1 Lêi më ®Çu: Trong c«ng cuéc ®æi míi n-íc ta hiÖn nay, vÊn ®Ò thÊt nghiÖp vµ c¸c chÝnh s¸ch gi¶i quyÕt viÖc lµm ®ang lµ vÊn ®Ò nãng báng “vµ kh«ng kÐm phÇn bøc b¸ch” ®ang ®-îc toµn x· héi ®Æc biÖt quan t©m. §Êt n-íc ta ®ang trong qu¸ tr×nh chuyÓn sang kinh tÕ ph¸t triÓn, chóng ta ®ang tõng b-íc ®æi míi, nh»m n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt, tinh thÇn cho nh©n d©n, kinh tÕ vÜ m« ®· v¹ch râ nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t sinh trong ®ã thÓ hiÖn ë nh÷ng vÊn ®Ò: ThÊt nghiÖp, viÖc lµm, l¹m ph¸t....tuy nhiªn, ®Ò tµi nµy chØ ®i vµo nghiªn cøu vÊn ®Ò thÊt nghiÖp vµ viÖc lµm ë ViÖt Nam. Sù biÕn ®éng cña tû lÖ thÊt nghiÖp tõ n¨m 1986 ®Õn n¨m 1996, c¸c nguyªn nh©n lµm t¨ng hay gi¶m tû lÖ thÊt nghiÖp, trong tõng giai ®o¹n kÓ trªn: Sè ng-êi t¨ng thªm trong lùc l-îng lao ®éng hµng n¨m vµ sè ng-êi ®-îc gi¶i quyÕt viÖc lµm hµng n¨m. C¸c chÝnh s¸ch gi¶i quyÕt viÖc lµm cña nhµ n-íc ta tõ n¨m 1986 ®Õn nay “®Æc ®iÓm cña thêi kú ®-a ra chÝnh s¸ch ®ã, môc tiªu cña chÝnh s¸ch, kÕt qu¶ ®¹t ®-îc, nh÷ng vÊn ®Ò ch-a ®¹t ®-îc”. T×nh h×nh viÖc lµm cña ng-êi lao ®éng ViÖt nam hiÖn nay, ph-¬ng h-íng gi¶i quyÕt viÖc lµm cña Nhµ n-íc, ph-¬ng h-íng gi¶i quyÕt viÖc lµm cña Nhµ n-íc trong thêi gian tíi. §Ò tµi nghiªn cøu nµy nh»m môc ®Ých ®-a ra nhËn thøc ®óng ®¾n vµ sù vËn dông cã hiÖu qu¶ nh÷ng vÇn ®Ò nªu trªn. Tõ ®ã cã thÓ nªu lªn ®-îc c¬ së lý luËn ®Ó x©y dùng mµ h×nh chñ nghÜa x· héi ViÖt Nam. ViÖc nhËn thøc vµ vËn dông ®óng ®¾n vÊn ®Ò nµy gióp ta gi¶i quyÕt ®-îc nh÷ng thùc tr¹ng nµy ®-îc lµ sù gi¶m sót to lín vÒ mÆt s¶n l-îng vµ ®«i khi cßn kÐo theo n¹n l¹m ph¸t cao. §ång thêi nã cßn gi¶i quyÕt ®-îc nhiÒu vÊn ®Ò x· héi. Bëi v× thÊt nghiÖp t¨ng sè ng-êi kh«ng cã c«ng ¨n viÖc lµm nhiÒu h¬n g¾n liÒn víi sù gia t¨ng c¸c tÖ n¹n x· héi nh-: cê b¹c, trém c¾p...lµm xãi 2 mßn nÕp sèng lµnh m¹nh, cã thÓ ph¸ vì nhiÒu mèi quan hÖ truyÒn thèng, g©y tèn th-¬ng vÒ mÆt t©m lý vµ niÒm tin cña nhiÒu ng-êi. Trong ®Ò tµi nghiªn cøu nµy, em xin tr×nh bÇy mét sè quan ®iÓm cña b¶n th©n vÊn ®Ò thÊt nghiÖp vµ viÖc lµm cña ViÖt Nam. Tuy nhiªn thêi gian h¹n hÑp vµ tr×nh ®é cña mét sinh viªn cã h¹n, bµi tiÓu luËn nµy chØ xin dïng l¹i ë viÖc tæng kÕt nh÷ng g× ®· ®-îc häc ë tr-êng, c¸c ý kiÕn vµ sè liÖu kÌm theo vÒ vÊn ®Ò nãi trªn ®· ®-îc mét sè nhµ nguyªn cøu ®i s©u vµo t×m hiÓu vµ ®-îc ®¨ng t¶i trªn b¸o hoÆc t¹p chÝ. V× vËy, tiÓu luËn ®-îc kÕt cÊu gåm: 1. Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ thÊt nghiÖp. 1.1. Mét vµi kh¸i niÖm vÒ thÊt nghiÖp. 1.2. Tû lÖ thÊt nghiÖp 1.3. T¸c ®éng thÊt nghiÖp vµ viÖc lµm. 2. Thùc tr¹ng, nguyªn nh©n, gi¶i ph¸p. 2.1. Thùc tr¹ng thÊt nghiÖp ë ViÖt nam. 2.2. Nguyªn nh©n thÊt nghiÖp ë ViÖt nam. 2.3. Gi¶i ph¸p vµ t¹o c«ng ¨n viÖc lµm. KÕt luËn 3 (1) Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ thÊt nghiÖp. 1.1: Mét vµi kh¸i niÖm vÒ thÊt nghiÖp. §Ó cã c¬ së x¸c ®Þnh thÊt nghiÖp vµ tû lÖ thÊt nghiÖp c©n ph©n biÖt mét vµi kh¸i niÖm sau: - Nh÷ng ng-êi trong ®é tuæi lao ®éng lµ nh÷ng ng-êi ë ®é tuæi cã nghÜa lµ cã quyÒn lîi lao ®éng theo quy ®Þnh ®· ghi trong hiÕn ph¸p. - Lùc l-îng lao ®éng lµ sè ng-êi trong ®é tuæi lao ®éng ®ang cã viÖc lµm hoÆc ch-a cã viÖc lµm nh-ng ®ang t×m viÖc lµm. - Ng-êi cã viÖc lµm nh-ng ®ang lµm trong c¸c c¬ së kinh tÕ, v¨n ho¸ x· héi. - Ng-êi thÊt nghiÖp lµ ng-êi hiÖn ®ang ch-a cã viÖc lµm nh-ng mong muèn vµ ®ang t×m viÖc lµm. - Ngoµi nh÷ng ng-êi ®ang cã viÖc lµm vµ thÊt nghiÖp, nh÷ng ng-êi cßn l¹i trong ®é tuæi lao ®éng ®-îc coi lµ nh÷ng ng-êi kh«ng n»m trong lùc l-îng lao ®éng bao gåm: ng-êi ®i häc, néi trî gia ®×nh, nh÷ng ng-êi kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng do ®au èm, bÖnh tËt vµ mét bé phËn kh«ng muèn t×m viÖc lµm víi nhiÒu lý do kh¸c nhau. B¶ng thèng kª d-íi ®©y gióp ta h×nh dung D©n sè Trong ®é tuæi lao ®éng Lùc l-îng lao ®éng Cã viÖc Ngoµi lùc l-îng lao ®éng (èm ®au, néi trî, kh«ng muèn t×m viÖc) ThÊt nghiÖp Ngoµi ®é tuæi lao ®éng