1 MỤC LỤC Nội dung Trang I. TÓM TẮT ĐỀ TÀI…......................................................................................3 II. GIỚI THIỆU...................................................................................................4 III. PHƯƠNG PHÁP...........................................................................................5 1. Khách thể nghiên cứu...............................................................................5 2. Thiết kế nghiên cứu ...................................................................................6 3. Quy trình nghiên cứu.................................................................................6 4. Đo lường và thu thập dữ liệu.....................................................................7 IV. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ ...............................8 1. Phân tích dữ liệu.........................................................................................8 2. Bàn luận.....................................................................................................10 V. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .............................................................10 1. Kết luận…………………………………………………….……………10 2. Khuyến nghị ………………………………….…………………………11 TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................................12 PHỤ LỤC ..........................................................................................................13 2 BẢNG CHỮ VIẾT TẮT DÙNG TRONG ĐỀ TÀI Viết tắt Viết đầy đủ SĐTD Sơ đồ tư duy GV Giáo viên HĐ Hoạt động HS Học sinh DH Dạy học PPDH Phương pháp dạy học SGK Sách giáo khoa THPT Trung học phổ thông THCS Trung học cơ sở 3 I. TÓM TẮT ĐỀ TÀI Qua thực tế năm học (2012 - 2013) với sự hiểu biết về phần mềm vẽ SĐTD và cách thức thiết kế SĐTD qua hai cuốn sách “Tôi tài giỏi bạn cũng thế” của Adam khoo và cuốn “the mind map book” của Tony và Barry buzan. Tôi đã mạnh dạn sử dụng SĐTD trong quá trình dạy học khối lớp 11 và kết quả được nâng cao rõ rệt thông qua các bài kiểm tra đánh giá định kỳ. Đặc điểm cơ bản của phương pháp dạy học bằng SĐTD là: thông qua quá trình gợi ý dẫn dắt, nêu câu hỏi, giả định, GV tạo điều kiện cho HS tranh luận, tìm tòi, phát hiện vấn đề thông qua tình huống gợi vấn đề. Các tình huống này có thể do GV chủ động xây dựng hoặc cũng có thể do lôgic kiến thức bài học tạo nên. Qua đó, GV đảm nhiệm vai trò một người quản trò, chỉ tổ chức - hướng dẫn. HS phải thực sự nhập cuộc vào bài học, chủ động trong suy nghĩ và hình thành ý tưởng. Cần trân trọng, khuyến khích những phát hiện của HS, tạo cơ hội cho HS thảo luận, tranh luận đưa ra ý kiến, nhận định, đánh giá cá nhân (có thể không đúng, không đầy đủ hoặc khác với sự chuẩn bị của GV), giúp HS tự giải quyết vấn đề để chủ động chiếm lĩnh kiến thức. Mục đích của phương pháp này không phải chỉ làm cho HS lĩnh hội được kết quả của quá trình dạy học mà còn ở chỗ làm cho họ phát hiện khả năng tiến hành những quá trình như vậy. Nói cách khác, HS nắm được bản chất của quá trình học tập. Phương pháp sử dụng SĐTD là một trong những PPDH tích cực đã và đang được quan tâm và phát triển ngay ở cấp THCS nhằm đổi mới PPDH. Trường THPT Phan Bội Châu và các trường khác cần quan tâm đến việc vận dụng phương pháp sử dụng SĐTD vào dạy học môn Lịch sử. Trên cơ sở đã đạt được ở khối lớp 11 từ năm học trước và bản thân tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học. Năm học 2013 - 2014, tôi mạnh dạn áp dụng SĐTD cho HS khối 12 để các em không những nắm vững kiến thức bộ môn mà còn hình thành phương pháp học tập hiệu quả, phục vụ đắc lực cho việc ôn tập thi tốt nghiệp THPT cũng như Cao đẳng, Đại học. Thực tiễn giảng dạy bộ môn Lịch sử nói chung và Chương III“Việt Nam từ năm 1945 đến năm 1954” (Lịch sử 12) nói riêng hiện nay còn nhiều vấn đề bất cập trong phương pháp giảng dạy truyền thụ tri thức cho HS. Nhiều GV đã áp dụng các phương pháp dạy học truyền thống cũng như hiện đại vào thực tiễn, song vẫn chưa phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của các em,