正在生成预览...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH DƯƠNG QUỐC HÙNG PHÁP LUẬT VỀ THẾ CHẤP TÀI SẢN ĐỂ ĐẢM BẢO THỰC HIỆN NGHĨA VỤ CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VAY VỐN NGÂN HÀNG HUA NAN COMMERCIAL BANK, LTD. ĐÀI LOAN LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Luật Kinh Tế Mã số: 8 38 01 07 TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2023
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH DƯƠNG QUỐC HÙNG PHÁP LUẬT VỀ THẾ CHẤP TÀI SẢN ĐỂ ĐẢM BẢO THỰC HIỆN NGHĨA VỤ CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VAY VỐN NGÂN HÀNG HUA NAN COMMERCIAL BANK, LTD. ĐÀI LOAN LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Luật Kinh Tế Mã số: 8 38 01 07 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THANH BÌNH TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2023
i LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là Dương Quốc Hùng – mã số học viên: 020702210017, là học viên lớp Cao học Khóa 2 chuyên ngành Luật Kinh tế, Khoa Luật Kinh tế, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, là tác giả của Luận văn thạc sĩ Luật Kinh tế với đề tài “Pháp luật về thế chấp tài sản để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp Việt Nam vay vốn Ngân hàng Hua Nan Commercial Bank, Ltd Đài Loan” (Sau đây gọi tắt là “Luận văn”). Tôi xin cam đoan tất cả các nội dung được trình bày trong Luận văn này là kết quả nghiên cứu độc lập của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học-TS. Nguyễn Thanh Bình. Trong Luận văn có sử dụng, trích dẫn một số ý kiến, quan điểm khoa học của một số tác giả. Các thông tin này đều được trích dẫn nguồn cụ thể, chính xác và có thể kiểm chứng. Các số liệu, thông tin được sử dụng trong Luận văn là hoàn toàn khách quan và trung thực. Học viên cao học Dương Quốc Hùng
ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận văn này, tôi nhận được hướng dẫn và giúp đỡ của nhiều cá nhân và tổ chức. Trước tiên, tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Thanh Bình, người đã hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Ban Giám hiệu, phòng đào tạo sau đại học, các Thầy Cô đã giúp đỡ, góp ý và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu và viết luận văn của mình. Đồng thời, tôi cũng xin cảm ơn đến các cá nhân, tập thể bạn bè và gia đình tôi luôn giúp đỡ, động viên tôi để có thể hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn!
iii TÓM TẮT Đề tài: “Pháp luật về thế chấp tài sản để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp Việt Nam vay vốn Ngân hàng Hua Nan Commercial Bank, Ltd Đài Loan” Trong thời đại của nền kinh tế thị trường như hiện nay, nhu cầu vốn vay để đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp là rất lớn. Thông qua hệ thống ngân hàng (đại diện là các ngân hàng thương mại (NHTM)), là các “kênh” bơm vốn chủ yếu cho các công ty, doanh nghiệp. Trong đó, kinh doanh lĩnh vực ngân hàng là hoàn toàn mở trong cam kết gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) của Việt Nam. Lĩnh vực cho vay rất hay xảy ra các rủi ro, bởi đây là loại hình kết nối với mọi hoạt động sản xuất, loại hình kinh doanh nói chung. Để hoạt động cho vay được an toàn, hạn chế đến mức thấp nhất các rủi ro, ở hấu hết các quốc gia đều quy định chặt chẽ trong cấp hạn ngạch vay, đặc biệt quan tâm đến việc cấp vay có đảm bảo bằng tài sản thế chấp. TSBĐ cho khoản vay là tài sản do bên vay hoặc bên bảo lãnh cung cấp để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Chính vì thế, việc nghiên cứu về hợp đồng thế chấp tài sản (TCTS) về cho vay của NHTM là rất cấp thiết. Luận văn lựa chọn đề tài trên và sử dụng các phương pháp nghiên cứu thích hợp đã hoàn thành các nội dung chủ yếu sau: Thứ nhất, luận văn hệ thống hóa các vấn đề cơ bản liên quan đến cơ sở lý luận pháp luật về hợp đồng thế chấp, đưa ra một số khái niệm, đặc điểm pháp lý của hợp đồng TCTS, phân tích các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về TCTS, qua đó nắm bắt được nội dung cơ bản liên quan đến TCTS tại các NHTM nói chung và Ngân hàng Hua Nan Commercial Bank (HNCB) nói riêng. Thứ hai, luận văn làm rõ thực trạng HĐTD tại HNCB được bảo đảm bằng tài sản thế chấp. Trong đó, đề cập đến các hoạt động và kết quả của việc cho vay, tóm lược về hoạt động cầm cố tài sản để vay vốn, những loại hình TCTS mà HNCB đang áp dụng. Thứ ba, luận văn xem xét thực trạng áp dụng pháp luật đối với TCTS nhằm đảm bảo thực hiện nghĩa vụ hợp đồng vay tại HNCB, từ đó nêu ra kiến nghị nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật TCTS, nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động TCTS tại HNCB. Từ khóa: hoạt động cho vay có thế chấp, pháp luật về TCTS, hoàn thiện công tác TCTS tại HNCB
iv ABSTRACT Subject: “Law on mortgage of property to ensure the performance of obligations of Vietnamese enterprises borrowing capital of Hua Nan Commercial Bank, Ltd Taiwan” In the current era of the economic market, the demand for loans to invest in production and business development of enterprises is very large. Through the banking system (represented by commercial banks), are the main "channels" of providing capital for businesses. In which, banking is a completely open field in Vietnam's commitment to join the World Trade Organization (WTO). Lending activities always have potential risks, because in general this is a factor associated with all business activities. In order to ensure safety, efficiency and minimize risks in lending activities, there are strict regulations on lending in all countries around the world, of which special focus on lending activities secured by properties mortgaged. In this case, the secured loans are the assets of borrowers or guarantors to secure the performance of their obligations. As the result, it is very important to study the bank’s mortgage assets in lending activities in particular. The thesis selected this topic and used appropriate research methods have completed the following main contents: Firstly, the thesis systematizes the issues related to the legal basis of mortgage contracts, giving some concepts and legal characteristics of asset mortgage contracts, analyze the provisions of the current Vietnamese laws on assets mortgage, in order to grasp the basic contents related to mortgage of properties at the banks in general and Hua Nan Commercial Bank (HNCB) in particular. Next, the thesis clarifies the situation of assets mortgage to secure loan contracts at HNCB. In which, the activities and results of the credit grant are mentioned, the activities of mortgaging assets to secure loans are stated, and the types of property mortgage that HNCB is applying. Finally, the thesis examines the current situation of applying the law on mortgage of assets to ensure the performance of loan contract obligations at HNCB, thereby making recommendations to contribute for improving the law on mortgage of assets and improving the quality of mortgage activities management at HNCB. Key words: law on assets mortgage, mortgage lending activities, improving assets mortgage activities at HNCB
v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT Từ viết tắt Cụm từ tiếng Việt Ngân hàng Hua Nan Commercial Bank, Ltd Đài HNCB TW Loan (Hua Nan Bank) Ngân hàng Hua Nan Commercial Bank, Ltd – chi HNCB HCM nhánh TP.HCM NHTM Ngân hàng thương mại NHNN Ngân hàng Nhà nước Việt Nam TSBĐ Tài sản bảo đảm TCTD Tổ chức tín dụng HĐTD Hợp đồng vay, Hợp đồng tín dụng TG Tỷ giá BPBĐ Biện pháp bảo đảm TCTS Thế chấp tài sản GTGT Giá trị gia tăng QSDĐ Quyền sử dụng đất BLDS Bộ luật dân sự L/C Thư tín dụng SBLC Thư tín dụng dự phòng (Standby L/C) TAIFX3 Lãi suất bình quân liên ngân hàng Đài Loan VNIBOR Lãi suất bình quân liên ngân hàng Việt Nam HNFHC Hua Nan Financial Holdings Corporation OCGF Overseas Credit Guarantee Fund
vi Mục lục Lời cam đoan....................................................................................................................... i Lời cám ơn.......................................................................................................................... ii Tóm tắt............................................................................................................................... iii Abstract.............................................................................................................................. iv Danh mục các chữ viết tắt .................................................................................................. v Mục lục .............................................................................................................................. vi Danh mục bảng.................................................................................................................. ix Danh mục hình, biểu đồ...................................................................................................... x Phần mở đầu ....................................................................................................................... 1 1. Giới thiệu ......................................................................................................................... 1 2. Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu .................................................................................. 4 3. Mục tiêu đề tài ................................................................................................................. 5 4. Câu hỏi nghiên cứu.......................................................................................................... 6 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .................................................................................. 6 6. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................................. 7 7. Nội dung nghiên cứu ....................................................................................................... 8 8. Đóng góp của đề tài ......................................................................................................... 8 Chương 1. Những vấn đề lý luận cơ bản về thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp Việt Nam trong hợp đồng tín dụng với ngân hàng..................9 1.1. Lý luận chung về các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ..................................... 9 1.1.1. Khái niệm biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ................................................... 9 1.1.2. Đặc điểm của các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ ..................................... 11 1.1.3. Các biện pháp bảo đảm nghĩa vụ dân sự chủ yếu được áp dụng trong hoạt động cho vay của ngân hàng ..................................................................................................... 13 1.2. Thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ hợp đồng tín dụng trong hoạt động cho vay của ngân hàng đối với doanh nghiệp Việt Nam......................................... 16 1.2.1. Khái niệm thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ hợp đồng tín dụng trong hoạt động cho vay ................................................................................................... 16 1.2.2. Đặc điểm của thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ hợp đồng tín dụng trong hoạt động cho vay của ngân hàng ........................................................................... 17 1.2.3. Phân loại thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ hợp đồng tín dụng trong hoạt động cho vay của ngân hàng ........................................................................... 19 1.2.3.1 Thế chấp toàn bộ bất động sản và thế chấp một phần.......................................... 19 1.2.3.2 Thế chấp bằng máy móc thiết bị và cầm cố số dư tiền gửi, sổ tiết kiệm ............. 21 1.2.3.3 Thế chấp bảo đảm nghĩa vụ cho chính mình và thế chấp bảo đảm nghĩa vụ cho bên thứ ba ......................................................................................................................... 22 Kết luận chương 01 .......................................................................................................... 24
vii Chương 2. Quy định pháp luật về thế chấp tài sản bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong hoạt động cho vay doanh nghiệp của ngân hàng.............................................................. 25 2.1. Các phương thức cho vay của ngân hàng.................................................................. 25 2.1.1. Phương thức cho vay từng lần trong cấp tín dụng trung-dài hạn ........................... 25 2.1.2. Phương thức cho vay theo hạn mức tín dụng kết hợp phương thức cho vay tuần hoàn trong cấp tín dụng ngắn hạn..................................................................................... 27 2.2. Các quy định liên quan đến hợp đồng thế chấp tài sản để bảo đảm nghĩa vụ hợp đồng tín dụng ..................................................................................................................... 29 2.2.1 Quy định về ký kết và thực hiện hợp đồng thế chấp tài sản để bảo đảm nghĩa vụ hợp đồng tín dụng..............................................................................................................29 2.2.2. Quy định về hiệu lực của hợp đồng thế chấp tài sản để bảo đảm nghĩa vụ hợp đồng tín dụng.....................................................................................................................30 2.2.3. Quy định về xử lý tài sản thế chấp để bảo đảm nghĩa vụ hợp đồng tín dụng .........31 2.2.4. Quy định về giải quyết tranh chấp phát sinh từ hợp đồng thế chấp tài sản để bảo đảm nghĩa vụ hợp đồng tín dụng...................................................................................... 32 2.3. Pháp luật về thế chấp tài sản để bảo đảm nghĩa vụ hợp đồng tín dụng trong hoạt động cho vay của ngân hàng .............................................................................................34 2.3.1. Quy định về chủ thể tham gia quan hệ thế chấp, điều kiện thế chấp và tài sản thế chấp....................................................................................................................................34 2.3.1.1 Chủ thể tham gia quan hệ thế chấp........................................................................ 34 2.3.1.2 Tài sản thế chấp và điều kiện thế chấp .................................................................. 35 2.3.2. Quy trình thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ hợp đồng tín dụng trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại........................................................ 39 Kết luận chương 02 .......................................................................................................... 41 Chương 3: Thực tiễn áp dụng pháp luật về thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ tại Hua Nan Commercial Bank và một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật ................. 42 3.1. Tổng quan về Ngân hàng Hua Nan Commercial Bank và hoạt động cho vay của Ngân hàng Hua Nan Commercial Bank, Ltd ................................................................... 42 3.1.1. Tổng quan về Ngân hàng Hua Nan ........................................................................ 42 3.1.2. Ngân hàng Hua Nan Commercial Bank Ltd-chi nhánh TP.HCM.......................... 43 3.1.3. Quá trình Hoạt động kinh doanh ............................................................................ 44 3.2. Thực tiễn thế chấp tài sản để bảo đảm nghĩa vụ hợp đồng tín dụng trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng Hua Nan....................................................................................... 49 3.2.1. Chủ thể của thế chấp tài sản ................................................................................... 49 3.2.2. Đối tượng của hợp đồng thế chấp........................................................................... 50 3.2.3. Đăng ký thế chấp.....................................................................................................52 3.2.4. Nội dung của hợp đồng thế chấp tài sản..................................................................53 3.2.5. Thứ tự ưu tiên thanh toán và xử lý tài sản thế chấp ............................................... 56
显示前 9 页。下载资料查看完整内容。
暂无评论。快来抢沙发吧！
评论 (0)
暂无评论。快来抢沙发吧！