第 1 页
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN BÙI THANH TÂM BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƢƠNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC Vĩnh Long - 2020
资料内容
第 2 页
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN BÙI THANH TÂM BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƢƠNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG Chuyên ngành: Báo chí học định hƣớng ứng dụng Mã số: 8320101.01 (UD) LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐẶNG THỊ THU HƢƠNG Vĩnh Long - 2020
第 3 页
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của PGS.TS Đặng Thị Thu Hƣơng. Các khảo sát, nghiên cứu trong luận văn chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực. Tôi xin chân thành cảm ơn Tác giả luận văn Bùi Thanh Tâm
第 4 页
LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành đƣợc luận văn „Báo Đảng địa phƣơng Đồng bằng Sông Cửu Long với công tác xây dựng Đảng”, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy, cô là giảng viên Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn hà Nội, đặc biệt là PGS.TS Đặng Thị Thu Hƣơng- Viện trƣởng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội đã hƣớng dẫn nhiệt tình cho tôi trong quá trình nghiên cứu. Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo báo báo Vĩnh Long, báo Trà Vinh, báo Đồng Khởi và các anh chị đồng nghiệp đã giúp tôi hoàn thành luận văn này. Luận văn là sản phẩm nghiên cứu khoa học đầu tiên của tác giả. Trong quá trình thực hiện dù rất cố gắng nhƣng chắc chắn không tránh khỏi những hạn chế nhất định. Tác giả rất mong nhận đƣợc sự đóng góp chân thành của Hội đồng khoa học, quý thầy cô nhằm hoàn thiện luận văn đƣợc tốt hơn. Vĩnh Long, tháng 10 năm 2020 BÙI THANH TÂM
第 5 页
MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU................................................................................................... 1 1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài................................................................1 2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ............................................................................ 4 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.............................................................. 11 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu............................................................... 11 5. Phƣơng pháp nghiên cứu............................................................................. 12 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn.................................................. 12 7. Kết cấu luận văn.......................................................................................... 13 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƢƠNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG ................................................................................................................. 14 1.1 Khái niệm, thuật ngữ cơ bản ..................................................................... 14 1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về công tác xây dựng Đảng .............. 18 1.3. Đặc điểm của báo in và vai trò của báo Đảng địa phƣơng ĐBSCL trong công tác xây dựng Đảng.................................................................................. 24 1.4 Những yêu cầu và tiêu chí đánh giá công tác truyền thông về công tác xây dựng Đảng ....................................................................................................... 30 Tiểu kết chƣơng 1................................................................................................ 33 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG TRUYỀN THÔNG VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƢƠNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG ........................................................................................................ 34 2.1 Giới thiệu về 3 tờ báo khảo sát.................................................................. 34 + Báo Vĩnh Long......................................................................................... 34 + Báo Trà Vinh............................................................................................ 36 + Báo Đồng Khởi ........................................................................................ 36 2.2 Tần suất, mức độ thông tin về xây dựng Đảng trên 3 tờ báo.................... 38 2.3. Những nội dung chính đƣợc thể hiện....................................................... 42 2.3.1. Các chỉ thị, nghị quyết, chủ trƣơng, chính sách của Đảng ............... 42
第 6 页
2.3.2. Vấn đề xây dựng Đảng về công tác tổ chức, cán bộ......................... 45 2.3.3. Thông tin cuộc vận động Học tập và làm theo tƣ tƣởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ............................................................................ 48 2.3.4. Gƣơng cơ sở đảng, gƣơng đảng viên tiêu biểu ................................. 54 2.4. Hình thức chuyển tải nội dung thông điệp............................................... 58 2.4.1 Hình thức chuyển tải .......................................................................... 58 2.4.2. Kết cấu và hình thức các chuyên trang, chuyên mục........................ 70 2.5 Đánh giá thành công và hạn chế trong công tác xây dựng Đảng trên báo in Đồng bằng sông Cửu Long ............................................................................. 73 2.5.1 Ƣu điểm.............................................................................................. 73 2.5.2 Hạn chế............................................................................................... 77 2.5.3 Nguyên nhân hạn chế......................................................................... 81 Tiểu kết chƣơng 2................................................................................................ 82 CHƢƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG TRUYỀN THÔNG CỦA BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƢƠNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG ................................................. 84 3.1. Một số vấn đề đặt ra ................................................................................. 84 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông về xây dựng Đảng trên báo Đảng địa phƣơng Đồng bằng sông Cửu Long ................................................ 86 3.2.1 Giải pháp về tăng cƣờng sự lãnh đạo và quản lý đối với cơ quan báo chí ................................................................................................................ 86 3.2.2 Giải pháp về nội dung ........................................................................ 91 3.2.3. Giải pháp về hình thức thể hiện ........................................................ 95 3.2.4. Giải pháp về phẩm chất, năng lực ngƣời làm báo............................. 97 Tiểu kết chƣơng 3................................................................................................ 99 KẾT LUẬN ....................................................................................................... 100
第 7 页
PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài Báo đảng địa phƣơng là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các tỉnh, thành trực thuộc Trung ƣơng. Báo có nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền về đƣờng lối, chủ trƣơng, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc, các nghị quyết, chỉ thị, quyết định của Đảng bộ, chính quyền địa phƣơng; tham gia phát động và tổ chức các phong trào thi đua yêu nƣớc, phát hiện, nêu gƣơng các tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến; tham gia tổng kết thực tiễn, đúc rút và phổ biến kinh nghiệm, góp phần bổ sung, hoàn thiện và hiện thực hóa đƣờng lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc và quy định của địa phƣơng; là diễn đàn của nhân dân; đấu tranh với những âm mƣu, hoạt động phá hoại của các thế lực thù địch, bảo vệ nền tảng tƣ tƣởng, đƣờng lối, chủ trƣơng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc... Trong những năm qua, báo chí cả nƣớc nói chung và báo Đảng địa phƣơng Đồng bằng sông Cửu Long đã tích cực truyền thông, cổ vũ, động viên nhân dân tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị một cách sâu rộng, nhanh chóng, thƣờng xuyên, thiết thực. Thông qua báo chí, các nghị quyết về xây dựng Đảng đã đƣợc triển khai kịp thời đến tận cơ sở, cho cán bộ đảng viên và quần chúng nhân dân, thông qua đó Đảng đã tìm thấy lời giải từ nhân dân cho các câu hỏi về chủ trƣơng, biện pháp và cách thức xử lý các tình huống trong công tác xây dựng Đảng. Tại Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định, tập trung xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tƣ tƣởng, tổ chức và đạo đức, tích cực đổi mới phƣơng thức lãnh đạo là những vấn đề cơ bản, là cơ sở để xây dựng Đảng ngang tầm, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Trong 6 nhiệm vụ trọng tâm trong cả nhiệm kỳ 2016- 2020, thì 2 nhiệm vụ đầu tiên là về công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, đó là: Tăng cƣờng xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tƣ tƣởng chính trị, đạo đức lối sống, biểu hiện 1
第 8 页
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lƣợc, đủ năng lực, phẩm chất và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Xây dựng tổ chức bộ máy của toàn hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu. Có thể nói, nội dung về công tác xây dựng Đảng đƣợc nhấn mạnh và đặt đúng tầm quan trọng, vị trí then chốt của nhiệm vụ xây dựng Đảng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, công tác xây dựng Đảng hiện nay vẫn còn những hạn chế nhất định, đòi hỏi Đảng phải thƣờng xuyên tự chấn chỉnh. Cụ thể, về công tác cán bộ, vẫn còn một số cán bộ thoái hoá biến chất về đạo đức lối sống, số này có nguy cơ tăng lên. Mơ hồ, giao động về lý tƣởng cách mạng, không chịu khó học tập, kiến thức và năng lực hạn chế, tham nhũng tiêu cực. Về phƣơng thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nƣớc, các đoàn thể còn lúng túng, bất cập trên nhiều mặt, chƣa theo kịp công cuộc đổi mới toàn diện, trong đó công tác lãnh đạo chỉ đạo tổ chức thực hiện. Chƣa thực sự đổi mới phong cách, lề lối làm việc, thực hiện nói đi đôi với việc làm. Tình trạng nói nhiều làm ít, né tránh đùn đẩy trách nhiệm còn diễn ra ở nhiều nơi. Hệ thống tổ chức bộ máy của Đảng, Nhà nƣớc còn cồng kềnh kém hiệu quả, chức năng còn chồng chéo…Từ những yếu tố trên, đòi hỏi và đặt ra cho Đảng phải tiếp tục xây dựng chỉnh đốn Đảng, đây là nhiệm vụ then chốt đảm bảo cho Đảng ta vững mạnh về chính trị, tƣ tƣởng và tổ chức đủ sức lãnh đạo đất nƣớc, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại đƣa nƣớc ta đi lên chủ nghĩa, xứng đáng với vai trò mà nhân dân giao phó. Nghị quyết Trung ƣơng 4 (khoá XI) khẳng định "Công tác xây dựng Đảng vẫn còn không ít hạn chế, yếu kém, thậm chí có những yếu kém, khuyết điểm kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ chậm đƣợc khắc phục, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; nếu không đƣợc sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ". Nghị quyết Trung ƣơng 4 (khoá XII) tiếp tục 2
第 9 页
khẳng định tính: "Kiên định những vấn đề có tính nguyên tắc trong công tác xây dựng Đảng. Nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng và bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng có hiệu lực, hiệu quả; giữ vững bản lĩnh chính trị của Đảng, của các tổ Đảng, của cán bộ đảng viên… ". Do vậy, để Đảng luôn hoàn thành nhiệm vụ chính trị ngang tầm với thời đại, xứng đáng với vị trí, vai trò lãnh đạo giai cấp, dân tộc thì Đảng phải luôn tự đổi mới, "xây dựng và chỉnh đốn". Đó là quy luật tồn tại và phát triển của một Đảng Mác xit chân chính. Trong bối cảnh nhƣ vậy, hiện nay báo Đảng địa phƣơng các tỉnh, thành ĐBSCL đã, đang và sẽ tham gia truyền thông về công tác xây dựng Đảng nhƣ thế nào? Theo quan sát thực tế của bản thân, báo Đảng địa phƣơng các tỉnh, thành ĐBSCL sẽ có nhiều lợi thế để truyền thông về tình hình xây dựng Đảng ở địa phƣơng. Vì theo quy định mỗi Chi, Đảng bộ và cán bộ, đảng viên phải mua và đọc báo Đảng, do đó báo chí là kênh thông tin vô cùng quan trọng và hữu hiệu. Không chỉ đơn thuần là thông tin, báo chí ĐBSCL còn là diễn đàn, tƣ vấn, phản ánh những mặt đƣợc và chƣa đƣợc và là kênh thông tin phản biện từ thực tiễn trong xây dựng Đảng cho chính quyền địa phƣơng trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ kịp thời đƣợc phát hiện, phản ánh, qua đó giúp cho cấp ủy, chính quyền địa phƣơng có những điều chỉnh kịp thời hoặc kiến nghị lên cấp trên để tháo gỡ những khó khăn, bất cập. Có thể nói, báo in ĐBSCL nói chung đã góp phần quan trọng trong việc ghi nhận những cách làm hay, phản ánh những bất cập trong quá trình xây dựng Đảng tại địa phƣơng. Tuy nhiên, vai trò, tác động đó, đến nay vẫn chƣa đƣợc nghiên cứu, đánh giá và phân tích một cách sâu sắc, căn cơ. Chính vì thế, cần có những công trình nghiên cứu về báo in với công tác xây dựng Đảng. Từ đó nhận dạng báo in ĐBSCL trong xu hƣớng vận động và phát triển của báo chí Việt Nam. Ƣu thế, triển vọng, cũng nhƣ những hạn chế, khó khăn cần khắc phục của báo in ĐBSCL để công tác truyền thông ngày càng mang lại hiệu quả cao hơn, đặc biệt trong tình hình hiện nay. 3
第 10 页
Xuất phát từ đòi hỏi thực tiễn trên, tác giả luận văn chọn nghiên cứu vấn đề “Báo Đảng địa phƣơng Đồng bằng sông Cửu Long với công tác xây dựng Đảng” (Khảo sát tại Báo Vĩnh Long, Báo Trà Vinh, Báo Đồng Khởi). 2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Từ khi Đảng cộng sản Việt Nam đƣợc thành lập (3-2-1930), Đảng ta đã nhiều lần nhấn mạnh: Xây dựng kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt. Xây dựng Đảng luôn là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và cấp bách, có ý nghĩa quyết định đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng nƣớc ta và Đảng. Xây dựng Đảng là vấn đề rất rộng, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng, chính vì vậy, đã có rất công trình nghiên cứu về vấn đề này. Các công trình nghiên cứu về vấn đề xây dựng đảng Trong toàn bộ di sản tƣ tƣởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quan điểm về Đảng và XDĐ chiếm vị trí quan trọng, có nội dung phong phú, đặc sắc, toàn diện và hoàn chỉnh. Qua các cuốn sách “Tìm hiểu tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng” nêu những quan điểm cơ bản từ việc phân tích sự cần thiết phải có Đảng lãnh đạo đến nguyên tắc chung về XDĐ; những yêu cầu đối với cán bộ, đảng viên trong rèn luyện tƣ tƣởng chính trị, đạo đức cách mạng. Tác giả Nguyễn Phú Trọng trong cuốn sách “Xây dựng chỉnh đốn Đảng - một số vấn đề lý luận và thực tiễn” đã đánh giá khách quan những thành tựu đạt đƣợc và chỉ rõ hạn chế, yếu kém về suy thoái về tƣ tƣởng chính trị, tình trạng tham nhũng, quan liêu, lãng phí của một bộ phận cán bộ, đảng vien… Sách “Kỷ yếu tổng kết công tác xây dựng Đảng thời kỳ 1975-1995” đã đánh giá mặt đƣợc, chƣa đƣợc của công tác xây dựng Đảng 20 năm qua và những bài học kinh nghiệm về lĩnh vực xây dựng đảng. Cuốn sách “Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác tổ chức xây dựng đảng” đã tập hợp những bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác tổ chức, cán bộ, về phẩm chất, đạo đức của ngƣời cán bộ, đảng viên, ngƣời làm công tác tổ chức - cán bộ… Cuốn sách “Tƣ tƣởng, tấm gƣơng đạo đức Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch, 4
第 11 页
vững mạnh, là đạo đức, là văn minh”; năm 2011, Nhà xuất bản Lao động - xã hội xuất bản cuốn sách của PGS,TS. Nguyễn Thế Thắng về “Vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh vào xây dựng phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nƣớc ta hiện nay”... Những cuốn sách này là tƣ tƣởng của Ngƣời thể hiện từ những nguyên tắc chung về xây dựng đảng đến yêu cầu và nhiệm vụ cụ thể ở mỗi giai đoạn cách mạng, những đòi hỏi cụ thể đối với ngƣời cán bộ, đảng viên. Các nghiên cứu về vai trò của báo chí trong xã hội Nghề báo là một nghề đặc biệt, bởi lẽ, thông tin mà nhà báo đƣa ra có ảnh hƣởng đến đông đảo công chúng và góp phần quan trọng tạo nên dƣ luận xã hội. Báo chí ra đời là để đáp ứng và thỏa mãn nhu cầu thông tin giao tiếp của con ngƣời và xã hội. Chức năng cơ bản, khởi nguồn của báo chí là thông tin nhƣng báo chí thông tin để thực hiện chức năng tƣ tƣởng, giáo dục, văn hóa, giải trí và thực hiện vai trò quản lý, giám sát, phản biện xã hội… Vì vậy, đã có nhiều công trình nghiên cứu về vai trò của báo chí. Cho đến nay, đã có nhiều cuốn sách nghiên cứu về vai trò, chức năng, nguyên tắc hoạt động và hiệu quả của báo chí. Các tác giả Tạ Ngọc Tấn, Trình Đình Thắng, Đinh Thế Huynh, Lê Mạnh Bỉnh, Dƣơng Xuân Sơn, Đinh Văn Hƣờng, Trần Quang, Nguyễn Văn Dững, Hoàng Đình Cúc… trong các cuốn sách “Cơ sở lý luận báo chí”, “Cơ sở lý luận báo chí truyền thông”, “Truyền thông đại chúng và phát triển xã hội”, “Báo chí - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”, “Báo chí và dƣ luận xã hội”, “Những vấn đề của báo chí hiện đại”… đã cung cấp kiến thức cơ bản về vai trò của báo chí trong đời sống xã hội và trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa. Đây là lý luận cơ bản nhằm nghiên cứu toàn diện các vấn đề trong sự vận hành của hệ thống báo chí. Đồng thời, làm rõ các khái niệm cơ bản, chức năng, nguyên tắc cơ bản của báo chí. Từ đó, tìm ra mối quan hệ vận động qua lại giữa báo chí với các tiến trình xã hội khác. Qua đây phát hiện ra tính quy luật, phƣơng pháp, nguyên tắc, con đƣờng nhằm tăng cƣờng chất lƣợng hoạt động của 5
显示前 11 页。下载资料查看完整内容。
评论 (0)
暂无评论。快来抢沙发吧！