Facebook:@ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 Lời mở đầu Trong thế giới có vô vàn các sự vật, hiện tượng mang tính đa dạng, phong phú; tuy nhiên, chúng đều là dạng tồn tại cụ thể của thế giới vật chất, do thế giới vật chất sinh ra nên đều chịu sự chi phối của các quy luật khách quan vốn có của thế giới vật chất. Vì vậy chúng không tồn tại độc lập, tách rời mà có mối liên hệ ràng buộc, tác động qua lại lẫn nhau. Mối liên hệ có tính phổ biến trong các lĩnh vực tự nhiên, xã hội và tư duy. Song các mối liên hệ cũng không thể tồn tại nếu không được hỗ trợ bởi môi trường. Vì thế giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường sinh thái cũng có mối liên hệ với nhau. Một mặt tăng trưởng kinh tế giúp nâng cao chất lượng đời sống con người, thì mặt khác, nó lại có những ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sinh thái. Chưa bao giờ vấn đề môi trường về khí thải gây hiệu ứng nhà kính, ô nhiễm đất, nước, không khí…trở thành tâm điểm được đông đảo công chúng quan tâm như lúc này. Thực tiễn bối cảnh phát triển của nền kinh tế, cùng sự hội nhập thế giới và khu vực của Việt Nam hiện nay đặt ra yêu cầu gắn liền tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường sinh thái để đạt được sự bền vững. Chính vì vậy mà mối quan hệ giữa tăng trưởng và cái giá của môi trường là vấn đề cần được chúng ta quan tâm hàng đầu trong chiến lược phát triển. Nhận thức tính cấp thiết của đề tài cũng như để vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, góp phần nghiên cứu mặt lý luận của vấn đề này, bằng những kiến thức được học từ môn: “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” đặc biệt là phép biện chứng về mối liên hệ phổ biến, em xin được mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Phép biện chứng về mối liên hệ và vận dụng phân tích mối liên hệ giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường sinh thái” Đề tài nghiên cứu nhằm mục đích vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, cũng như những phương pháp nghiên cứu cụ thể khác như: phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát… đã được học, áp dụng vào phân tích thực tiễn đề tài, từ đó đưa ra những giải pháp đề xuất mới về việc gắn liền tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường sinh thái. Qua đó góp phần năng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho bản thân. Facebook:@ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2 Phần nội dung I. Phép biện chứng về mối liên hệ phổ biến 1. Phép biện chứng duy vật Phép biện chứng là khoa học về mối liên hệ phổ biến, nó là môn khoa học nghiên cứu những quy luật vận động phát triển của tự nhiên, xã hội và tư duy. Nó đã thừa nhận sự vật, hiện tượng của thế giới khách quan tồn tại theo mối quan hệ phổ biến, chúng vận động, phát triển theo quy luật nhất định. Phép biện chứng có nhiệm vụ phải chỉ ra những quy luật đó để định hướng cho con người trong thực tiễn. Trong quá trình phát triển của triết học, phép biện chứng có ba hình thức cơ bản là: phép biện chứng chất phác thời kỳ cổ đại, phép biện chứng duy tâm cổ điển Đức và phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác – Lênin. Trong thời cổ đại, phép biện chứng chất phác thể hiện rõ rệt trong “thuyết Âm – Dương”, “thuyết Ngũ hành” của triết học Trung Hoa cổ đại hay trong hệ thống triết học của các nhà triết học Hy Lạp, Ấn Độ cổ đại. Thời kỳ này các nhà triết học chỉ dựa trên những quan sát trực tiếp, mang tính trực quan, cảm tính để khái quát bức tranh chung của thế giới. Tuy nhiên phép biện chứng này còn thiếu nhiều căn cứ khoa học do vậy mà nó đã bị phép siêu hình, xuất hiện từ nửa cuối thế kỷ XV thay thế. Đến cuối thế kỷ XVIII, nửa đầu thế kỷ XIX, phép biện chứng duy tâm xuất hiện trong triết học cổ điển Đức, bắt đầu trong triết học của Cantơ và hoàn thiện trong triết học của Hêghen. Thời kỳ này những thành tựu khoa học đạt được là cơ sở để đi tới những khái quát mới về nội dung phép biện chứng. Sau này, kế thừa có chọn lọc những thành tựu của các nhà khoa học trước đó, dựa trên cơ sở khái quát những thành tựu mới nhất của khoa học, của thực tiễn lịch sử và thực tiễn xã hội, vào giữa thế kỷ XIX, C.Mác và Ph.Ăn