Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 THAN ĐÁ I. Bản chất hàng hóa ♦ Hàng rời: là hàng chở xô. Hàng rời thường được chở bằng các tàu chở hàng rời (bulk-carrier). Người ta dựa vào dung tích hàng rời (bulk capacity) của tàu để tính toán lượng hàng xếp cho mỗi hầm. Chở hàng rời ít phải lo lắng đến việc tận dụng dung tích hầm hàng ♦ Tính chất hàng than: ▪ Tính đông kết: khi than có hàm lượng nước >5%, vận chuyển mùa đông đi xa, bảo quản lâu ngày thì đông kết, đặc biệt là than cám. ▪ Tính phân hóa: do ảnh hưởng của khí hậu. gồm 2 loại: ● Phân hóa vật lý: than dẫn nhiệt kém dễ bị nóng nên dễ nứt vỡ rồi lạnh lại co lại rồi lại vỡ nát. ● Phân hóa hóa học: chủ yếu tác dụng với O2 trong không khí. ▪ Tính tự cháy và oxy hóa. ▪ Tính dễ cháy và dễ nổ: do than có S, H2, P nên ở nhiệt độ nhất định bay lên không khí tạo hỗn hợp khí thân rồi gặp tia lửa sẽ nổ. ♦ Yêu cầu đối với vận tải, bảo quản: + Bảo quản: có thể bảo quản ở bãi lộ thiên, hố sâu, trong kho,.. bãi cần phải đảm bảo các yêu cầu sau: ▪ Nền bãi có thể bằng xi măng, rải nhựa hoặc đất nhện nhưng phải dễ thoát nước và không có nguồn điện. ▪ Bãi dự trữ có diện tích bằng 1/6 diện tích bãi. ▪ Không nên xếp đống quá to vì sẽ khó thoát nhiệt. ▪ Mặt đống than phải bằng phẳng, có độ dốc nhất định, không để đọng nước. ▪ Bãi than phải cách xa các loại hàng khác ít nhất 60m và ở cuối nguồn gió. + Vận chuyển: bằng tàu: ▪ Giữa hầm máy, hầm lò với hầm than phải có vách ngăn cách nhiệt. ▪ Tất cả các ống hơi, ống nhiệt phải bọc kín. ▪ Phải có thiết bị thông gió. ▪ Phòng ở thuyền viên, hầm dụng cụ sát hầm than phải kín, tránh bụi than. Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2 II. Lưu ý khi xếp hàng: Chiều cao xếp hàng tùy thuộc vào tỷ trọng của hàng hóa. Đối với hàng hóa tỷ trọng (tỷ trọng của than đá: khi ở dạng rời là khoảng 400–500 kg/m³, độ tro 9-12%) lớn, cần quan tâm đến chiều cao tối đa cho phép của ngọn hàng hóa, tránh gây ứng suất cục bộ đối với đáy hầm. Lưu ý đánh tẩy (trimming) hàng để tạo nên mặt phẳng hàng trong hầm là cần thiết. Luôn duy trì cân bằng tàu (up-right) trong khi xếp hàng. Cần tính trước thứ tự rót hàng cho mỗi hầm, lượng hàng cho mỗi lần rót để tránh gây hiệu số mớn nước quá lớn hay biến dạng thân tàu. Cần duy trì tàu cân bằng trên biển. Lưu ý hàng có thể bị xô lệch (chảy) về một phía do tác động lớn của song gió.