BỘ Y TẾ ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN 1 (DÙNG CHO ĐÀO TẠO CỬ NHÂN ĐIỀU DƯỠNG) Mã số: Đ.34.Z.01 NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC HÀ NỘI  2007 Chỉ đạo biên soạn: VỤ KHOA HỌC VÀ ĐÀO TẠO  BỘ Y TẾ Chủ biên: PGS. TS. PHẠM VĂN LÌNH TS. LÊ VĂN AN Những người biên soạn: TS. LÊ VĂN AN ThS. HỒ DUY BÍNH BS. LÊ THỊ LỤC HÀ ThS. TRẦN ĐÌNH HẬU TS. NGUYỄN THỊ KIM HOA BO Y TE - Dieu duong co ban 1 Page 1 of 168 file://C:\Windows\Temp\ffpvjdbupf\dieu_duong_co_ban.htm 04/01/2013 ThS. VÕ THỊ DIỆU HIỀN BS. DƯƠNG THỊ NGỌC LAN PGS. TS. PHẠM VĂN LÌNH TS. HOÀNG VĂN NGOẠN ThS. PHAN THỊ TỐ NHƯ BS. NGUYỄN THỊ ANH PHƯƠNG BSCKII. ĐINH VĂN TÂM BSCKII. TRẦN ĐỨC THÁI ThS. ĐÀO NGUYỄN DIỆU TRANG Tham gia tổ chức bản thảo: ThS. PHÍ VĂN THÂM ThS. LÊ THỊ BÌNH Lời giới thiệu Thực hiện một số điều của Luật Giáo dục, Bộ Giáo dục & Đào tạo và Bộ Y tế đã ban hành chương trình khung đào tạo Cử nhân điều dưỡng. Bộ Y tế tổ chức biên soạn tài liệu dạy - học các môn cơ sở và chuyên môn theo chương trình trên nhằm từng bước xây dựng bộ sách đạt chuẩn chuyên môn trong công tác đào tạo nhân lực y tế. Sách ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN 1 được biên soạn dựa trên chương trình giáo dục của Trường Đại học Y Dược Huế trên cơ sở chương trình khung đã được phê duyệt. Sách được các tác giả TS. Lê Văn An, ThS. Hồ Duy Bính, BS. Lê Thị Lục Hà, ThS. Trần Đình Hậu, TS. Nguyễn Thị Kim Hoa, ThS. Võ Thị Diệu Hiền, BS. Dương Thị Ngọc Lan, PGS. TS. Phạm Văn Lình, TS. Hoàng Văn Ngoạn, ThS. Phan Thị Tố Như, BS. Nguyễn Thị Anh Phương, BSCKII. Đinh Văn Tâm, BSCKII. Trần Đức Thái, ThS. Đào Nguyễn Diệu Trang biên soạn theo phương châm: Kiến thức cơ bản, hệ thống; nội dung chính xác, khoa học; cập nhật các tiến bộ khoa học, kỹ thuật hiện đại và thực tiễn ở Việt Nam. Sách ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN 1 đã được Hội đồng chuyên môn thẩm định sách và tài liệu dạy - học chuyên ngành Điều dưỡng của Bộ Y tế thẩm định vào năm 2007. Bộ Y tế quyết định ban hành là tài liệu dạy - học đạt chuẩn chuyên môn của ngành trong giai đoạn hiện nay. Trong thời gian từ 3 đến 5 năm, sách phải được chỉnh lý, bổ sung và cập nhật.  Bản quyền thuộc Bộ Y tế (Vụ Khoa học và Đào tạo) 874 - 2007/CXB/2 - 1918/GD Mã số: 7G069M7 - DAI BO Y TE - Dieu duong co ban 1 Page 2 of 168 file://C:\Windows\Temp\ffpvjdbupf\dieu_duong_co_ban.htm 04/01/2013 Bộ Y tế xin chân thành cảm ơn các tác giả và Hội đồng chuyên môn thẩm định đã giúp hoàn thành cuốn sách; Cảm ơn ThS. Lê Thị Bình, ThS. Nguyễn Mạnh Dũng đã đọc và phản biện, để cuốn sách sớm hoàn thành kịp thời phục vụ cho công tác đào tạo nhân lực y tế. Lần đầu xuất bản, chúng tôi mong nhận được ý kiến đóng góp của đồng nghiệp, các bạn sinh viên và các độc giả để lần xuất bản sau được hoàn thiện hơn. VỤ KHOA HỌC VÀ ĐÀO TẠO - BỘ Y TẾ Bài 1 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN NGÀNH ĐIỀU DƯỠNG 1. ĐẠI CƯƠNG Ngày nay, ngành Điều dưỡng đã phát triển khá xa so với điều dưỡng năm mươi năm về trước. Bước vào thế kỷ XXI, ngành Điều dưỡng ngày càng tiến bộ. Để hiểu ngành Điều dưỡng ngày nay và chuẩn bị cho tương lai, chúng ta phải hiểu những sự kiện đã xảy ra, đang xảy ra và những yếu tố xã hội ảnh hưởng đến nó. Thật khó và phức tạp để định nghĩa ngành Điều dưỡng bởi vì người điều dưỡng làm quá nhiều việc. Nếu ở lớp học, khi bạn hỏi sinh viên hoàn thành câu: "Ngành Điều dưỡng là..." thì sẽ có rất nhiều câu trả lời khác nhau, bởi vì mỗi người sẽ trả lời dựa trên những kinh nghiệm và kiến thức khác nhau của mình về ngành Điều dưỡng. Khi bạn tiếp xúc với chương trình điều dưỡng, sự định nghĩa về ngành Điều dưỡng của bạn sẽ thay đổi, bạn sẽ biết và hiểu thêm về ngành Điều dưỡng là gì. Bài này giới thiệu về ngành Điều dưỡng, bao gồm định nghĩa ngành Điều dưỡng và sơ lược lịch sử điều dưỡng trong thời điểm hiện tại. Chương trình giáo dục, nghề nghiệp và hướng dẫn thực hành nghề điều dưỡng dựa trên sự hiểu biết điều dưỡng là gì và tổ chức nó như thế nào. Bởi vì điều dưỡng là một phần của một xã hội luôn đổi thay. 2. ĐỊNH NGHĨA Đã có nhiều định nghĩa đã được đưa ra, một số định nghĩa đã nêu sai về vai trò và con người của ngành Điều dưỡng. Ví dụ theo Tạp chí The New Lexicon