第 1 页
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN VĂN TRUNG BÁO CHÍ VỚI VẤN ĐỀ TÔN GIÁO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC HÀ NỘI - 2019
资料内容
第 2 页
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN VĂN TRUNG BÁO CHÍ VỚI VẤN ĐỀ TÔN GIÁO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC Chuyên ngành: Báo chí học Mã số : 60 32 01 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG PGS.TS. Dƣơng Xuân Sơn Phạm Văn Linh HÀ NỘI - 2019
第 3 页
LỜI CAM ĐOAN Luận văn này là công trình nghiên cứu độc lập của tác giả dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Dương Xuân Sơn. Đề tài luận văn không trùng lặp với bất kỳ công trình nghiên cứu nào đã công bố trong và ngoài nước. Các số liệu, thông tin trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, tin cậy và được trích dẫn theo quy định về khoa học. Các kết quả nghiên cứu của luận văn chưa từng được công bố ở bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Tác giả là người duy nhất chịu hoàn toàn trách nhiệm về nội dung của luận văn! Tác giả luận văn Nguyễn Văn Trung
第 4 页
LỜI CẢM ƠN Luận văn này được hoàn thành, trước hết, bằng sự nỗ lực và nghiêm túc trong nghiên cứu của tác giả, nhưng không thể không kể đến sự giúp đỡ, hướng dẫn nhiệt tình, trách nhiệm của rất nhiều người. Những sự giúp đỡ và hướng dẫn đó giúp tác giả hoàn thành được luận văn đúng tiến độ và đóng góp vào hoạt động nghiên cứu chung về báo chí với vấn đề tôn giáo. Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và trân trọng tới: Các thầy, cô giáo Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông (Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội) đã hướng dẫn, chỉ bảo và cung cấp kiến thức để bản thân nâng cao trình độ nghiệp vụ về báo chí, nhất là báo in và báo phát thanh, truyền hình trong suốt thời gian qua. Đặc biệt, xin được chân thành cảm ơn PGS,TS. Dương Xuân Sơn - người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn này! Trong khuôn khổ một luận văn, do sự giới hạn về thời gian và kinh nghiệm nên không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy, tác giả rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của thầy, cô giáo, các nhà nghiên cứu và các bạn! Tác giả luận văn Nguyễn Văn Trung
第 5 页
CHỮ VIẾT TẮT BCHTW: Ban Chấp hành Trung ương BBTTW: Ban Bí thư Trung ương BTG: Ban Tôn giáo CBCC: Cán bộ, công chức CNH: Công nghiệp hóa CTQG: Chính trị Quốc gia CT-HC: Chính trị - Hành chính CTTG: Công tác tôn giáo GHPG: Giáo hội Phật giáo GHPGVN: Giáo hội Phật giáo Việt Nam HĐH: Hiện đại hóa HĐND: Hội đồng nhân dân KHXH: Khoa học xã hội LLCT: Lý luận chính trị MTTQ: Mặt trận Tổ quốc MTTQVN: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nxb: Nhà xuất bản PGVN: Phật giáo Việt Nam QLNN: Quản lý nhà nước TTCP: Thủ tướng Chính phủ TTGM: Tòa Tổng giám mục UBND: Ủy ban nhân dân UBĐKCG: Ủy ban Đoàn kết Công giáo
第 6 页
MỤC LỤC MỞ ĐẦU ..........................................................................................................3 1. Lý do chọn đề tài:..........................................................................................3 2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề............................................................................5 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu..............................................................12 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu...............................................................13 5. Phương pháp nghiên cứu.............................................................................13 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn:.......................................................................14 7. Kết cấu luận văn..........................................................................................14 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÔN GIÁO VÀ VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ........................................................................................................15 1.1. Giải thích thuật ngữ có liên quan đến đề tài .......................................15 1.1.1. Các thuật ngữ về tôn giáo.....................................................................15 1.1.2. Các khái niệm về báo chí......................................................................17 1.2. Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về vấn đề tự do tôn giáo.............21 1.3. Những đặc điểm cơ bản về tình hình tôn giáo ở Việt Nam nói chung và tỉnh Vĩnh Phúc..........................................................................................27 1.3.1. Đặc điểm cơ bản về tình hình tôn giáo ở Việt Nam..............................27 1.3.2. Tình hình tôn giáo trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc ...................................31 1.4. Vai trò của báo chí trong việc thông tin tuyên truyền về tôn giáo và tự do tín ngƣỡng............................................................................................35 1.4.1. Tuyên truyền về đường lối, chính sách pháp luật về tôn giáo.............35 1.4.2. Đấu tranh chống các quan điểm sai trái trong hoạt động tôn giáo và tự do tín ngưỡng ..................................................................................................39 Tiểu kết chƣơng 1..........................................................................................40 CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TÔN GIÁO TỈNH VĨNH PHÚC TRÊN BÁO CHÍ ...........................................................................................42 2.1. Giới thiệu về các tờ báo khảo sát.............................................................42 2.1.1. Giới thiệu về báo Vĩnh Phúc.................................................................42 1
第 7 页
2.1.2. Giới thiệu về Đài PT – TH tỉnh Vĩnh Phúc...........................................43 2.2. Nội dung tuyên truyền, phản ánh.........................................................45 2.2.1. Tuyên truyền về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về vấn đề tôn giáo....................................................................45 2.2.2. Phản ánh tình hình „tốt đời đẹp đạo‟ trong hoạt động tôn giáo tại tỉnh Vĩnh Phúc........................................................................................................51 2.2.3. Những bất cập trong hoạt động tôn giáo ở tỉnh Vĩnh Phúc..................58 2.3. Hình thức chuyển tải thông tin.............................................................62 2.3.1. Ngôn ngữ thể hiện.................................................................................62 2.3.2. Các thể loại chính được sử dụng .........................................................64 Tiểu kết chƣơng 2..........................................................................................67 CHƢƠNG 3 NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO69 CHẤT LƢỢNG THÔNG TIN TUYÊN TRUYỀN VỀ TÔN GIÁO........69 3.1. Đánh giá ƣu, nhƣợc điểm thông tin tuyên truyền về tôn giáo ...........69 3.1.1. Ưu điểm – Nguyên nhân........................................................................69 3.1.2. Nhược điểm – Nguyên nhân..................................................................72 3.2. Những vấn đề đặt ra đối với việc truyền thông về tôn giáo trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc .......................................................................................74 3.3. Giải pháp nâng cao vai trò của báo chí trong việc truyền thông về tôn giáo trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.................................................................77 3.3.1. Nâng cao nhận thức về vai trò của báo chí trong truyền thông về tôn giáo.77 3.3.2. Chú trọng phối hợp trong quản lý Nhà nước về tin ngưỡng và tôn giáo......78 3.3.3. Nâng cao chất lượng tin, bài khi truyền thông về vấn đề tôn giáo.......79 3.3.4. Nâng cao bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp của nhà báo khi đưa tin về tôn giáo...........................................................................................80 Tiểu kết chƣơng 3..........................................................................................83 KẾT LUẬN....................................................................................................86 TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................88 PHỤ LỤC.......................................................................................................91 2
第 8 页
MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Tôn giáo xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử nhân loại và đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của xã hội. Trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, con người đã có những bước phát triển vượt bậc về nhận thức, khả năng chinh phục tự nhiên nhưng tôn giáo vẫn tiếp tục phát triển. Nhiều tôn giáo, giáo phái mới xuất hiện, tín đồ các tôn giáo tăng lên, hoạt động, nghi lễ tôn giáo diễn ra với rất nhiều hình thức khác nhau. Trong đời sống chính trị - xã hội của thế giới hiện đại, đang nảy sinh những vấn đề phức tạp mới liên quan đến yếu tố tôn giáo như khủng bố Quốc tế, xung đột sắc tộc, xung đột tôn giáo, v.v.., gây ra những tác động, ảnh hưởng tiêu cực tới đời sống xã hội. Có thể nói, chưa bao giờ bức tranh tôn giáo trên thế giới lại đa dạng, nhiều màu sắc, pha trộn ánh sáng và bóng tối như hiện nay. Vẽ lại bức tranh tôn giáo từ mảng màu của những năm cũ - những năm cuối thiên niên kỷ thứ II, đầu thiên niên kỷ thứ III, có thể thấy một điều không thể phủ nhận là tôn giáo ngày càng có ảnh hưởng sâu sắc tới đời sống chính trị, văn hóa, xã hội, tâm lý, đạo đức, lối sống, phong tục tập quán của nhiều quốc gia, dân tộc. Việt Nam là quốc gia đa tôn giáo, có những tôn giáo ngoại nhập và tôn giáo nội sinh. Hiện nay, số tín đồ các tôn giáo chiếm khoảng 1/4 dân số. Đồng bào tôn giáo là bộ phận quan trọng của khối đại đoàn kết dân tộc. Do vậy, Đảng ta chủ trương thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo tôn giáo của công dân, quyền sinh hoạt tôn giáo bình thường theo pháp luật; đoàn kết đồng bào theo các tôn giáo khác nhau, đồng bào theo tôn giáo và đồng bào không theo tôn giáo; phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của các tôn giáo; động viên các tổ chức tôn giáo, chức sắc, tín đồ sống tốt đời, đẹp đạo, tham gia đóng góp tích cực 3
第 9 页
vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trong các thời kỳ cách mạng khác nhau, Đảng ta luôn xác định “Tôn giáo là vấn đề còn tồn tại lâu dài. Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu của một bộ phận nhân dân. Đạo đức tôn giáo có nhiều điều phù hợp với công cuộc xây dựng xã hội mới”. Quan điểm đó đã được Nhà nước thể chế hóa bằng Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo nhằm đảm bảo về mặt pháp luật quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi cho đồng bào các tôn giáo thỏa mãn nhu cầu tâm linh của mình. Tuy nhiên, tình hình tôn giáo và hoạt động tôn giáo ở nước ta có nhiều diễn biến phức tạp và tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định và trật tự an toàn xã hội. Sở dĩ có tình hình trên là do công tác tôn giáo và quản lý xã hội đối với hoạt động tôn giáo còn nhiều bất cập. Một số cấp ủy và chính quyền địa phương chưa nhận thức đúng đắn, chưa quán triệt đầy đủ quan điểm, chủ trương và chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước. Tổ chức bộ máy làm công tác tôn giáo của hệ thống chính trị, nhất là ở cơ sở chưa được xác định rõ mô hình, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ chế phối hợp,... Đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo còn thiếu về số lượng, chất lượng còn hạn chế, chưa được đào tạo kịp thời và bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ nghiệp vụ... nên còn gặp nhiều khó khăn, lúng túng khi ứng xử với các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo diễn ra trên địa bàn. Hiện nay, nước ta có hàng nghìn trang mạng điện tử, hàng trăm Fanpage nói về tín ngưỡng, tôn giáo và phật giáo. Trong đó có thể dễ dàng tìm thấy nhiều chùa ở Việt Nam và ở cả nước ngoài đều có website riêng, các website này phản ánh đời sống tâm linh, tin tức phật sự hàng ngày của chùa đến phật tử và đông đảo công chúng quan tâm. Do đó, làm thế nào để những thông tin về tín ngưỡng, tôn giáo và đặc biệt là Phật giáo có ích đến với nhiều người dân, rất cần sự vào cuộc kịp thời của các cơ quan chỉ đạo để quản lý tốt các tờ báo về Phật giáo cũng như những thông tin trên mạng xã hội hiện nay. 4
第 10 页
Các thế lực phản động và chống phá nhà nước luôn tìm kẽ hở để “thọc gậy” hay xuyên tạc, nâng tầm nhân quyền hay tự do tín ngưỡng. Chính từ những vị tu hành thiếu “tâm tu” đã tạo nên mảng tối trên bức tranh tươi đẹp của phật giáo và tôn giáo. Việc bổ sung điều luật, quy định riêng để phù hợp hơn trong việc quản lý báo chí phật giáo và tôn giáo nói chung sẽ thúc đẩy đáng kể nền phật giáo phát triển lành mạnh. Từ đó thấm sâu tư tưởng đạo đức, ý thức tự giác tốt đẹp giữa con người với nhau trong xã hội. Điều này góp phần tạo nên một đất nước Việt Nam tốt đẹp, hưng thịnh. Đúng như lời Hồ Chủ tịch đã viết: “Tôn chỉ mục đích của đạo Phật nhằm xây dựng cuộc đời thuần mỹ, chí thiện, bình đẳng, yên vui và no ấm”. Do vậy, nghiên cứu đề tài: “Báo chí với vấn đề tôn giáo trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc” là một đòi hỏi cấp bách, có ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thưc tiễn, phục vụ trực tiếp cho việc phổ biến các chủ trương của Đảng, Pháp luật của Nhà nước trong lĩnh vực báo chí về tôn giáo trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Từ đó đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực báo chí về tôn giáo trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay. 2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2.1. Những công trình nghiên cứu về tôn giáo nói chung. Tác phẩm: Lý luận về tôn giáo và tình hình tôn giáo ở Việt Nam của tác giả Đặng Nghiêm Vạn, Nxb CTQG, Hà Nội, 2003, gồm sáu phần, trong đó: "Phần thứ tư" đã làm rõ đặc điểm tình hình tôn giáo ở Việt Nam qua hai cuộc điều tra xã hội học năm 1995 và năm 1998 với hai đối tượng là lương (những người không theo Kitô giáo) và giáo (những người theo Kitô giáo) tại Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Thừa Thiên - Huế, với đầy đủ các chỉ số cụ thể. Đây là những tư liệu quan trọng để nghiên cứu về hoạt động tôn giáo ở Hà Nội hiện nay. Đề tài khoa học cấp Thành phố: Hoạt động của Đạo Tin lành tại Thủ đô Hà Nội: thực trạng - giải pháp do tác giả Nguyễn Quốc Triệu (Chủ nhiệm), PGS.TS. Nguyễn Hồng Dương làm cố vấn khoa học, 2003 đã làm rõ thực 5
显示前 10 页。下载资料查看完整内容。
评论 (0)
暂无评论。快来抢沙发吧！