luyÖn thÓ thao thêng xuyªn ë mäi ngêi, nh»m môc ®Ých t¨ng c￾êng vµ n©ng cao søc khoÎ. 1 2. T©m lý häc TDTT lµ mét lÜnh vùc chuyªn nghµnh cña khoa häc t©m lý. Lý thuyÕt ho¹t ®éng trong t©m lý häc hiÖn ®¹i còng cho r»ng: ho¹t ®éng thÓ lùc vµ ho¹t ®éng t©m lý lu«n thèng nhÊt, chóng lµ yÕu tè néi hµm trong cÊu tróc ho¹t ®éng cña con ngêi. Ho¹t ®éng TDTT tuy cã tÝnh chÊt ®Æc trng lµ ho¹t ®éng thÓ lùc nhng kh«ng thÓ t¸ch rêi dîc ho¹t ®éng t©m lý hoÆc coi nhÑ vai trß cña nã trong tæ chøc ho¹t ®éng, còng nh trong gi¶ng d¹y gi¸o dôc, huÊn luyÖn. Ho¹t ®éng TDTT cña con ngêi b¾t nguån tõ nhu cÇu tÊt yÕu kh¸ch quan: tÝch cùc vËn ®éng sèng cña c¬ thÓ ngêi, tÝch cùc tån t¹i vµ s¸ng t¹o cña nh©n c¸ch con ngêi trong x· héi. §ã lµ lo¹i h×nh ho¹t ®éng ®ßi hái ®éng c¬ bÒn v÷ng, môc ®Ých râ rµng, nhiÖm vô cô thÓ, còng nh c¸c con ®êng tiÕp cËn søc kháe thÓ chÊt mét c¸ch khoa häc. Trong lÜnh vùc ho¹t ®éng nµy, ngêi ho¹t ®éng võa lµ chñ thÓ võa lµ kh¸ch thÓ ho¹t ®éng. TËp luyÖn lµ ®Ó t¸c ®éng lªn lªn c¬ thÓ m×nh, kÕt qu¶ hoat ®éng lµ ®Ó cho m×nh kháe m¹nh vµ thµnh tµi vÒ ho¹t ®éng thÓ thao. V× vËy ®ßi hái ë ngêi t©p gi¸c ngé vai trß chñ thÓ s©u s¾c. §ã lµ mét yªu cÇu t©m lý kh«ng thÓ thiÕu ®îc ®èi víi ngêi ho¹t ®éng TDTT. Díi gãc ®é gi¸o dôc häc, ta cã thÓ quan niÖm ho¹t ®éng TDTT lµ lÜnh vùc ho¹t ®éng gi¸o dôc nh»m môc ®Ých hoµn thiÖn vµ ph¸t triÓn thÓ tr¹ng vµ vãc d¸ng con ngêi, kiÕn tacä ë hä n¨ng lùc tù tin ®iÒu khiÓn v¹n ®éng tinh tÕ trªn nÒn thÓ lùc phong phó vµ nh©n c¸ch trong s¸ng. Nh vËy khi nghiªn cøu quy luËt s ph¹m trong lÜnh vùc GDTC, huÊn luyÖn TT kh«ng thÓ kh«ng nghiªn cøu c¸c quy luËt vÒ ph¸t triÓn n¨ng lùc nµy. ý tëng khoa häc nµy ®· ®îc nhµ khoa häc gi¸o dôc lçi l¹i Nga P.F Lesgapt ®Ò cËp tõ ®Çu thÕ kû 20. Oong cho r»ng “ ®èi víi GDTC con ngêi cÇn ph¶i hiÓu kh«ng chØ gi¶i phÉu; sinh lý häc mµ c¶ t©m lý häc n÷a”. ¤ng ®· chØ râ tÇm quan träng cña qu¸ tr×nh t©m lý: C¶m gi¸c, c¶m thô vµ h×nh dung trong sù hoµn thiÖn kü n¨ng vËn ®éng cña con ngêi. T duy logic Êy ®· trë thµnh dßng kiÕn thøc ®Æt nÒn t¶ng cho viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn lÜnh vùc t©m lý häc chuyªn ngµnh thÓ dôc, thÓ