1 THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN Mục lục 1. Thực trạng của CTCK Việt Nam hiện nay................................................................. 1 2. Hoạt động môi giới của CTCK Việt Nam.................................................................. 2 3. Hoạt động tự doanh của CTCK Việt Nam. ................................................................ 5 4. Bảo lãnh phát hành của CTCK Việt Nam. ................................................................. 6 5. Tư vấn của CTCK Việt Nam...................................................................................... 8 6. Các CTCK hiện nay vẫn chưa mặn mà với việc tạo lập thị trường. .......................... 9 1. Thực trạng của CTCK Việt Nam hiện nay. Chưa đến mức bị "đình chỉ" nhưng hàng loạt các CTCK khác cũng đang ở trong tình trạng sống dở chết dở, bị kiểm soát, kiểm soát đặc biệt, bị cảnh báo vì thua lỗ, nợ nần, sai phạm... và khả năng bị loại ra khỏi TTCK không hề nhỏ. Tính tới thời điểm hiện tại, số lượng CTCK bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt đã lên tới cả chục đơn vị. Ngoài các đơn vị nêu trên, còn có GBS, SBS, Công nghiệp (VIG), Mê Kông, SME... Số lượng CTCK nằm trong diện cảnh báo do khó khăn, thua lỗ hoặc cảnh cáo do vi phạm cũng rất nhiều. Một trường hợp may mắn thoát khỏi tình trạng kiểm soát đặc biệt là CTCK Thương mại và Công nghiệp (VIG). Theo thông báo của UBCK cách đây vài ngày, VIG được đưa ra khỏi tình trạng kiểm soát đặc biệt do công ty này đã khôi phục an toàn tài chính nhờ thu hồi được nợ, rút bớt nghiệp vụ bảo lãnh phát hành, tái cơ cấu danh mục đầu tư nhằm giảm giá trị rủi ro thị trường. Tuy nhiên, nhìn vào hoạt động của VIG, nhiều người không khỏi lo ngại bởi doanh thu quý I/2013 của đơn vị này chỉ đạt 3,1 tỷ đồng (so với vốn hơn 340 tỷ đồng). CTCK này lỗ liên tiếp trong hai năm liên tiếp 2011 (-96 tỷ đồng) và 2012 (-63 tỷ đồng). 2 Rất nhiều CTCK trong suốt cả năm qua đã phải rút gọn hoạt động như: đóng cửa chi nhánh, phòng giao dịch; cắt giảm nhân viên, lương thưởng, thù lao; thắt chặt chi tiêu; chấm dứt tư cách thành viên tại các sàn; rút nghiệp vụ môi giới... Nhiều CTCK càng hoạt động càng thua lỗ. Có doanh nghiệp thua lỗ 5-6 năm liên tiếp. Nhiều đơn vị đóng cửa gần hết (thậm chí hết) các chi nhánh lẫn trụ sở chính và không còn bất cứ một hoạt động gì ngoài đầu tư; một số CTCK thậm chí còn không còn tiền để trả cho đội ngũ lãnh đạo, trả tiền thuê văn phòng... nhưng rất ít công ty tính tới chuyện giải thể. Quy mô TTCK Việt Nam khá nhỏ bé, nhỏ lượng CTCK như hiện nay là quá nhiều và thị phần môi giới đã được xác định với 60-70% rơi vào 10 CTCK lớn nhất, 95 CTCK nhỏ còn lại tranh nhau phần còn lại. Trước đây, rất nhiều CTCK nhỏ sống nhờ vào "doanh thu khác", hay chính là hoạt động đầu tư, tự doanh. Tuy nhiên, trong bối cảnh TTCK trầm lắng và đi xuống như vài năm gần đây, khả năng kiếm lời từ hoạt động nói trên là khó khăn, chưa muốn nói ngược lại. Một số chuyên gia cho biết, việc thành lập CTCK đã rất khó (thời điểm TTCK nóng) thì việc đóng cửa còn khó hơn rất nhiều do thủ tục, quy định, tất toán tài khoản, giải quyết công nợ, vướng mắc, thanh lý hợp đồng, tài sản, thuế... Những vướng mắc trong khâu giải thể, phá sản dường như ai cũng biết. Nó đặc biệt khó khăn hơn với các CTCK bởi sự liên quan tới các khách hàng, tới ngân hàng, tới các cổ đông lớn, nhỏ (tập đoàn, doanh nghiệp, quỹ, tổ chức tín dụng)... Các CTCK còn vốn nhưng kém hiệu quả có thể được tạo điều kiện giải thể để cổ đông thu hồi vốn. Các đơn vị đã cụt hết hoặc gần hết vốn có thể được tạo điều kiện về quy định để khai tử nhanh chóng, tránh để ảnh hưởng tới niềm tin nói chung trên TTCK. Việc tái cấu trúc TTCK có lẽ nên đẩy mạnh đầu tiên ở khâu hoạt động của các CTCK. 2. Hoạt động môi giới của CTCK Việt Nam. Trong quý 2/2013, 91/93 công ty chứng khoán có doanh thu từ hoạt động môi giới. Tổng doanh thu của hoạt động môi giới của toàn thị trường chứng khoán Việt Nam là 375,84 tỷ đồng. Theo thống kê của NDHMoney, 10 công ty đứng đầu có tổng doanh thu từ hoạt động môi giới chứng khoán